غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4313

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْحَاقُآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو عَاصِمٍ
  3. 3ابْنِ جُرَيْجٍ
  4. 4حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ
  5. 5مُجَاهِدٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَامَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ مَكَّةَ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، فَهْىَ حَرَامٌ بِحَرَامِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، وَلَمْ تَحْلِلْ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنَ الدَّهْرِ، لاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَوْكُهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا وَلاَ تَحِلُّ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّهُ لاَ بُدَّ مِنْهُ لِلْقَيْنِ وَالْبُيُوتِ، فَسَكَتَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ فَإِنَّهُ حَلاَلٌ ‏"‏‏.‏ وَعَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ بِمِثْلِ هَذَا أَوْ نَحْوِ هَذَا‏.‏ رَوَاهُ أَبُو هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

اسحاق به ما حدیث کرد، ابوعاصم به ما حدیث کرد، از ابن جریج، که گفت: حسن بن مسلم مرا خبر داد، از مجاهد، که رسول خدا ﷺ در روز فتح مکه برخاست و فرمود:

«همانا الله مکه را از روزی که آسمان‌ها و زمین را آفرید حرام گردانیده است، پس آن به حرمت الله تا روز قیامت حرام است. پیش از من برای کسی حلال نبوده و پس از من نیز برای کسی حلال نخواهد بود. و برای من نیز جز ساعتی اندک از زمان حلال نگردید. شکار آن نباید رم داده شود، خارهای آن نباید بریده شود، علف‌هایش نباید کنده شود و یافته‌های آن حلال نیست مگر برای کسی که آن را اعلام کند.» سپس عباس بن عبدالمطلب عرض کرد: «به جز گیاه اذخر، ای رسول خدا ﷺ! زیرا برای آهنگران و خانه‌ها ضروری است.» پیامبر ﷺ سکوت کرد و سپس فرمود: «به جز اذخر، که همانا حلال است.» و از ابن جریج، عبدالکریم مرا خبر داد، از عکرمه، از ابن عباس به مانند این یا شبیه به آن. ابوهُریره نیز آن را از پیامبر ﷺ روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حرم مکه برای انسان، حیوان و پوشش گیاهی، حفاظتی همیشگی برقرار می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ این سخنان را در روز فتح مکه بیان کرد. عباس برای گیاه اِذخر که آهنگران و مردم برای خانه‌هایشان به آن نیاز داشتند، درخواست استثنا کرد؛ پیامبر ﷺ استفاده از آن را اجازه داد.

توضیح واژه‌های دشوار
لُقَطه

مالی گمشده که کسی آن را پیدا کرده است. در مکه، برداشتن آن فقط برای اعلام عمومیِ پیدا شدنش مجاز است.

اِذخر

نوعی علف خوش‌بو که در آهنگری و خانه‌ها استفاده می‌شد.

حرم

منطقه‌ای که از حمایت و احکام ویژه‌ای برخوردار است که خداوند مقرر کرده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که حرمت مکه همیشگی است و شکار، قطع درختان خودرو و چیدن پوشش گیاهی طبیعی در آن ممنوع است. استثنا برای اِذخر نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ نیازی مشخص را به رسمیت شناخت. مذاهب فقهی درباره اجرای دقیق این احکام، از جمله استثناهای مربوط به نگهداری ضروری و زدودن پوشش گیاهی زیان‌بار، بحث می‌کنند. مال پیدا‌شده به تملک درنمی‌آید، بلکه باید پیدا شدنش اعلام شود تا صاحبش بتواند آن را پس بگیرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام حضور در منطقه‌ای حفاظت‌شده، حیوانات و پوشش گیاهی طبیعی را به حال خود بگذارید.
  2. پیدا شدن مال را اعلام کنید و برای یافتن صاحبش بکوشید، نه اینکه آن را برای خود نگه دارید.
  3. برای نیازهای عملی، راه‌حلی مجاز بیابید و در عین حال احکام کلی حفاظت را نادیده نگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.