تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4552

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ

Sahih (معتبر)
  1. 1نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ
  3. 3ابْنِ جُرَيْجٍ
  4. 4ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، كَانَتَا تَخْرِزَانِ فِي بَيْتٍ ـ أَوْ فِي الْحُجْرَةِ ـ فَخَرَجَتْ إِحْدَاهُمَا وَقَدْ أُنْفِذَ بِإِشْفًى فِي كَفِّهَا، فَادَّعَتْ عَلَى الأُخْرَى، فَرُفِعَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ يُعْطَى النَّاسُ بِدَعْوَاهُمْ لَذَهَبَ دِمَاءُ قَوْمٍ وَأَمْوَالُهُمْ ‏"‏‏.‏ ذَكِّرُوهَا بِاللَّهِ وَاقْرَءُوا عَلَيْهَا ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ‏}‏‏.‏ فَذَكَّرُوهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْيَمِينُ عَلَى الْمُدَّعَى عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

نصر بن علی بن نصر برای ما حدیث کرد، عبدالله بن داود از ابن جریج، و او از ابن ابی ملیکه روایت نمود که دو زن در خانه‌ای — یا اتاقی — مشغول دوختن کفش بودند. سپس یکی از آنان در حالی بیرون آمد که میخِ کفاشی در کف دستش فرو رفته بود و دیگری را متهم کرد. ماجرا نزد ابن عباس برده شد. ابن عباس فرمود: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«اگر مردم صرفاً بر اساس ادعایشان داده می‌شدند، خون و اموال بسیاری از مردم تباه می‌گشت.» او را به یاد خدا بیندازید و این آیه را برایش بخوانید: {همانا کسانی که پیمان خدا را به بهای ناچیزی می‌خرند...}. پس او را پند دادند و زن اعتراف کرد. آنگاه ابن عباس گفت: پیامبر ﷺ فرمودند: «سوگند بر عهدهٔ مدعی‌علیه است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

صرفِ ادعا کافی نیست؛ باید دلیل ارائه شود و از طرفِ موردِ ادعا سوگند گرفته می‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
سوزنِ کفاشی

ابزاری نوک‌تیز که برای دوختن کفش به کار می‌رود.

طرفِ موردِ ادعا

کسی که علیه او اتهام یا دعوای حقوقی مطرح شده است.

سوگند

اظهاری مؤکد که در آن شخص خداوند را گواه می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت اصل حقوقی‌ای را استنباط می‌کنند که بر اساس آن، مدعی باید دلیل ارائه کند؛ اگر دلیلی در دست نباشد، ممکن است از طرفِ موردِ ادعا خواسته شود سوگند بخورد. سوگند جایگزینِ دلیلِ موجود نمی‌شود و برای جلوگیری از ادعاهای بی‌اساس است. مذاهب فقهی این اصل را می‌پذیرند، هرچند دربارهٔ کاربرد آن در انواع خاصی از دعاوی تفاوت‌هایی دارند. ابن‌عباس همچنین آن زن را به یاد خدا و هشدار قرآن در آیهٔ ۳:۷۷ دربارهٔ استفادهٔ دروغین از سوگند برای کسب منفعت دنیوی انداخت.

درس‌هایی برای امروز
  1. بدون شواهد مشخص کسی را متهم نکنید و به طرف مقابل فرصت پاسخ‌گویی بدهید.
  2. در اختلاف‌ها، واقعیت‌ها را با دقت ثبت کنید و از میانجی‌ای بی‌طرف و صلاحیت‌دار کمک بگیرید.
  3. برای به‌دست‌آوردن مال، منفعت یا حق، هرگز سوگند دروغ نخورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.