غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4345

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَدَّهُ أَبَا مُوسَى، وَمُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ ‏"‏ يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَرْضَنَا بِهَا شَرَابٌ مِنَ الشَّعِيرِ الْمِزْرُ، وَشَرَابٌ مِنَ الْعَسَلِ الْبِتْعُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقَا فَقَالَ مُعَاذٌ لأَبِي مُوسَى كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قَائِمًا وَقَاعِدًا وَعَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا‏.‏ قَالَ أَمَّا أَنَا فَأَنَامُ وَأَقُومُ، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي، وَضَرَبَ فُسْطَاطًا، فَجَعَلاَ يَتَزَاوَرَانِ، فَزَارَ مُعَاذٌ أَبَا مُوسَى، فَإِذَا رَجُلٌ مُوثَقٌ، فَقَالَ مَا هَذَا فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَهُودِيٌّ أَسْلَمَ ثُمَّ ارْتَدَّ‏.‏ فَقَالَ مُعَاذٌ لأَضْرِبَنَّ عُنُقَهُ‏.‏ تَابَعَهُ الْعَقَدِيُّ وَوَهْبٌ عَنْ شُعْبَةَ‏.‏ وَقَالَ وَكِيعٌ وَالنَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ رَوَاهُ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ‏.‏

ترجمه

مسلم برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد، سعید بن ابی‌برده از پدرش نقل کرد که گفت: پیامبر ﷺ جدّ او (ابو بردة)، ابوموسی و معاذ را به یمن فرستاد و فرمود:

«آسان بگیرید و سخت نگیرید؛ بشارت دهید و مردم را گریزان نکنید؛ و با یکدیگر هماهنگ و مطیع باشید.» ابوموسی عرض کرد: «ای پیامبر خدا! در سرزمین ما نوشیدنی‌ای از جو هست که به آن «مِزر» می‌گویند و نوشیدنی‌ای از عسل که به آن «بِتْع» می‌نامند.» پیامبر ﷺ فرمود: «هر مست‌کننده‌ای حرام است.» سپس آن دو راهی شدند. معاذ از ابوموسی پرسید: «چگونه قرآن می‌خوانی؟» گفت: «در حال ایستاده، نشسته و بر روی مرکبم، پاره‌پاره و کم‌کم می‌خوانم.» معاذ گفت: «اما من می‌خوابم و بیدار می‌شوم؛ و همان‌گونه که برای بیداری‌ام (و نماز شب) پاداش امید دارم، برای خوابم نیز پاداش امیدوارم.» سپس خیمه‌ای برپا کرد و شروع به دیدار یکدیگر نمودند. وقتی معاذ به دیدن ابوموسی رفت، مردی را دید که بسته شده است. پرسید: «این کیست؟» ابوموسی گفت: «یهودی‌ای بود که مسلمان شد ولی سپس مرتد گردید.» معاذ گفت: «حتماً گردنش را خواهم زد.» عَقَدی و وهب این روایت را از شعبه پیروی کرده‌اند. و وکیع، نَضر و ابوداوود از شعبه، او از سعید، او از پدرش، او از جدّش و او از پیامبر ﷺ نقل کرده‌اند. جریر بن عبدالحمید نیز آن را از شیبانی و او از ابوبرده روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

رهبران باید با مهربانی آموزش دهند و هر مادهٔ مست‌کننده‌ای را ممنوع بدانند.

توضیح واژه‌های دشوار
المِزر و البِتع

نوشیدنی‌هایی که به‌ترتیب از جو و عسل تهیه می‌شدند.

هر آنچه مست می‌کند

هر نوشیدنی یا ماده‌ای که عقل را مست کند، مشمول منع است.

مرتد

کسی که پس از پذیرفتن اسلام، از آن عقیدهٔ دینی دست می‌کشد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از فرمان به ابوموسی و معاذ چنین برداشت می‌کنند که صاحبان اختیار باید دین را به‌روشنی و در دسترس مردم توضیح دهند، به آنان امید ببخشند و با یکدیگر همکاری کنند. سخن دربارهٔ مواد مست‌کننده همهٔ انواع آنها را، صرف‌نظر از مادهٔ اولیه‌شان، دربرمی‌گیرد. روایت مردِ به‌بندکشیده‌شده به موضوعی حقوقی در موقعیتی مشخص می‌پردازد؛ فقیهان کلاسیک ارتداد را در چارچوب اختیار نهادهای مسئول و رویه‌های قضاییِ تثبیت‌شده بررسی می‌کنند، نه به‌عنوان مجوزی برای اقدام خودسرانه. این حدیث همچنین به تعادل در عبادت فرامی‌خواند: معاذ هم عبادت شبانه و هم خوابی را ارج می‌نهد که به انسان کمک می‌کند وظایفش را انجام دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. قواعد را روشن و مهربانانه توضیح دهید و مانع‌تراشیِ بی‌مورد نکنید.
  2. با همکاران همکاری کنید و اگر مسئولیتی دارید، تصمیم‌ها را هماهنگ سازید.
  3. از مواد مست‌کننده دوری کنید و رسیدگی به مسائل حقوقی را به مراجع صلاحیت‌دار بسپارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.