فضائل · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3946

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْحِمْصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَهْدَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَاقَةً مِنْ إِبِلِهِ الَّتِي كَانُوا أَصَابُوا بِالْغَابَةِ فَعَوَّضَهُ مِنْهَا بَعْضَ الْعِوَضِ فَتَسَخَّطَهُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ رِجَالاً مِنَ الْعَرَبِ يُهْدِي أَحَدُهُمُ الْهَدِيَّةَ فَأُعَوِّضُهُ مِنْهَا بِقَدْرِ مَا عِنْدِي ثُمَّ يَتَسَخَّطُهُ فَيَظَلُّ يَتَسَخَّطُ فِيهِ عَلَىَّ وَايْمُ اللَّهِ لاَ أَقْبَلُ بَعْدَ مَقَامِي هَذَا مِنْ رَجُلٍ مِنَ الْعَرَبِ هَدِيَّةً إِلاَّ مِنْ قُرَشِيٍّ أَوْ أَنْصَارِيٍّ أَوْ ثَقَفِيٍّ أَوْ دَوْسِيٍّ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ هَارُونَ عَنْ أَيُّوبَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: احمد بن خالد حِمصی به ما حدیث کرد و گفت: محمد بن اسحاق از سعید بن ابی‌سعید مقبری، از پدرش، و او از ابوهریره روایت کرده است که گفت: مردی از بنی‌فزاره شتری ماده از شترانی را که در غابه به دست آورده بودند، به پیامبر ﷺ هدیه داد. پیامبر ﷺ نیز به اندازه توان خود پاداش آن را به او داد، اما آن مرد ناراضی شد. سپس شنیدم که رسول خدا ﷺ بر این منبر فرمودند:

«همانا برخی از مردان عرب به من هدیه می‌دهند و من به اندازه دارایی‌ام پاداش آن را می‌دهم، ولی او ناراضی می‌شود و پیوسته بر من خرده می‌گیرد. سوگند به الله! پس از این ماجرا، از هیچ مرد عربی هدیه نمی‌پذیرم مگر از قریشی، انصاری، ثقفی یا دوسی.» این حدیث حسن است و صحیح‌تر از حدیث یزید بن هارون از ایوب می‌باشد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هدیه شایستهٔ قدردانی صادقانه است، نه شکایت‌های ناسپاسانه.

پیشینه و سبب بیان

مردی از بنی‌فزاره ماده‌شترى به پیامبر ﷺ هدیه داد. پیامبر ﷺ به اندازهٔ توان خود به او عوضی داد، اما آن مرد ناراضی شد و شکایت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
عوض

جبران یا پاداشی که پیامبر ﷺ متناسب با آنچه در آن هنگام در اختیار داشت به هدیه‌دهنده داد.

الغابه

مکانی که در روایت در ارتباط با شتران از آن یاد شده است.

منبر

جایگاهی بلند که پیامبر ﷺ از آن با مردم سخن می‌گفت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که پاسخ دادن به هدیه با عوضی درخور، رفتاری پسندیده است؛ اما هدیه‌دهنده خودبه‌خود حق ندارد عوضی با ارزش معین دریافت کند. پیامبر ﷺ بر اساس امکانات خود رفتار کرد و شکایت‌های ناسپاسانه را نکوهش نمود. سخن ایشان دربارهٔ پذیرفتن هدایا، تصمیم شخصی ایشان پس از این تجربه را بیان می‌کند و ممنوعیتی کلی برای مسلمانان در پذیرفتن هدایا از قبایل دیگر نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای هدیه، حتی اگر کوچک‌تر از آن چیزی باشد که امید داشتی، صادقانه سپاسگزاری کن.
  2. در حد توان خود ببخش و هدیه را بهانه‌ای برای فشار آوردن یا سرزنش کردن قرار نده.
  3. اگر در پاسخ به هدیه‌ای چیزی می‌بخشی، این کار را با نیت نیک انجام بده و عوضی برابر را مطالبه نکن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.