کتاب وتر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 464

روایت‌شده توسط Al-Hasan ibn Ali. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب وتر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Hasan ibn Ali

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ، قَالَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ رضى الله عَنْهُمَا عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي الْوِتْرِ ‏ "‏ اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ فَإِنَّكَ تَقْضِي وَلاَ يُقْضَى عَلَيْكَ وَإِنَّهُ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ وَاسْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَ ‏.‏ وَلاَ نَعْرِفُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْقُنُوتِ فِي الْوِتْرِ شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي الْوِتْرِ فَرَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ الْقُنُوتَ فِي الْوِتْرِ فِي السَّنَةِ كُلِّهَا وَاخْتَارَ الْقُنُوتَ قَبْلَ الرُّكُوعِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَإِسْحَاقُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ كَانَ لاَ يَقْنُتُ إِلاَّ فِي النِّصْفِ الآخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَكَانَ يَقْنُتُ بَعْدَ الرُّكُوعِ ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابوالاحوص برای ما حدیث کرد، از ابواسحاق، از برید بن ابی‌مریم، از ابوالحوراء سعدی که گفت: حسن بن علی رضی الله عنهما فرمود: رسول خدا ﷺ کلماتی را به من آموخت که در نماز وتر می‌گویم:

«بار خدایا! مرا در زمرهٔ کسانی قرار ده که هدایتشان کردی، و در میان کسانی که عافیتشان دادی به من نیز عافیت بخش، و سرپرستی‌ام کن در کنار کسانی که سرپرستی‌شان نمودی، و در آنچه به من داده‌ای برکت عطا فرما، و از شرّ آنچه مقدر کرده‌ای محفوظم دار؛ زیرا تویی که حکم می‌کنی و کسی بر تو حکم نمی‌راند، و همانا هر که دوستش داری ذلیل نخواهد شد. پروردگارا! متبرک و بلندمرتبه‌ای.» راوی گوید: در این باب از علی رضی الله عنه نیز روایتی وارد شده است. ابوعیسی گوید: این حدیث حسن است و جز از این طریق یعنی از حدیث ابوالحوراء سعدی که نامش ربیعه بن شیبان است، آن را نمی‌شناسیم. و دربارهٔ قنوت وتر از پیامبر ﷺ چیزی نیکوتر از این نمی‌دانیم. علما در مورد قنوت وتر اختلاف نظر دارند. عبدالله بن مسعود رضی الله عنه معتقد بود که قنوت وتر باید در تمام سال خوانده شود و قنوت پیش از رکوع را ترجیح می‌داد. این قول برخی از علماست و سفیان ثوری، ابن مبارک، اسحاق و اهل کوفه نیز همین نظر را دارند. همچنین از علی بن ابی‌طالب رضی الله عنه روایت شده است که ایشان جز در نیمهٔ دوم رمضان قنوت نمی‌خواندند و پس از رکوع قنوت می‌خواندند. گروهی از علما نیز بر همین باورند و شافعی و احمد نیز همین رأی را دارند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دعایی برای قنوت در نماز وتر آموخت.

توضیح واژه‌های دشوار
وتر

نمازی با تعداد رکعت‌های فرد که نماز شب را به پایان می‌رساند.

قنوت

دعایی که در نماز خوانده می‌شود.

تحت حمایت

کسی که خداوند او را تحت حمایت و سرپرستی خود قرار می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

ترمذی یادآور می‌شود که دانشمندان دربارهٔ قنوت در وتر اختلاف نظر داشته‌اند. از ابن مسعود نقل شده که در تمام سال قنوت می‌خواند و آن را پیش از رکوع قرار می‌داد؛ از جمله سفیان ثوری، ابن مبارک و اسحاق نیز همین دیدگاه را پذیرفتند. از علی نقل شده که فقط در نیمهٔ دوم رمضان و پس از رکوع قنوت می‌خواند؛ شافعی و احمد نیز این دیدگاه را پذیرفتند. این روایت دعای قنوت را می‌آموزد، اما اختلاف یادشده نشان می‌دهد که دانشمندان دربارهٔ زمان و دورهٔ خواندن آن دیدگاه‌های متفاوتی داشته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. این دعای نبوی را بیاموزید و آن را در نماز وتر خود بخوانید.
  2. از خداوند هدایت، عافیت، برکت و پناه از بدی‌ها را بخواهید.
  3. در چگونگی و زمان خواندن قنوت از یک سنت معتبر علمی پیروی کنید و به اختلاف نظر احترام بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.