Sahih al-Bukhari، حدیث 3465
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ
- 3عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 4نَافِعٍ
- 5ابْنِ عُمَرَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ يَمْشُونَ إِذْ أَصَابَهُمْ مَطَرٌ، فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ، فَانْطَبَقَ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ إِنَّهُ وَاللَّهِ يَا هَؤُلاَءِ لاَ يُنْجِيكُمْ إِلاَّ الصِّدْقُ، فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِمَا يَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ صَدَقَ فِيهِ. فَقَالَ وَاحِدٌ مِنْهُمُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَجِيرٌ عَمِلَ لِي عَلَى فَرَقٍ مِنْ أَرُزٍّ، فَذَهَبَ وَتَرَكَهُ، وَأَنِّي عَمَدْتُ إِلَى ذَلِكَ الْفَرَقِ فَزَرَعْتُهُ، فَصَارَ مِنْ أَمْرِهِ أَنِّي اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا، وَأَنَّهُ أَتَانِي يَطْلُبُ أَجْرَهُ فَقُلْتُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ. فَسُقْهَا، فَقَالَ لِي إِنَّمَا لِي عِنْدَكَ فَرَقٌ مِنْ أَرُزٍّ. فَقُلْتُ لَهُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ فَإِنَّهَا مِنْ ذَلِكَ الْفَرَقِ، فَسَاقَهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ، فَفَرِّجْ عَنَّا. فَانْسَاحَتْ عَنْهُمُ الصَّخْرَةُ. فَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، فَكُنْتُ آتِيهِمَا كُلَّ لَيْلَةٍ بِلَبَنِ غَنَمٍ لِي، فَأَبْطَأْتُ عَلَيْهِمَا لَيْلَةً فَجِئْتُ وَقَدْ رَقَدَا وَأَهْلِي وَعِيَالِي يَتَضَاغَوْنَ مِنَ الْجُوعِ، فَكُنْتُ لاَ أَسْقِيهِمْ حَتَّى يَشْرَبَ أَبَوَاىَ، فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَكَرِهْتُ أَنْ أَدَعَهُمَا، فَيَسْتَكِنَّا لِشَرْبَتِهِمَا، فَلَمْ أَزَلْ أَنْتَظِرُ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ، فَفَرِّجْ عَنَّا. فَانْسَاحَتْ عَنْهُمُ الصَّخْرَةُ، حَتَّى نَظَرُوا إِلَى السَّمَاءِ. فَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي ابْنَةُ عَمٍّ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ، وَأَنِّي رَاوَدْتُهَا عَنْ نَفْسِهَا فَأَبَتْ إِلاَّ أَنْ آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَطَلَبْتُهَا حَتَّى قَدَرْتُ، فَأَتَيْتُهَا بِهَا فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا، فَأَمْكَنَتْنِي مِنْ نَفْسِهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا، فَقَالَتِ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ. فَقُمْتُ وَتَرَكْتُ الْمِائَةَ دِينَارٍ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا. فَفَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَخَرَجُوا ".
اسماعیل بن خلیل برای ما حدیث کرد، علی بن مسهر به ما خبر داد، از عبیدالله بن عمر، از نافع، از ابن عمر رضی الله عنهما که رسول الله ﷺ فرمودند:
«سه نفر از امتهای پیشین در حال سفر بودند که باران شدیدی بارید و آنان به غاری پناه بردند. سنگ بزرگی دهانه غار را بست و آنها درون آن محبوس شدند. به یکدیگر گفتند: قسم به خدا! ای مردم، هیچ چیز جز راستی و صداقت شما را نجات نمیدهد؛ پس هر یک از شما با توسل به عمل صالحی که میداند با خلوص نیت انجام داده است، از خداوند یاری بطلبد. یکی از آنان گفت: خدایا! اگر میدانی که کارگری داشتم که در برابر یک فَرَق برنج برایم کار کرد، سپس دستمزدش را رها کرد و رفت. من آن برنج را کاشتم و از محصول آن گاوهایی خریدم. بعدها که آمد و مزدش را خواست، گفتم: برو و آن گاوها را ببر. گفت: تو فقط یک فَرَق برنج به من بدهکاری. گفتم: آن گاوها را ببر که حاصل همان فَرَق هستند. او نیز آنها را برد. خدایا! اگر میدانی که این کار را از ترس تو انجام دادم، این سنگ را از ما دور کن. سنگ کمی کنار رفت. دومی گفت: خدایا! اگر میدانی که پدر و مادری بسیار پیر داشتم و هر شب شیر گوسفندانم را برای آنان میبردم. یک شب تأخیر کردم و وقتی رسیدم که خوابیده بودند، در حالی که همسر و فرزندانم از گرسنگی بیتاب بودند. من هرگز پیش از پدر و مادرم به خانوادهام شیر نمیدادم. خوش نداشتم بیدارشان کنم و خوش نداشتم بدون نوشیدن بخوابند، لذا تا طلوع فجر منتظر ماندم. خدایا! اگر میدانی که این کار را از ترس تو انجام دادم، این سنگ را از ما دور کن. سنگ بیشتر کنار رفت تا جایی که آسمان را دیدند. سومی گفت: خدایا! اگر میدانی که دخترعمویی داشتم که محبوبترین فرد نزد من بود و من او را به زنا دعوت کردم، اما او امتناع ورزید مگر اینکه صد دینار به او بدهم. مبلغ را فراهم کردم و نزدش بردم و او مرا پذیرفت. اما وقتی میان پاهایش نشستم، گفت: از خدا بترس و مهر را جز به حق نشکن. برخاستم و صد دینار را گذاشتم و رفتم. خدایا! اگر میدانی که این کار را از ترس تو انجام دادم، این سنگ را از ما دور کن. پس خداوند راه را برایشان گشود و از غار خارج شدند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
Oprechte goede daden kunnen een middel zijn waardoor Allah gebeden verhoort.
Een oude inhoudsmaat; hier gaat het om een hoeveelheid rijst die als loon was afgesproken.
Een goede daad die volgens Allahs leiding wordt verricht en oprecht voor Hem is.
Een beeldspraak voor het vermijden van geslachtsgemeenschap buiten een wettig huwelijk.
Geleerden leiden hieruit af dat iemand Allah mag aanroepen door Hem te herinneren aan een oprechte goede daad; dit staat bekend als tawassul door goede daden. De drie voorbeelden tonen verschillende vormen van godsvrees: een werknemer volledig geven waar hij recht op heeft, ouders goed behandelen en seksuele zonde nalaten ondanks sterke begeerte. Geleerden benadrukken ook dat daden alleen waardevol zijn wanneer zij oprecht voor Allah worden verricht. De geleerden van de vier soennitische wetscholen erkennen het belang van oprechtheid, het nakomen van rechten en het eren van ouders; deze overlevering is geen vrijbrief om anderen onrecht aan te doen of verboden gedrag te rechtvaardigen.
- Geef werknemers hun afgesproken loon volledig en zorgvuldig, ook als zij het niet meteen komen ophalen.
- Maak dagelijks ruimte om je ouders goed te behandelen, zonder de rechten van andere gezinsleden te verwaarlozen.
- Vermijd zonde omwille van Allah, juist wanneer begeerte of eigenbelang de keuze moeilijk maakt.
Deze hadith leert dat daden naar hun intenties worden beoordeeld; dat verduidelijkt waarom de mannen hun oprechtheid tegenover Allah noemen.
Sahih al-Bukhari · #3464 (Sahih)Ook dit verhaal uit de Kinderen van Israël toont hoe Allah mensen beproeft en hoe dankbaarheid en rechtschapen handelen centraal staan.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.