Jami at-Tirmidhi، حدیث 3552
روایتشده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
- 2أَبُو الأَحْوَصِ
- 3أَبِي حَمْزَةَ
- 4إِبْرَاهِيمَ
- 5الأَسْوَدِ
- 6عَائِشَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ دَعَا عَلَى مَنْ ظَلَمَهُ فَقَدِ انْتَصَرَ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي حَمْزَةَ . وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَبِي حَمْزَةَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَهُوَ مَيْمُونٌ الأَعْوَرُ . حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
هناد برای ما حدیث کرد، ابوالاحوص برای ما حدیث کرد، از ابوحَمْزَه، از ابراهیم، از اسْوَد، از عایشه رضیالله عنها که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«هر کس بر کسی که به او ستم کرده است دعا کند، همانا انتقام گرفته است.» راوی گفت: این حدیثی غریب است و آن را جز از حدیث ابوحَمْزَه نمیشناسیم. برخی از اهل علم دربارهٔ ابوحَمْزَه از جهت حفظ و ضبطش سخن گفتهاند؛ او مَیمون اَعْوَر است. قُتَیبَه برای ما حدیث کرد، حُمَید بن عبدالرحمن رُؤاسی برای ما حدیث کرد، از ابوالاحوص، از ابوحَمْزَه، با همین سند مانند آن را روایت کرد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
این روایت دعا علیه ستم را با گرفتن حق پیوند میدهد.
درخواست از خداوند برای بازخواست ستمگر یا برطرفکردن ستم.
به دست آوردن حق یا دادخواهی؛ این به معنای جواز استفادهٔ شخصی از خشونت افراطی نیست.
حدیثی که از طریقی محدود یا منفرد شناخته شده است.
ترمذی نقل میکند که این روایت تنها از طریق ابوحَمزه شناخته شده و عالمان از حافظهٔ او انتقاد کردهاند. بنابراین این متن بهتنهایی نمیتواند حکم شرعیِ وجوب یا حرمت را ثابت کند. قاعدهٔ کلی را روایت صحیحی محدود میکند که میگوید نباید زیان رساند یا زیان را با زیان پاسخ داد. ستمدیده میتواند از خداوند دادخواهی بخواهد، اما نباید از مرزهای عدالت فراتر رود؛ این با دیدگاه فقیهان اهلسنت نیز همخوان است که مقابلهبهمثل را به حدود عادلانه مقید میدانند.
- اگر کسی به تو ستم کرد، از خداوند داد و پناه بخواه.
- در برابر ستم واکنش نشان بده، اما از مرزهای عدالت فراتر نرو.
- در صورت نیاز، از میانجی مورداعتماد یا مرجع صلاحیتدار کمک بگیر.
این روایت صحیح میآموزد که نباید زیان رساند یا در پاسخ به زیان، زیان وارد کرد. این اصل کمک میکند دعا یا واکنش به ستم به افراط نینجامد.
Sahih al-Bukhari · #2447 (Sahih)این روایت صحیح دربارهٔ ستم هشدار میدهد و تأکید میکند که ستمدیده باید در پی عدالت باشد، بیآنکه خود به ستمگر تبدیل شود.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.