Şartlar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2726. hadis

Aisha bint Abi Bakr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Şartlar
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha bint Abi Bakr tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ الْمَكِّيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ وَهْىَ مُكَاتَبَةٌ، فَقَالَتْ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ اشْتَرِينِي فَإِنَّ أَهْلِي يَبِيعُونِي فَأَعْتِقِينِي قَالَتْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ إِنَّ أَهْلِي لاَ يَبِيعُونِي حَتَّى يَشْتَرِطُوا وَلاَئِي‏.‏ قَالَتْ لاَ حَاجَةَ لِي فِيكِ‏.‏ فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ بَلَغَهُ، فَقَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُ بَرِيرَةَ فَقَالَ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا وَلْيَشْتَرِطُوا مَا شَاءُوا ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَاشْتَرَيْتُهَا فَأَعْتَقْتُهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ، وَإِنِ اشْتَرَطُوا مِائَةَ شَرْطٍ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Hallâd b. Yahyâ bize rivayet etti, Abdülvâhid b. Eymen el-Mekkî bize babasından rivayet etti; babası şöyle dedi: Âişe’nin –Allah ondan razı olsun– yanına girdim. O şöyle anlattı: Berîre, mukâtebe sözleşmesi yapmış olduğu hâlde yanıma geldi ve dedi ki: ‘Ey Müminlerin Annesi! Beni satın al ve azat et, çünkü sahiplerim beni satıyorlar.’ Ben de ‘Tamam’ dedim. O, ‘Sahiplerim, velâ hakkını kendileri için şart koşmadıkça beni satmazlar’ dedi. Ben de ‘O zaman sana ihtiyacım yok’ dedim. Nebi ﷺ bunu duydu veya kendisine ulaştı ve ‘Berîre’nin meselesi nedir?’ diye sordu. Sonra buyurdu ki: ‘Onu satın al ve azat et; onlar dilediklerini şart koysunlar.’ Âişe dedi ki: Böylece onu satın aldım ve azat ettim, her ne kadar sahipleri velâ hakkını kendileri için şart koşmuş olsalar da. Nebi ﷺ buyurdu ki: ‘Velâ, azat edene aittir; yüz şart koşsalar bile.’

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Velâ hakkı satıcıya değil, köle azat eden kişiye aittir.

Kavramlar ve açıklamalar
mükâtebe

Köleleştirilmiş kişinin kararlaştırılan ödemeler karşılığında özgürlüğünü kazanabildiği bir sözleşme.

velâ

Azat etme yoluyla doğan ve belirli haklar ile yükümlülükler getiren hukuki bağ.

azat etmek

Bir kişiyi kölelikten özgür bırakmak.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan velâ hakkının azat işlemini gerçekleştiren kişiye ait olduğu sonucunu çıkarırlar. Bu hakkı satıcılara vermeye çalışan sözleşme şartı, açıkça ileri sürülmüş olsa bile geçersizdir. Rivayet ayrıca geçersiz bir şartın satış ve azat işleminin tamamını kendiliğinden geçersiz kılmadığını da öğretir. Fıkıh mezhepleri bu tür şartların kesin sonuçlarını satış ve azat hükümleri çerçevesinde ele alır.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmadaki geçerli şartları önceden açıkça belirleyin; hukuki bir uyuşmazlıkta uzman görüşü alın.
  2. Kesinleşmiş bir İslami hükme aykırı bir şarta dayanarak hak tanımayın.
  3. Uyuşmazlıklarda olayları doğrulamak için zaman ayırın ve güvenilir, bilgili kişilere danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.