کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 97

روایت‌شده توسط Al-Mughirah ibn Shu'bah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ
  3. 3ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ
  4. 4رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ
  5. 5كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ
  6. 6الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، أَخْبَرَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ، عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَسَحَ أَعْلَى الْخُفِّ وَأَسْفَلَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنَ الْفُقَهَاءِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ مَعْلُولٌ لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ غَيْرُ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ وَمُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالاَ لَيْسَ بِصَحِيحٍ لأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ رَوَى هَذَا عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ مُرْسَلٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْمُغِيرَةَ ‏.‏

ترجمه

ابوالولید دمشقی به ما حدیث کرد، ولید بن مسلم به ما حدیث کرد، ثور بن یزید مرا خبر داد، از رجاء بن حیوه، از کاتب مغیره، از مغیره بن شعبه که پیامبر ﷺ بر بالای خف و زیر آن مسح کردند. ابوعیسی گفت: این قول بیش از یک نفر از اصحاب پیامبر ﷺ، تابعین و فقهای پس از آنان است. مالک، شافعی و اسحاق نیز به همین قول هستند. این حدیث دارای

«علّت» (ایراد پنهان) است؛ کسی جز ولید بن مسلم آن را از ثور بن یزید با سند نقل نکرده است. ابوعیسی گفت: از ابوزرعه و محمد بن اسماعیل درباره این حدیث پرسیدم، پس گفتند: «صحیح نیست، زیرا ابن مبارک آن را از ثور، از رجاء بن حیوه روایت کرده و گفته است: از کاتب مغیره به صورت مرسل از پیامبر ﷺ برایم حدیث شد»، و در آن نام مغیره ذکر نشده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت مسح بر رویه و زیرهٔ خفّ را به پیامبر ﷺ نسبت می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
خفّ

پوششی چرمی برای پا که در وضو، با رعایت شرایط، می‌توان بر آن مسح کرد.

مرسل

روایتی که در آن واسطه‌ای میان راوی و پیامبر ﷺ حذف شده باشد.

علّت

نقصی پنهان در سند یا متن روایت که اعتبار آن را خدشه‌دار می‌کند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که از جمله مالک، شافعی و اسحاق، مسح بر رویه و زیرهٔ خفّ را به‌عنوان دیدگاه فقهی پذیرفته‌اند. بااین‌حال، او این روایت مشخص را معیوب می‌داند: ابوزرعه و محمد بن اسماعیل آن را صحیح ندانسته‌اند، زیرا ابن مبارک پیوند روایت با مغیره را ذکر نکرده است. بنابراین باید دیدگاه فقهی عالمان را از ارزش استنادی این سند ضعیف جدا دانست؛ روایت صحیح ترمذی ۹۴ مسح بر خفّ را تأیید می‌کند، نه مسح مشخص بر زیرهٔ آن را.

درس‌هایی برای امروز
  1. میان دیدگاه فقهی عالمان و قوت روایتی که برای آن به آن استناد می‌شود، تفاوت بگذارید.
  2. عمل کلیِ مسح بر خفّ را بر پایهٔ روایات صحیح قرار دهید و بر اساس این سند ضعیف، تکلیف اضافی به آن نسبت ندهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.