کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 340

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara ibn Azib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ أَنْ يُوَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَىْ‏:‏ ‏(‏قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ‏)‏ فَوُجِّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ وَكَانَ يُحِبُّ ذَلِكَ فَصَلَّى رَجُلٌ مَعَهُ الْعَصْرَ ثُمَّ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنَ الأَنْصَارِ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلاَةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ قَدْ وُجِّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ ‏.‏ قَالَ فَانْحَرَفُوا وَهُمْ رُكُوعٌ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ أَوْسٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ‏.‏

ترجمه

هناد به ما حدیث کرد، وکیع به ما حدیث کرد، از اسرائیل، از ابواسحاق، از براء بن عازب که گفت:

«هنگامی که رسول الله ﷺ به مدینه آمدند، شانزده یا هفده ماه به سوی بیت‌المقدس نماز خواندند. رسول الله ﷺ دوست داشتند که رو به کعبه نماز بخوانند، پس خداوند متعال این آیه را نازل فرمود: (ما قطعاً چرخاندن روی تو را به سوی آسمان می‌بینیم، بنابراین حتماً تو را به سوی قبله‌ای که خشنودت سازد بازخواهیم گرداند. پس روی خود را به جانب مسجدالحرام کن). سپس ایشان به سوی کعبه متوجه شدند و این امر را پسندیدند. مردی همراه ایشان نماز عصر را گزارد، سپس بر گروهی از انصار گذشت که در نماز عصر در حال رکوع به سوی بیت‌المقدس بودند. آن مرد به آنان خبر داد که با رسول الله ﷺ نماز خوانده و قبله به سوی کعبه تغییر یافته است. پس آنان در حالی که هنوز در رکوع بودند، جهت خود را تغییر دادند.» راوی گفت: «در این باب از ابن عمر، ابن عباس، عمارة بن اوس، عمرو بن عوف مزنی و انس نیز روایت شده است.» ابوعیسی گفت: «حدیث براء، حدیثی حسن و صحیح است. سفیان ثوری نیز آن را از ابواسحاق روایت کرده است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صحابه هنگام نماز فوراً جهت خود را به سوی کعبه تغییر دادند.

پیشینه و سبب بیان

پس از ورود پیامبر ﷺ به مدینه، مسلمانان شانزده یا هفده ماه به سوی بیت‌المقدس نماز گزاردند. پس از وحیِ فرمانِ نماز گزاردن به سوی مسجدالحرام، گروهی از انصار در میان نماز جهت خود را تغییر دادند.

توضیح واژه‌های دشوار
بیت‌المقدس

اورشلیم؛ جهتی که مسلمانان در آغاز به سوی آن نماز می‌گزاردند.

قبله

جهتِ نماز که مسلمان هنگام نماز رو به آن می‌ایستد.

رکوع

حالت خم‌شدن در نماز، همراه با گذاشتن دست‌ها بر زانوها.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پس از نزول وحی دربارهٔ قبلهٔ جدید، بی‌درنگ به آن عمل شد و می‌توان هنگام نماز اطلاعات معتبر را پذیرفت. انصار در حالی که در رکوع بودند چرخیدند؛ این نشان می‌دهد که تغییر ضروری جهت، نماز را باطل نمی‌کند. مذاهب فقهی رو کردن به کعبه را برای نماز، در صورت توانایی، شرط می‌دانند؛ و اگر جهت نامعلوم باشد، باید با بررسی دقیق و در حد توان تصمیم گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌محض آنکه فرمان دینیِ معتبر به شما رسید، از آن پیروی کنید؛ حتی اگر عملی را آغاز کرده باشید.
  2. اگر دربارهٔ جهت قبله تردید دارید، پیش از نماز آن را بررسی کنید و بر پایهٔ اطلاعات موجود با دقت عمل کنید.
  3. دانش مهم را روشن و واضح منتقل کنید تا دیگران بتوانند بی‌درنگ بر اساس آن عمل کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.