کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 96

روایت‌شده توسط Safwan ibn Assal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Hasan (خوب)
  1. 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2أَبُو الأَحْوَصِ
  3. 3عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ
  4. 4زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ
  5. 5صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُنَا إِذَا كُنَّا سَفْرًا أَنْ لاَ نَنْزِعَ خِفَافَنَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ إِلاَّ مِنْ جَنَابَةٍ وَلَكِنْ مِنْ غَائِطٍ وَبَوْلٍ وَنَوْمٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَلاَ يَصِحُّ ‏.‏ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ مِنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ حَدِيثَ الْمَسْحِ ‏.‏ وَقَالَ زَائِدَةُ عَنْ مَنْصُورٍ كُنَّا فِي حُجْرَةِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ وَمَعَنَا إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ فَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ التَّيْمِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ الْمُرَادِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْعُلَمَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنَ الْفُقَهَاءِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا يَمْسَحُ الْمُقِيمُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَالْمُسَافِرُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُمْ لَمْ يُوَقِّتُوا فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالتَّوْقِيتُ أَصَحُّ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَيْضًا مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ عَاصِمٍ ‏.‏

ترجمه

هناد برای ما حدیث کرد، ابوالاحوص برای ما حدیث کرد، از عاصم بن ابی‌النجود، از زرّ بن حبیش، از صفوان بن عسال که گفت:

«رسول خدا ﷺ هنگامی که در سفر بودیم به ما دستور می‌دادند که سه روز و شب‌های آن خف‌های (جوراب‌های چرمی) خود را از پا درنیاوریم، مگر به سبب جنابت؛ اما برای قضای حاجت، ادرار یا خواب نیازی به درآوردن آن‌ها نیست.» ابوعیسی می‌گوید: «این حدیث حسن صحیح است.» حکم بن عتیبه و حماد نیز از ابراهیم نخعی، از ابوعبدالله جدلی، از خزیمه بن ثابت روایت کرده‌اند، ولی این سند صحیح نیست. علی بن مدینی می‌گوید: یحیی بن سعید گفت: شعبه گفته است: «ابراهیم نخعی حدیث مسح را از ابوعبدالله جدلی نشنیده است.» زائده از منصور روایت کرده است: «در حجره ابراهیم تیمی بودیم و ابراهیم نخعی نیز با ما بود؛ آنگاه ابراهیم تیمی برای ما از عمرو بن میمون، از ابوعبدالله جدلی، از خزیمه بن ثابت، از پیامبر ﷺ درباره مسح بر خفین حدیث کرد.» محمد بن اسماعیل می‌گوید: «بهترین چیز در این باب، حدیث صفوان بن عسال مرادی است.» ابوعیسی می‌گوید: «این قول اکثر علما از اصحاب پیامبر ﷺ، تابعین و فقهای پس از آنان همچون سفیان ثوری، ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق است. ایشان گفته‌اند: مقیم یک روز و یک شب مسح می‌کند و مسافر سه روز و شب‌های آن را.» ابوعیسی افزوده است: «از برخی اهل علم روایت شده که برای مسح بر خفین وقتی تعیین نکرده‌اند و این قول مالک بن انس است.» اما ابوعیسی تأکید می‌کند: «توقیت (تعیین وقت) صحیح‌تر است.» این حدیث از صفوان بن عسال از طریق دیگری غیر از روایت عاصم نیز نقل شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مسافر می‌تواند هنگام وضو تا سه شبانه‌روز بر خفّین مسح کند.

توضیح واژه‌های دشوار
خفّین

پوشش‌های چرمی پا که هنگام وضو می‌توان روی قسمت بالایی آن‌ها مسح کرد.

مسح کردن

در وضو، به‌جای شستن پاها، دست‌های مرطوب را بر خفّین کشیدن.

جنابت

حالت ناپاکی آیینیِ بزرگ که غسل کامل برای آن لازم است.

برداشت‌های عالمان

اکثریت صحابه، تابعین و فقیهان پس از آنان، از جمله ابوحنیفه، مالک، شافعی و احمد، محدودیت زمانی برای مسح را پذیرفته‌اند: برای فرد مقیم یک شبانه‌روز و برای مسافر سه شبانه‌روز. ترمذی همچنین دیدگاه مالک بن انس را نقل می‌کند که محدودیت زمانی وجود ندارد، اما می‌گوید تعیین مدت، دیدگاه قوی‌تری است. استثنای جنابت یعنی در این حالت مسح بر خفّین کافی نیست؛ اما در صورت قضای حاجت، ادرار یا خواب، تا زمانی که مهلت باقی است این رخصت برقرار است.

درس‌هایی برای امروز
  1. مسافری که شرایط لازم را داشته باشد، می‌تواند هنگام وضو به‌جای بیرون آوردن خفّین، بر آن‌ها مسح کند.
  2. برای مسافر، مهلت سه شبانه‌روز را رعایت کنید؛ برای جنابت، غسل کامل لازم است.
  3. پیش از سفر، احکام مسح را بیاموزید تا این رخصت را به‌درستی به کار ببرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.