کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3249

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ كُنْتُ مُسْتَتِرًا بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ فَجَاءَ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ كَثِيرٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ قَلِيلٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ قُرَشِيٌّ وَخَتَنَاهُ ثَقَفِيَّانِ أَوْ ثَقَفِيٌّ وَخَتَنَاهُ قُرَشِيَّانِ فَتَكَلَّمُوا بِكَلاَمٍ لَمْ أَفْهَمْهُ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ أَنَّ اللَّهَ يَسْمَعُ كَلاَمَنَا هَذَا فَقَالَ الآخَرُ إِنَّا إِذَا رَفَعْنَا أَصْوَاتَنَا سَمِعَهُ وَإِذَا لَمْ نَرْفَعْ أَصْوَاتَنَا لَمْ يَسْمَعْهُ فَقَالَ الآخَرُ إِنْ سَمِعَ مِنْهُ شَيْئًا سَمِعَهُ كُلَّهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏:‏ ‏(‏ ومَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلاَ أَبْصَارُكُمْ وَلاَ جُلُودُكُمْ ‏)‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏:‏ ‏(‏أَصْبَحْتُمْ مِنَ الْخَاسِرِينَ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، نَحْوَهُ ‏.‏

ترجمه

هَنَّاد برای ما حدیث کرد، ابومعاویه برای ما حدیث کرد، از اعمش، از عماره بن عمیر، از عبدالرحمن بن یزید، گفت: عبدالله فرمود:

«در پشت پردهٔ کعبه پنهان شده بودم که سه مرد آمدند؛ شکم‌هایشان بزرگ و فهم قلب‌هایشان اندک بود؛ یک قریشی و دو باجناقش از ثقیف، یا یک ثقفی و دو باجناقش از قریش. سخنانی گفتند که من نفهمیدم. سپس یکی از آنان گفت: 'آیا گمان می‌کنید که الله این گفتگوی ما را می‌شنود؟' دیگری گفت: 'اگر صدایمان را بلند کنیم، می‌شنود و اگر صدایمان را بلند نکنیم، نمی‌شنود.' سومی گفت: 'اگر چیزی را بشنود، همه چیز را می‌شنود.'» عبدالله فرمود: «این ماجرا را برای پیامبر ﷺ بازگو کردم، پس الله این آیه را نازل فرمود: '(و شما هرگز خود را پنهان نمی‌کردید از بیم آنکه گوش‌هایتان، چشم‌هایتان و پوست‌هایتان بر ضد شما گواهی دهند...)' تا سخن او که: '(...پس از زیانکاران شدید.)' ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن است. محمود بن غیلان برای ما حدیث کرد، وکیع برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، از اعمش، از عماره بن عمیر، از وهب بن ربیعه، از عبدالله، به همین مضمون.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

الله حتی گفت‌وگوی پنهانی را می‌شنود و کردارها را گواه قرار می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

عبدالله بن مسعود شنید که سه مرد کنار کعبه تردید می‌کردند آیا الله گفت‌وگویشان را می‌شنود یا نه. پس از آنکه این موضوع را به پیامبر ﷺ گفت، آیات ۲۲ تا ۲۳ سورهٔ فصلت نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
پنهان شدن

کوشیدن برای مخفی نگه‌داشتن چیزی یا انجام دادن آن دور از دید دیگران.

گواهی دادن

دربارهٔ کاری که کسی انجام داده است، شهادت دادن.

پوست‌ها

پوست بدن و، بنا بر توضیح عالمان، اعضای بدن که در روز قیامت گواهی می‌دهند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این روایت را با آیات سورهٔ فصلت دربارهٔ علم فراگیر خداوند و گواهی اعضای بدن مرتبط می‌دانند. آنان تأکید می‌کنند که سخنان و کردارهای پنهانی از علم الله دور نمی‌مانند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این روایت را حکمی مستقل در عبادت یا دادرسی به شمار نمی‌آورند؛ این روایت بیش از همه بر آموزه‌های ایمانی و مسئولیت اخلاقی تأکید دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. حتی وقتی گمان می‌کنی کسی صدایت را نمی‌شنود، صادقانه و سنجیده سخن بگو.
  2. هر روز زمانی را به بازنگری در سخنان و کردارهایت و توبه اختصاص بده.
  3. نه فقط از ترس مردم، بلکه با آگاهی از حضور الله از گناهان دوری کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.