کتاب زکات · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 673

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2وَكِيعٌ
  3. 3سُفْيَانَ
  4. 4زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
  5. 5عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ مُعَاوِيَةُ الْمَدِينَةَ فَتَكَلَّمَ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ إِنِّي لأَرَى مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ ‏.‏ قَالَ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلاَ أَزَالُ أُخْرِجُهُ كَمَا كُنْتُ أُخْرِجُهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ صَاعًا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ صَاعٌ إِلاَّ مِنَ الْبُرِّ فَإِنَّهُ يُجْزِئُ نِصْفُ صَاعٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ يَرَوْنَ نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ ‏.‏

ترجمه

محمود بن غیلان به ما حدیث کرد، وکیع به ما حدیث کرد، از سفیان، از زید بن اسلم، از عیاض بن عبدالله، از ابوسعید خُدری که فرمود:

«ما در زمانی که رسول خدا ﷺ در میان ما بودند، زکات فطر را به صورت یک صاع طعام، یا یک صاع جو، یا یک صاع خرما، یا یک صاع کشمش، یا یک صاع پنیر خشک ادا می‌کردیم. و همواره بدین شیوه عمل می‌کردیم تا اینکه معاویه به مدینه آمد و برای مردم سخنرانی کرد. از جمله آنچه به مردم گفت این بود: 'من گمان می‌کنم دو مُدّ گندم شام معادل یک صاع خرماست.' پس مردم این نظر را پذیرفتند.» ابوسعید فرمود: «اما من همچنان آن را همان‌گونه که پیش‌تر ادا می‌کردم، پرداخت خواهم کرد.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است. عمل برخی از اهل علم بر همین اساس است و معتقدند برای هر چیزی باید یک صاع داده شود؛ این قول شافعی، احمد و اسحاق است. گروهی دیگر از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و غیر ایشان گفته‌اند که برای هر چیزی یک صاع لازم است مگر گندم (بُرّ)، زیرا نصف صاع از آن کفایت می‌کند. این قول سفیان ثوری، ابن مبارک و اهل کوفه است که نصف صاع گندم را کافی می‌دانند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابوسعید بر پرداخت یک صاع خوراکی برای زکات فطر پایبند بود.

توضیح واژه‌های دشوار
زکات فطر

صدقه‌ای واجب که در پایان ماه رمضان پرداخت می‌شود.

صاع

واحدی سنتی برای اندازه‌گیری حجم؛ در این روایت از یک صاع از انواع خوراکی‌ها یاد شده است.

مُدّ

واحدی سنتی و کوچک‌تر برای اندازه‌گیری حجم؛ دو مُدّ برابر با یک صاع است.

برداشت‌های عالمان

شافعی، احمد و اسحاق از این روایت چنین برداشت کردند که از خوراکی‌های یادشده باید یک صاع کامل پرداخت شود. شماری دیگر از عالمان، از جمله سفیان ثوری و ابن‌مبارک، برای گندم پرداخت نیم‌صاع را پذیرفتند. ابوسعید بر اندازه‌ای پایبند ماند که از شیوهٔ رایج در دوران زندگی پیامبر ﷺ می‌شناخت.

درس‌هایی برای امروز
  1. زکات فطر را بر پایهٔ اندازه‌ای بپردازید که با اتکا به دانش معتبر و فقه پذیرفته‌شده پیروی می‌کنید.
  2. پیش از پرداخت، بیاموزید که طبق مذهب فقهی شما کدام خوراکی‌ها و چه مقداری کفایت می‌کند.
  3. دربارهٔ اختلاف‌نظر در اندازه، با احترام برخورد کنید و صدقه را به‌موقع به افراد واجد شرایط برسانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.