کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 37

روایت‌شده توسط Abu Umamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Umamah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَيَدَيْهِ ثَلاَثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ ‏ "‏ الأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لاَ أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الأُذُنَيْنِ مِنَ الرَّأْسِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنَ الأُذُنَيْنِ فَمِنَ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنَ الرَّأْسِ ‏.‏ قَالَ إِسْحَاقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از سنان بن ربیعه، از شهر بن حوشب، از ابوامامه که گفت: پیامبر ﷺ وضو گرفتند؛ صورتشان را سه بار شستند، دستانشان را سه بار شستند و سرشان را مسح کردند و فرمودند:

«دو گوش جزئی از سر هستند.» ابوعیسی می‌گوید: قتیبه گفت که حماد گفته است: نمی‌دانم این سخن از پیامبر ﷺ است یا از قول ابوامامه. او می‌گوید: در این باب از انس نیز روایتی وارد شده است. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن است، اما سند آن چندان قوی نیست. عمل بیشتر اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و کسانی که پس از آنان آمدند بر این است که دو گوش جزئی از سر هستند. سفیان ثوری، ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق نیز به همین قول هستند. برخی از اهل علم گفته‌اند: قسمت جلویی گوش‌ها جزئی از صورت و قسمت پشتی آن‌ها جزئی از سر است. اسحاق می‌گوید: من ترجیح می‌دهم که جلوی گوش‌ها همراه با صورت و پشت آن‌ها همراه با سر مسح شود. شافعی می‌گوید: آن دو سنتی مستقل هستند و باید با آب جدید مسح شوند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در وضو، گوش‌ها نیز به‌عنوان بخشی از سر مسح می‌شوند.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

طهارت آیینی‌ای که از جمله پیش از نماز انجام می‌شود.

بر سرش مسح کشید

هنگام وضو، دست‌های خیس را بر سر کشیدن.

برداشت‌های عالمان

بیشتر عالمان از میان صحابه و پیروانشان، گوش‌ها را بخشی از سر می‌دانستند و هنگام وضو آن‌ها را نیز مسح می‌کردند. سفیان ثوری، ابن مبارک، احمد و اسحاق از این دیدگاه پیروی می‌کردند. اسحاق ترجیح می‌داد بخش جلویی گوش با صورت و بخش پشتی آن با سر مسح شود. شافعی گوش‌ها را سنتی جداگانه می‌دانست که با آب تازه مسح می‌شود. بنابراین، متن از اختلاف‌نظر دربارهٔ دسته‌بندی دقیق گوش‌ها و شیوهٔ مسح آن‌ها سخن می‌گوید.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام مسح سر، گوش‌ها را نیز مسح کنید؛ این روش رایج در میان عالمان است.
  2. ترتیب و اعمال وضو را به‌دقت بیاموزید تا آن‌ها را آگاهانه و پیوسته انجام دهید.
  3. در اختلاف‌نظرهای مربوط به جزئیات وضو احترام را رعایت کنید و از عالم یا مذهب فقهی معتبری پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.