کتاب زکات · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 642

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْعَجْمَاءُ جُرْحُهَا جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَجَابِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، لیث بن سعد برای ما حدیث کرد، از ابن شهاب، از سعید بن مسیب و ابوسلمه، از ابوهُریره، از رسول الله ﷺ که فرمودند:

«زخمِ حیوان اهلی جُبار است (بدون ضمان)، حادثهٔ معدن جُبار است، حادثهٔ چاه جُبار است، و در رِکاز (گنجینهٔ مدفون) خُمس واجب است.» راوی گفت: در این باب از انس بن مالک، عبدالله بن عمرو، عباده بن صامت، عمرو بن عوف مزنی و جابر نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خسارت ناشی از حیوانات، معادن و چاه‌ها غرامتی ندارد؛ اما برای رِکاز یک‌پنجم واجب است.

توضیح واژه‌های دشوار
جُبار

خسارتی که بر اساس این قاعده، غرامتی برای آن واجب نیست.

رِکاز

گنجی مدفون یا یافته‌ای ارزشمند در دل زمین.

خُمس

یک‌پنجمِ مال که به‌عنوان سهم واجب پرداخت می‌شود.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک معمولاً رِکاز را گنجی مدفون از دوران پیش از اسلام می‌دانند و از این روایت نتیجه می‌گیرند که پرداخت یک‌پنجم آن واجب است. جزئیات اجرای این حکم میان مذاهب فقهی متفاوت است؛ از جمله در تعریف رِکاز و اینکه سهم واجب به چه کسی می‌رسد. معافیت از غرامت برای خسارت ناشی از حیوانات، معادن و چاه‌ها به معنای اجازهٔ کلی برای سهل‌انگاری یا واردکردن عمدی خسارت نیست؛ مسئولیت همچنین به تقصیر و شرایط بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام بروز خسارت ناشی از حیوان، معدن یا چاه، پیش از تعیین مسئول پرداخت غرامت، شرایط را بررسی کنید.
  2. گنج مدفونِ یافت‌شده را گزارش دهید و دربارهٔ سهم واجب از متخصصان راهنمایی بگیرید.
  3. با مراقبت درست از حیوانات و ایمن‌سازی چاه‌ها، از خسارت‌های قابل پیش‌بینی جلوگیری کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.