کتاب جنایز · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 985

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب جنایز
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ الْعَدَنِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَالنَّعْىُ أَذَانٌ بِالْمَيِّتِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَنْبَسَةَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ ‏.‏ وَأَبُو حَمْزَةَ هُوَ مَيْمُونٌ الأَعْوَرُ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ النَّعْىَ وَالنَّعْىُ عِنْدَهُمْ أَنْ يُنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّ فُلاَنًا مَاتَ لِيَشْهَدُوا جَنَازَتَهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ بَأْسَ أَنْ يُعْلِمَ أَهْلَ قَرَابَتِهِ وَإِخْوَانَهُ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ قَالَ لاَ بَأْسَ بِأَنْ يُعْلِمَ الرَّجُلُ قَرَابَتَهُ ‏.‏

ترجمه

سعید بن عبدالرحمن مخزومی به ما حدیث کرد، عبدالله بن ولید عدنانی به ما حدیث کرد، از سفیان ثوری، از ابی‌حمزه، از ابراهیم، از علقمه، از عبدالله به همین مضمون روایت کرده است، ولی آن را مرفوع نساخته و در آن ذکر نکرده است که:

«نعی همان اعلام فوت میت است». ابوعیسی گفت: این حدیث صحیح‌تر از حدیث عنسبه از ابی‌حمزه است. و ابی‌حمزه همان میمون اعور است که نزد اهل حدیث چندان قوی نیست. ابوعیسی گفت: حدیث عبدالله، حدیثی حسن غریب است. برخی از علما نعی را مکروه دانسته‌اند؛ و منظورشان از نعی آن است که در میان مردم جار زده شود که فلانی مرده است تا در جنازه‌اش حاضر شوند. اما گروهی دیگر از علما گفته‌اند که اطلاع دادن به خویشاوندان و برادران دینی اشکالی ندارد. و از ابراهیم روایت شده که فرمود: اطلاع دادن مرد به خویشاوندانش ایرادی ندارد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

متن میان اعلام عمومیِ خبر وفات و اطلاع‌رسانی هدفمند تفاوت می‌گذارد.

توضیح واژه‌های دشوار
مرفوع

روایتی که مستقیماً به پیامبر ﷺ نسبت داده می‌شود.

النَّعْی

اعلام خبر وفات؛ دانشمندان میان اعلام عمومی و اطلاع‌رسانی هدفمند تفاوت می‌گذارند.

حسن غریب

در اینجا وصفی است برای روایتی که نیکو دانسته شده، اما مسیر نقل ویژه یا محدودی دارد.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که برخی دانشمندان اعلام عمومی برای گردآوردن مردم به‌منظور حضور در تشییع جنازه را ناپسند می‌دانستند، درحالی‌که برخی دیگر اطلاع‌دادن به خانواده و برادران دینی را جایز می‌شمردند. او همچنین از ابراهیم نقل می‌کند که اطلاع‌دادن به خویشاوندان را بی‌اشکال می‌دانست. زنجیرهٔ نقلِ مورد استناد ضعیف است و بنابراین به‌تنهایی دلیلی مستقل برای ممنوعیت عمومی به‌شمار نمی‌رود؛ بااین‌حال، متن دیدگاه‌های یادشده را بازگو می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از وفات، خانواده و نزدیکان را با دقت آگاه کنید تا بتوانند وداع کنند و کارهای عملی را سامان دهند.
  2. خبر وفات را دقیق و محترمانه منتشر کنید؛ اطلاع‌رسانی را به فراخوانی عمومی برای خودنمایی تبدیل نکنید.
  3. حکم شرعیِ وجوب یا حرمت را تنها بر پایهٔ این روایت ضعیف بنا نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.