Manaaasikta Xajka · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 1781

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Manaaasikta Xajka
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ ‏"‏ هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى لِحَجِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَانُوا جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ وَمَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ نَحْوَهُ لَمْ يَذْكُرُوا طَوَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِعُمْرَةٍ وَطَوَافَ الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Al-Qacnabiyyi, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah bin Az-Zubayr, oo ka weriyey Caa’ishah, xaaskii Nebiga ﷺ, inay tidhi: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ Xajkii Sagootinta, waxaanan u xidhnay Cumro. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ yidhi:

"Qofkii wata xoolaha qurbada (hadyiga), ha u xidho Xajka iyo Cumrada labadaba, yaanu ka bixin ixraamka ilaa uu labadaba ka dhammaystiro." Waxaan Makkah imid anigoo caado qabta, mana aan dawaaftay Baytka mana aan orday Safa iyo Marwa dhexdooda. Arrintaa ayaan u cabtay Rasuulka Allah ﷺ, markaasuu igu yidhi: "Fur timahaaga, shanlayso, una xidho Xajka, Cumradana ka tag." Way tidhi: Waan sameeyey. Markaan Xajkii dhammaynnay, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ii diray Cabdiraxmaan bin Abii Bakar xaggii Tanciimka si aan Cumro u soo guto, wuxuuna yidhi: "Tani waa beddelkii Cumradaadii." Way tidhi: Kuwii u xidhay Cumrada way dawaafeen Baytka, wayna ordeen Safa iyo Marwa dhexdooda, markaasay ka baxeen ixraamka. Kadib markay Mina ka soo noqdeen ayay mar kale u dawaafteen Xajkooda. Laakiin kuwii isku daray Xajka iyo Cumrada hal dawaaf oo keliya ayay sameeyeen. Abu Daawuud wuxuu yidhi: Waxaa sidan oo kale u weriyey Ibraahiim bin Sacad iyo Macmar oo ka weriyey Ibn Shihaab, laakiin ma ay xusin dawaafka kuwii u xidhay Cumrada iyo dawaafka kuwii isku daray Xajka iyo Cumrada.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caadadu waxay ka hor istaagtaa dawaafka, balse kama hor istaagto sii wadidda xajka.

Asalka iyo sababta

Tani waxay dhacday Xajjatul-Wadaa’. Caa’isha waxay Makka timid iyadoo caado qabta, sidaas darteedna ma ay gudan karin dawaafka cumradeeda.

Erayada adag oo la sharxay
Ixraam

Xaaladda cibaadada ee xujigu ku dhowro falal iyo waxyaabo laga reebay.

Talbiyah

Erayada uu xaajigu kaga jawaabo yeedhmada Alle ee xajka.

Dawaaf

In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo ka mid ah cibaadooyinka xajka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in haweeneyda caadadu hayso ay sii wadan karto talbiyada iyo cibaadooyinka xajka, balse ay dawaafka dib u dhigto ilaa ay ka daahirto. Caa’isha waxaa lagu amray inay ka tagto cumradeeda oo ay xajka gudato; dabadeedna waxay cumro gaar ah ka soo gudatay Tanciim si ay ugu beddesho. Werintu waxay sidoo kale tilmaamaysaa farqiga u dhexeeya xujayda cumro keliya gudatay iyo kuwa xajka iyo cumrada isku daray. Mad-habyadu waxay ka doodeen xeerarka gaarka ah iyo tirada dawaafyada ee noocyada kala duwan ee xajka, iyagoo ku salaynaya werintan iyo kuwo kale.

Casharrada maanta
  1. Qofka caadadu ku timaaddo xilliga xajku wuxuu sii wadan karaa talbiyada iyo cibaadooyinka kale ee bannaan, wuxuuna qof aqoon u leh talo ka weydiistaa dawaafka dib loo dhigay.
  2. Marka xaj la qorshaynayo, tixgeli xeerarka kala duwan ee cumrada, xajka iyo isku-darka labadaba.
  3. Xaaladaha cibaado ee adag, raac tilmaamaha Nabiga ﷺ, culimo lagu kalsoon yahayna weydii sida loo dhaqangeliyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.