تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4939

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2يَحْيَى
  3. 3عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ
  4. 4ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ
  5. 5عَائِشَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي يُونُسَ، حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَيْسَ أَحَدٌ يُحَاسَبُ إِلاَّ هَلَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ، أَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ * فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا‏}‏‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَاكَ الْعَرْضُ يُعْرَضُونَ، وَمَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عمرو بن علی به ما حدیث کرد، یحیی از عثمان بن اسود برای ما حدیث کرد، او گفت: شنیدم ابن ابی ملیکه می‌گفت: شنیدم عایشه رضی الله عنها می‌فرمود: شنیدم پیامبر ﷺ را. سلیمان بن حرب به ما حدیث کرد، حماد بن زید از ایوب، از ابن ابی ملیکه، از عایشه، از پیامبر ﷺ برای ما حدیث کرد. مسدد از یحیی، از ابویونس حاتم بن ابی صغیره، از ابن ابی ملیکه، از قاسم، از عایشه رضی الله عنها برای ما حدیث کرد که فرمود: رسول خدا ﷺ فرمودند:

«هیچ‌کس مورد محاسبه قرار نمی‌گیرد مگر آنکه هلاک شود.» عایشه گفت: عرض کردم: «ای رسول خدا ﷺ! جانم فدایت باد، مگر خداوند عزوجل نفرموده است: {پس هر کس نامه اعمالش به دست راستش داده شود، به زودی با حساب آسانی محاسبه خواهد شد}؟» ایشان فرمودند: «آن تنها عرضه اعمال است؛ اما هر کس در حسابش سخت‌گیری و بازجویی شود، هلاک گردد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حسابرسی آسان، نشان‌دادن اعمال است، نه بازخواست سخت‌گیرانه.

توضیح واژه‌های دشوار
ارائهٔ اعمال

نشان‌دادن اعمال شخص، بدون آنکه دربارهٔ آن‌ها به‌سختی بازخواست شود.

بازخواست سخت‌گیرانه

دربارهٔ اعمال، موشکافانه و دقیق مورد حسابرسی قرار گرفتن.

نامهٔ اعمال در دست راست

کارنامهٔ اعمال شخص که در روز رستاخیز به دست راست او داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

شارحان کلاسیک، از جمله ابن حجر، بر پایهٔ این روایت میان نشان‌دادن اعمال و حسابرسی دقیق تفاوت می‌گذارند. حسابرسی آسان در آیات ۷ تا ۸ سورهٔ انشقاق در اینجا به معنای عرضه‌شدن اعمال است؛ و کسی که دربارهٔ تک‌تک اعمالش به‌سختی بازخواست شود، در معرض خطر است. بنابراین، حدیث می‌آموزد که نجات در نهایت به رحمت الله بستگی دارد، نه به ادعای استحقاق کامل. این توضیح دربارهٔ آخرت است و به معنای اختلاف میان چهار مذهب فقهی در یک حکم عملی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز زمانی را برای اندیشیدن به اعمال خود اختصاص دهید و اگر به کسی ستم کرده‌اید، آن را جبران کنید.
  2. از الله درخواست رحمت کنید و تنها به اعمال نیک خود تکیه نکنید.
  3. آیات قرآن دربارهٔ روز رستاخیز را همراه با توضیحات معتبر نبوی بخوانید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.