الوصايا والعهود · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2778

روایت‌شده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الوصايا والعهود
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Uthman ibn Affan

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَقَالَ عَبْدَانُ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ حَيْثُ حُوصِرَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ وَقَالَ أَنْشُدُكُمْ وَلاَ أَنْشُدُ إِلاَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ حَفَرَ رُومَةَ فَلَهُ الْجَنَّةُ ‏"‏‏.‏ فَحَفَرْتُهَا، أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ جَهَّزَ جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَلَهُ الْجَنَّةُ ‏"‏‏.‏ فَجَهَّزْتُهُمْ‏.‏ قَالَ فَصَدَّقُوهُ بِمَا قَالَ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ فِي وَقْفِهِ لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ أَنْ يَأْكُلَ‏.‏ وَقَدْ يَلِيهِ الْوَاقِفُ وَغَيْرُهُ فَهْوَ وَاسِعٌ لِكُلٍّ‏.‏

ترجمه

ابو عبدالرحمن روایت کرده است: هنگامی که عثمان (رضی الله عنه) توسط شورشیان محاصره شد، از بالا به آنان نگریست و فرمود:

«شما را به خدا قسم می‌دهم، و تنها اصحاب پیامبر ﷺ را قسم می‌دهم: آیا نمی‌دانید که رسول الله ﷺ فرمودند: "هر کس چاه رومه را حفر کند، بهشت برای اوست" و من آن را حفر کردم؟ آیا نمی‌دانید که ایشان فرمودند: "هر کس لشکر عُسره را تجهیز کند، بهشت برای اوست" و من آنان را تجهیز نمودم؟» راوی می‌گوید که حاضران بر راستی گفتار او گواهی دادند. و عمر (رضی الله عنه) درباره وقف خود فرمود: «بر متولی وقف باکی نیست که از آن بخورد.» زیرا تولیت وقف را می‌توان خود واقف یا شخص دیگری بر عهده بگیرد و هر دو حالت جایز است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عثمان به خدمات بزرگ خود و ارزش وقف پایدار یادآوری کرد.

پیشینه و سبب بیان

عثمان در دوران محاصره‌اش با حاضران سخن گفت و خدمات خود را به آنان یادآوری کرد: چاه رَوْمَه و تجهیز سپاه عُسره. این روایت همچنین سخنی درباره اداره وقف نقل می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
وقف

مالی که برای خیری همیشگی اختصاص داده می‌شود، در حالی که اصل مال حفظ می‌گردد.

سپاه عُسره

سپاهی برای لشکرکشی به تبوک که به‌سبب دشواری‌های فراوان شناخته شده بود.

متولی

کسی که وقف را اداره می‌کند و عواید آن را مطابق شرایطش به مصرف می‌رساند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که فراهم‌کردن امکانات و تأمین هزینه‌های منافع عمومی پاداش بزرگی دارد. بخش مربوط به وقف عمر می‌آموزد که متولی می‌تواند مطابق شرایط وقف و به شیوه‌ای متعارف از آن بهره ببرد؛ واقف می‌تواند خود متولی باشد یا شخص دیگری را به این کار بگمارد. مذاهب فقهی اهل‌سنت درباره شرایط و حدود دقیق حق‌الزحمه متولیان بحث کرده‌اند، اما اصل وقف و لزوم اداره مسئولانه آن را پذیرفته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از امکاناتی حمایت کنید که به‌طور پایدار به جامعه خدمت می‌کنند، مانند آب‌رسانی و کمک‌های ضروری.
  2. در وقف به‌روشنی مشخص کنید چه کسی آن را اداره می‌کند و عواید آن چگونه می‌تواند مصرف شود.
  3. هنگام اختلاف، واقعیت‌ها و گواهان قابل اعتماد را یادآوری کنید و با دیگران منصفانه رفتار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.