کتاب سفر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 579

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب سفر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ خُنَيْسٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، قَالَ قَالَ لِي ابْنُ جُرَيْجٍ يَا حَسَنُ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُنِي اللَّيْلَةَ وَأَنَا نَائِمٌ كَأَنِّي أُصَلِّي خَلْفَ شَجَرَةٍ فَسَجَدْتُ فَسَجَدَتِ الشَّجَرَةُ لِسُجُودِي فَسَمِعْتُهَا وَهِيَ تَقُولُ اللَّهُمَّ اكْتُبْ لِي بِهَا عِنْدَكَ أَجْرًا وَضَعْ عَنِّي بِهَا وِزْرًا وَاجْعَلْهَا لِي عِنْدَكَ ذُخْرًا وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي كَمَا تَقَبَّلْتَهَا مِنْ عَبْدِكَ دَاوُدَ ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ قَالَ لِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ لِي جَدُّكَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَرَأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَجْدَةً ثُمَّ سَجَدَ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَسَمِعْتُهُ وَهُوَ يَقُولُ مِثْلَ مَا أَخْبَرَهُ الرَّجُلُ عَنْ قَوْلِ الشَّجَرَةِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، محمد بن یزید بن خنیس برای ما حدیث کرد، حسن بن محمد بن عبیدالله بن ابی یزید برای ما حدیث کرد و گفت: ابن جریج به من گفت: ای حسن! عبیدالله بن ابی یزید مرا خبر داد که ابن عباس گفت: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! دیشب در خواب دیدم که گویی پشت درختی نماز می‌خوانم؛ چون سجده کردم، درخت نیز با من سجده کرد. سپس شنیدم که می‌گفت: اللَّهُمَّ اكْتُبْ لِي بِهَا عِنْدَكَ أَجْرًا وَضَعْ عَنِّي بِهَا وِزْرًا وَاجْعَلْهَا لِي عِنْدَكَ ذُخْرًا وَتَقَبَّلْهَا مِنِّي كَمَا تَقَبَّلْتَهَا مِنْ عَبْدِكَ دَاوُدَ.» (بار خدایا! به واسطه این سجده برای من نزد خود پاداشی بنویس، گناهی را از من بردار، آن را برایم نزد خود ذخیره‌ای قرار ده و آن را از من بپذیر چنانکه از بنده‌ات داوود پذیرفتی).» حسن گفت: ابن جریج به من گفت: «جدّت به من گفت: ابن عباس گفت: سپس پیامبر ﷺ آیه سجده را خواند و سجده کرد.» او گفت: «ابن عباس گفت: شنیدم که همان سخنی را می‌گفت که آن مرد از قول درخت نقل کرده بود.» او گفت: در این باب از ابوسعید نیز روایتی وارد شده است. ابوعیسی گفت: این حدیث از روایت ابن عباس حسن غریب است و جز از این طریق آن را نمی‌شناسیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

درخت پس از سجده، پاداش و آمرزش می‌طلبد.

توضیح واژه‌های دشوار
سجده

به خاک نهادن پیشانی؛ بخشی از نماز یا سجده‌ای که پس از تلاوت آیهٔ سجده انجام می‌شود.

ذُخر

گنج یا پاداشی محفوظ که نزد خداوند اندوخته می‌شود.

آیهٔ سجده

آیه‌ای از قرآن که تلاوت آن موجب سجدهٔ تلاوت می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت دعایی را نقل می‌کنند که برای سجدهٔ تلاوت ذکر شده است: درخواست پاداش، آمرزش، گنجی ماندگار و پذیرفته‌شدن. پیامبر ﷺ پس از تلاوت آیه‌ای، این سجده را به‌جا آورد. مذاهب فقهی دربارهٔ حکم شرعی و برخی شرایط عملی این سجده اختلاف نظر دارند؛ این روایت به‌تنهایی آن را واجب نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام عبادت، از خداوند پاداش، آمرزش و پذیرفته‌شدن خالصانه بخواهید.
  2. دعای سجدهٔ تلاوت را بیاموزید و هنگام انجام آن سجده با توجه بخوانید.
  3. خواب را به‌تنهایی دلیل دینی مستقل ندانید؛ اعمال دینی را با قرآن و روایات معتبر بسنجید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.