الشهادات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2669

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الشهادات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Masud

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ‏}‏ إِلَى ‏{‏عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏‏.‏ ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَحَدَّثْنَاهُ بِمَا، قَالَ، فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ أُنْزِلَتْ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي شَىْءٍ، فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ شَاهِدَاكَ أَوْ يَمِينُهُ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، جریر از منصور، او از ابی‌وائل روایت نمود که گفت: عبدالله فرمود:

«هر کس برای تصاحب مال دیگری به ناحق سوگند دروغ بخورد، در حالی با خداوند ملاقات خواهد کرد که خدا بر او خشمگین است.» سپس خداوند آیه‌ای را در تأیید این مطلب نازل فرمود: {همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند...} تا {...عذابی دردناک}. سپس اشعث بن قیس نزد ما آمد و پرسید: «ابوعبدالرحمن چه چیزی برای شما بیان می‌کند؟» ما آنچه را که او برایمان گفته بود، بازگو کردیم. اشعث گفت: «او راست گفت؛ این آیه در مورد من نازل شده است. میان من و مردی بر سر مسئله‌ای اختلاف پیش آمد، لذا برای داوری نزد رسول الله ﷺ رفتیم. ایشان فرمودند: 'یا دو شاهد بیاور، یا اینکه او (طرف مقابل) سوگند یاد کند.' گفتم: 'در آن صورت او بدون هیچ پروایی سوگند دروغ خواهد خورد.' پیامبر ﷺ فرمودند: 'هر کس برای غصب مال دیگری سوگند دروغ بخورد، در حالی با خداوند دیدار می‌کند که خدا بر او خشمگین است.' سپس خداوند آیه‌ای در تأیید این امر نازل کرد.» آنگاه او آن آیه را تلاوت نمود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم شدید الهی را در پی دارد.

پیشینه و سبب بیان

اشعث بن قیس نقل کرد که بر سر مالی با مردی اختلاف داشت. پیامبر ﷺ از مدعی دو شاهد یا از طرف مقابل سوگند خواست. اشعث هشدار داد که آن مرد بدون هیچ دغدغه وجدانی سوگند دروغ خواهد خورد. آیات سوره آل‌عمران، ۳:۷۷، در ارتباط با این رویداد نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
سوگند دروغ

سوگندی که شخص با آگاهی، چیزی نادرست را به آن تأیید می‌کند.

دو شاهد

دو نفری که طبق قواعد اختلاف می‌توانند گواهی دهند.

مدعی

کسی که ادعا یا مطالبه‌ای را مطرح می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که سوگندِ آگاهانه دروغ، مالکیت مشروع ایجاد نمی‌کند. در اختلاف‌ها، اصل بر این است که مدعی دلیل بیاورد و اگر دلیلی نداشت، از طرف مقابل خواسته شود سوگند بخورد. این روند قضایی، دروغ را جایز نمی‌کند: کسی که با فریب مالی را تصاحب می‌کند، همچنان در برابر خداوند مسئول است. مذاهب فقهی بر بزرگی گناه سوگند دروغ عمدی و تصاحب ناحق مال دیگران تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف‌ها، واقعیت‌ها و مدارک را صادقانه بیان کنید و برای سود مالی چیزی را تحریف نکنید.
  2. همیشه راست بگویید و سوگند بخورید، حتی اگر دروغ در کوتاه‌مدت به سودتان باشد.
  3. اگر با ادعایی ناحق مالی را تصاحب کرده‌اید، آن را بازگردانید و از زیان‌دیده طلب بخشش کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.