الوصايا والعهود · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2780

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الوصايا والعهود
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَقَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعَدِيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ، فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامًا مِنْ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا مِنْ ذَهَبٍ، فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا ابْتَعْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعَدِيٍّ‏.‏ فَقَامَ رَجُلاَنِ مِنْ أَوْلِيَائِهِ، فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا، وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ‏.‏ قَالَ وَفِيهِمْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ ‏إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ}‏

ترجمه

علی بن عبدالله به ما گفت، یحیی بن آدم برای ما حدیث کرد، ابن ابی زائده برای ما حدیث کرد، از محمد بن ابوالقاسم، از عبدالملک بن سعید بن جبیر، از پدرش، از ابن عباس رضی الله عنهما که فرمود: مردی از بنی‌سهم همراه با تمیم داری و عدی بن بداء به سفر رفت. سپس آن مرد سهمی در سرزمینی که هیچ مسلمانی در آن نبود، از دنیا رفت. هنگامی که آن دو نفر اموال میراث او را آوردند، متوجه شدند که جامی نقره‌ای با نقش‌ونگار طلا گم شده است. پس رسول خدا ﷺ آن دو را قسم داد. سپس آن جام در مکه پیدا شد و مردم گفتند: ما آن را از تمیم و عدی خریده‌ایم. آنگاه دو مرد از اولیای میت برخاستند و قسم خوردند که: همانا شهادت ما راست‌تر از شهادت آن دو است و این جام متعلق به همسفر ماست. راوی گفت: و درباره آنان این آیه نازل شد: {ای کسانی که ایمان آورده‌اید! گواهی میان شما، آنگاه که مرگ به یکی از شما روی آورد...}

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گواهی و سوگند از میراث در برابر بی‌عدالتی محافظت می‌کنند.

پیشینه و سبب بیان

حدیث صریحاً به سبب این ماجرا اشاره می‌کند: مردی از بنی‌سهم در سفری، در سرزمینی که مسلمانانی در آن نبودند، درگذشت. پس از بازگشت، کاسه‌ای نقره‌ای با تزئینات طلا پیدا نبود. وقتی کاسه در مکه پیدا شد، دو تن از خویشاوندان متوفی سوگند یاد کردند. روایت این ماجرا را به آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ مائده دربارهٔ گواهی در وصیت پیوند می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
میراث

دارایی‌ها و حقوقی که شخص پس از مرگ از خود به جا می‌گذارد.

سوگند

گفته‌ای رسمی که در آن شخص خدا را گواه می‌گیرد.

گواهی

گزارشی دربارهٔ آنچه شخص خود دیده یا می‌داند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این روایت را با آیات ۱۰۶ تا ۱۰۸ سورهٔ مائده و احکام گواهی در شرایطی مرتبط می‌دانند که شخص در سفر درگذشته و گواهان مسلمان حضور ندارند. آنان از این روایت نتیجه می‌گیرند که باید از میراث به‌دقت محافظت کرد و قاضی باید گواهی‌ها و سوگندها را طبق قواعد معتبر اثبات دعوا ارزیابی کند. مذاهب فقهی دربارهٔ کاربرد دقیق این آیین ویژه در چارچوب دیدگاه‌های خود دربارهٔ گواهی، سوگند و وصیت بحث می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفر یا هنگام بیماری سخت، دارایی‌ها و خواسته‌ها را روشن ثبت کنید و افراد قابل‌اعتماد را در جریان بگذارید.
  2. در اختلاف بر سر میراث، صادقانه گواهی دهید و برای برتری دادن به یکی از خویشاوندان، گفته‌ای از خود نسازید.
  3. مدارک و سوگندها را با دقت بررسی کنید و بگذارید قاضی یا متخصص صلاحیت‌دار احکام را اجرا کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.