کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 61

روایت‌شده توسط Buraidah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ
  3. 3سُفْيَانَ
  4. 4عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ
  5. 5سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ صَلَّى الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّكَ فَعَلْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ فَعَلْتَهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَمْدًا فَعَلْتُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَزَادَ فِيهِ ‏"‏ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ أَيْضًا عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ ‏.‏ قَالَ وَرَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وَكِيعٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ وَكَانَ بَعْضُهُمْ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ اسْتِحْبَابًا وَإِرَادَةَ الْفَضْلِ ‏.‏ وَيُرْوَى عَنِ الإِفْرِيقِيِّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار به ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن مهدی به ما حدیث کرد، از سفیان، از علقمه بن مرثد، از سلیمان بن بریده، از پدرش که گفت: پیامبر ﷺ برای هر نماز وضو می‌گرفتند. اما چون سال فتح فرا رسید، ایشان تمام نمازها را با یک وضو خواندند و بر خف‌های خود مسح کشیدند. عمر عرض کرد: کاری انجام دادی که پیش از این انجام نمی‌دادی؟ فرمودند: من این کار را عمداً انجام دادم. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است. علی بن قادم نیز این حدیث را از سفیان ثوری روایت کرده و در آن افزوده است:

«یک‌بار یک‌بار وضو می‌گرفتند». وی می‌گوید: سفیان ثوری همچنین این حدیث را از محارب بن دثار، از سلیمان بن بریده روایت کرده است که پیامبر ﷺ برای هر نماز وضو می‌گرفتند. وکیع نیز آن را از سفیان، از محارب بن دثار، از سلیمان بن بریده، از پدرش روایت کرده است. وی می‌گوید: عبدالرحمن بن مهدی و دیگران آن را از سفیان، از محارب بن دثار، از سلیمان بن بریده، به صورت مرسل از پیامبر ﷺ روایت کرده‌اند و این روایت صحیح‌تر از حدیث وکیع است. عمل اهل علم بر همین است که انسان می‌تواند تا زمانی که حدثی از او سر نزده، با یک وضو چندین نماز بخواند. برخی از آنان نیز از روی استحباب و طلب فضیلت برای هر نماز وضو می‌گرفتند. از افریقی، از ابوغطیف، از ابن عمر، از پیامبر ﷺ روایت شده است که فرمودند: «هر کس در حالت طهارت (با وجود وضوی قبلی) وضو بگیرد، خداوند ده حسنه برای او می‌نویسد.» اما این سند ضعیف است. در این باب از جابر بن عبدالله نیز روایت شده است که پیامبر ﷺ نماز ظهر و عصر را با یک وضو خواندند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگامی که طهارتش باقی بود، چند نماز را با یک وضو می‌خواند.

پیشینه و سبب بیان

این رویداد در سال فتح مکه رخ داد. عمر متوجه شد که پیامبر ﷺ چند نماز را با یک وضو به‌جا آورد؛ پیامبر ﷺ در پاسخ فرمود که این کار را آگاهانه انجام داده است.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

شست‌وشوی آیینی که مسلمان پیش از نماز انجام می‌دهد.

خفّ

جوراب چرمی یا پوششی برای پا که در وضو، با رعایت شرایط، می‌توان روی آن مسح کرد.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که عالمان جایز دانسته‌اند تا وقتی وضو باطل نشده است، چند نماز با یک وضو خوانده شود. به گفتهٔ او، تجدید وضو برای هر نماز نزد برخی مستحب است، نه واجب. بنابراین این روایت از دیدگاه فقهی عمومی مذاهب اهل‌سنت پشتیبانی می‌کند که وضوی معتبر تا زمانی که چیزی آن را باطل نکند معتبر می‌ماند؛ تجدید وضو می‌تواند ثواب بیشتری داشته باشد. متن همچنین به مسح بر خفّ اشاره می‌کند که با رعایت شرایط مربوط، شیوه‌ای جایز برای طهارت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. وقتی وضویت باطل شد، وضوی تازه بگیر؛ آن را برای هر نماز تکرار نکن، گویی واجب است.
  2. اگر با وجود داشتن وضو دوباره وضو بگیری، می‌توانی آن را به‌عنوان عبادتی افزون انجام دهی، بی‌آنکه آن را برای دیگران واجب جلوه دهی.
  3. شرایط مسح بر خفّ را بیاموز و با دقت رعایت کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.