جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2798

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الصَّفَّارُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ لَهُ ـ وَقَالَ ـ مَا يَسُرُّنَا أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ ‏"‏ مَا يَسُرُّهُمْ أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏"‏‏.‏ وَعَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ‏.‏

ترجمه

یوسف بن یعقوب صفار به ما حدیث کرد، اسماعیل بن عُلیّه به ما حدیث کرد، از ایوب، از حمید بن هلال، از انس بن مالک رضی الله عنه که گفت: پیامبر ﷺ خطبه خواند و فرمود:

«زید پرچم را گرفت و شهید شد، سپس جعفر آن را گرفت و شهید شد، سپس عبدالله بن رواحه آن را گرفت و شهید شد، آنگاه خالد بن ولید بدون اینکه امیر تعیین شده باشد پرچم را گرفت و خداوند او را پیروز گردانید.» و فرمود: «خوشحال نمی‌شویم اگر آنها پیش ما بودند.» ایوب می‌گوید: یا فرمود: «آنها خوشحال نمی‌شدند اگر پیش ما بودند،» در حالی که چشمان مبارکش اشکبار بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پرچم‌داران شهیدشده را با محبت و اشک به یاد آورد.

پیشینه و سبب بیان

این سخنان به نبرد مؤته اشاره دارند: زید بن حارثه، جعفر بن ابی‌طالب و عبدالله بن رواحه شهید شدند؛ سپس خالد بن ولید فرماندهی را بر عهده گرفت و مسلمانان را به سلامت بازگرداند.

توضیح واژه‌های دشوار
پرچم

پرچمی شناخته‌شده که در نبرد نمایندهٔ سپاه یا گروه بود.

بی‌آنکه برای این کار منصوب شده باشد

خالد از پیش برای این مسئولیت به‌عنوان فرمانده تعیین نشده بود.

شهید شد

در جریان نبرد جان باخت.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، این رویداد را به نبرد مؤته مرتبط می‌دانند و یادآور می‌شوند که پیامبر ﷺ از رویدادهای پیاپی خبر داد و برای شهیدشدگان اندوهگین شد. اشاره به اقدام خالد بدون انتصاب قبلی نشان می‌دهد که در وضعیت اضطراری، رهبری می‌تواند به کسی واگذار شود که مسئولیت را بر عهده می‌گیرد. سخن دربارهٔ نبودن آنان، ردّ همراهی‌شان نیست؛ بلکه بیانگر اندوه و آگاهی از پاداشی است که نزد الله دریافت کردند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسانی را که برای دیگران تلاش می‌کنند، با احترام و قدردانی صادقانه یاد کنید.
  2. در بحران مسئولیت بپذیرید و در محدودهٔ اختیارات خود استوارانه عمل کنید.
  3. اندوه و اشک با ایمان سازگارند و توکل بر الله را نفی نمی‌کنند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.