غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4261

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ مُوتَةَ زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنْ قُتِلَ زَيْدٌ فَجَعْفَرٌ، وَإِنْ قُتِلَ جَعْفَرٌ فَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ كُنْتُ فِيهِمْ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَالْتَمَسْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، فَوَجَدْنَاهُ فِي الْقَتْلَى، وَوَجَدْنَا مَا فِي جَسَدِهِ بِضْعًا وَتِسْعِينَ مِنْ طَعْنَةٍ وَرَمْيَةٍ‏.‏

ترجمه

احمد بن ابی‌بکر به ما خبر داد، مغیره بن عبدالرحمن برای ما حدیث کرد، از عبدالله بن سعید، از نافع، از عبدالله بن عمر — رضی الله عنهما — که گفت: رسول الله ﷺ در غزوه مؤته زید بن حارثه را به فرماندهی لشکر منصوب فرمودند و فرمودند:

«اگر زید کشته شد، جعفر؛ و اگر جعفر کشته شد، عبدالله بن رواحه.» عبدالله بن عمر گفت: من در آن جنگ همراه آنان بودم. جعفر بن ابی‌طالب را جستجو کردیم و او را در میان شهدا یافتیم. بر پیکر او بیش از نود زخم ناشی از ضربت شمشیر و تیر مشاهده کردیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پیشاپیش جانشینانی را برای فرماندهی در نبرد مؤته تعیین کرد.

پیشینه و سبب بیان

این حدیث از تعیین فرماندهان برای لشکرکشی به مؤته سخن می‌گوید و یادآور می‌شود که جعفر بن ابی‌طالب در آنجا بیش از نود زخم نیزه و تیر برداشت.

توضیح واژه‌های دشوار
مؤته

مکانی که سپاه مسلمانان در جریان لشکرکشی‌ای به فرمان پیامبر ﷺ در آن جنگید.

فرمانده

کسی که رهبری سپاه و مسئولیت فرماندهی به او سپرده می‌شود.

جان‌باختگان

کسانی که در جریان نبرد جان خود را از دست دادند.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که رهبر می‌تواند از پیش جانشین یا ترتیب مشخصی برای جانشینی تعیین کند تا در صورت کناره‌گیری یا ناتوانی او، رهبری روشن بماند. ذکر زخم‌های جعفر، پایداری او در نبرد را نشان می‌دهد، اما به‌خودی‌خود تشویقی کلی به خشونت نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای مسئولیت‌های مهم، از پیش مشخص کنید اگر مسئول اصلی از عهدهٔ کار برنیامد چه کسی آن را بر عهده می‌گیرد.
  2. وظایف و ترتیبات جانشینی را روشن کنید تا گروه حتی زیر فشار نیز بتواند به کار خود ادامه دهد.
  3. پایداری و خدمت‌گزاری را ارج بنهید، بی‌آنکه خشونت جنگیِ توصیف‌شده را از بافت تاریخی‌اش جدا کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.