Sahih al-Bukhari، حدیث 3451
روایتشده توسط Hudhayfah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hudhayfah ibn al-Yaman
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، قَالَ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو لِحُذَيْفَةَ أَلاَ تُحَدِّثُنَا مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ مَعَ الدَّجَّالِ إِذَا خَرَجَ مَاءً وَنَارًا، فَأَمَّا الَّذِي يَرَى النَّاسُ أَنَّهَا النَّارُ فَمَاءٌ بَارِدٌ، وَأَمَّا الَّذِي يَرَى النَّاسُ أَنَّهُ مَاءٌ بَارِدٌ فَنَارٌ تُحْرِقُ، فَمَنْ أَدْرَكَ مِنْكُمْ فَلْيَقَعْ فِي الَّذِي يَرَى أَنَّهَا نَارٌ، فَإِنَّهُ عَذْبٌ بَارِدٌ ". قَالَ حُذَيْفَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ رَجُلاً كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ أَتَاهُ الْمَلَكُ لِيَقْبِضَ رُوحَهُ فَقِيلَ لَهُ هَلْ عَمِلْتَ مِنْ خَيْرٍ قَالَ مَا أَعْلَمُ، قِيلَ لَهُ انْظُرْ. قَالَ مَا أَعْلَمُ شَيْئًا غَيْرَ أَنِّي كُنْتُ أُبَايِعُ النَّاسَ فِي الدُّنْيَا وَأُجَازِيهِمْ، فَأُنْظِرُ الْمُوسِرَ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ. فَأَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ ". فَقَالَ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " إِنَّ رَجُلاً حَضَرَهُ الْمَوْتُ، فَلَمَّا يَئِسَ مِنَ الْحَيَاةِ أَوْصَى أَهْلَهُ إِذَا أَنَا مُتُّ فَاجْمَعُوا لِي حَطَبًا كَثِيرًا وَأَوْقِدُوا فِيهِ نَارًا حَتَّى إِذَا أَكَلَتْ لَحْمِي، وَخَلَصَتْ إِلَى عَظْمِي، فَامْتَحَشْتُ، فَخُذُوهَا فَاطْحَنُوهَا، ثُمَّ انْظُرُوا يَوْمًا رَاحًا فَاذْرُوهُ فِي الْيَمِّ. فَفَعَلُوا، فَجَمَعَهُ فَقَالَ لَهُ لِمَ فَعَلْتَ ذَلِكَ قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ. فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ ". قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَمْرٍو، وَأَنَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ ذَاكَ، وَكَانَ نَبَّاشًا.
موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای او حدیث کرد، عبدالملک از ربعی بن حراش نقل کرد که گفت: عقبه بن عمرو به حذیفه گفت:
«آیا آنچه را از رسول الله ﷺ شنیدهای برای ما بازگو نمیکنی؟» گفت: «من از ایشان شنیدم که فرمودند: ‹همانا دجال چون خروج کند، با خود آب و آتش خواهد داشت. آنچه مردم آن را آتش میپندارند، آب سرد است و آنچه مردم آن را آب سرد میپندارند، آتشی سوزان است. پس هر کس از شما او را درک کرد، باید در چیزی بیفتد که آن را آتش میبیند، زیرا همانا آن آب گوارا و سرد است.›» حذیفه گفت: «و نیز از ایشان شنیدم که فرمودند: ‹همانا مردی از کسانی که پیش از شما بودند، فرشته مرگ برای قبض روحش نزد او آمد. به او گفته شد: آیا کار خیری انجام دادهای؟ گفت: نمیدانم. به او گفته شد: بیندیش. گفت: چیزی نمیدانم جز اینکه در دنیا با مردم داد و ستد میکردم و به آنان مهلت میدادم؛ به توانگران فرصت میدادم و از تنگدستان درمیگذشتم.› پس الله او را وارد بهشت کرد.» سپس گفت: «و از ایشان شنیدم که فرمودند: ‹همانا مردی مرگش فرا رسید، چون از زندگی مأیوس شد، به خانوادهاش وصیت کرد: وقتی مُردم، هیزم فراوانی برایم جمع کنید و در آن آتش برافروزید تا چون گوشتم را بخورد و به استخوانم برسد و بسوزد، آن را بگیرید و آسیاب کنید، سپس روزی که باد میوزد نگاه کنید و آن را در دریا بریزید.› آنان چنین کردند. پس الله اجزای او را گرد آورد و به او فرمود: چرا این کار را کردی؟ گفت: از ترس تو. پس الله او را آمرزید.» عقبه بن عمرو گفت: من نیز همین را از ایشان شنیدم و آن مرد قبرکن بود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
الله به دادوستدِ همراه با مهربانی پاداش میدهد و کسی را که صادقانه از او میترسد میآمرزد.
فریبکاری بزرگ که بنا بر روایات، پیش از قیامت ظهور میکند.
به بدهکار فرصت بیشتری برای پرداخت بدهی دادن.
هتک حرمت قبرها؛ در این روایت برای دزدیدن کفنها.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که مهربانی صادقانه در دادوستد پاداش بزرگی دارد: آن مرد به بدهکاران توانگر مهلت میداد و از بدهکاران نیازمند طلب خود را نمیگرفت. قرآن نیز به مهلت دادن به بدهکاری که در تنگناست سفارش میکند (۲:۲۸۰). داستان مردِ در حال مرگ میآموزد که الله او را بهسبب ترس و امیدش به رحمت الهی آمرزید، با وجود باور نادرستش دربارهٔ رستاخیز. عالمان تأکید میکنند که الله میتواند مردگان را گرد آورد و ترس صادقانه مجوز انکار قدرت او نیست. هشدار دربارهٔ دجال نیز بر ضرورت پایبندی مؤمنان به هدایت پیامبر تأکید دارد، هنگامی که ظاهر و واقعیت وارونه جلوه داده میشوند.
- اگر مشتری در پرداخت مشکل دارد، صادقانه به او مهلت بده و با بدهکاران مهربان باش.
- از فریبکاری بپرهیز و هنگامی که فتنهای سردرگمی میآفریند، به هدایت الله پایبند بمان.
- از الله آمرزش بخواه و به قدرت او اعتماد کن و در عین حال صادقانه توبه کن.
این روایت از همان مجموعه، سخنان مرتبطی از حذیفه دربارهٔ دجال و آمرزش دربر دارد.
Sahih al-Bukhari · #3452 (Sahih)این روایت نزدیک، سخنان نبوی بیشتری را از همان زنجیرهٔ نقل میکند.
Sahih al-Bukhari · #3449 (Sahih)این روایت صحیح با هشدارها دربارهٔ دجال و فتنههای او پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.