غذا و خوراک · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5425

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غذا و خوراک
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ ‏"‏ الْتَمِسْ غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ، يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ‏"‏‏.‏ فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ، وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ قَدْ حَازَهَا، فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ بِكِسَاءٍ، ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالاً فَأَكَلُوا، وَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا، ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ ‏"‏ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا مِثْلَ مَا حَرَّمَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ‏"‏‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن جعفر برای ما حدیث کرد، از عمرو بن ابی‌عمرو، مولای مطلب بن عبدالله بن حنطب، که او انس بن مالک را شنید که می‌گفت: رسول الله ﷺ به ابوطَلحه فرمودند:

«یکی از غلامان جوان خود را بیاب تا به من خدمت کند.» پس ابوطَلحه مرا پشت سر خود سوار کرد و برد، و من هرگاه رسول الله ﷺ در جایی فرود می‌آمدند به ایشان خدمت می‌کردم. من بسیار می‌شنیدم که ایشان این دعا را زیاد می‌خواندند: «بار خدایا! به تو پناه می‌برم از اندوه و غم، ناتوانی و تنبلی، بخل و ترس، سنگینی بدهی و چیرگی مردمان.» من پیوسته به ایشان خدمت کردم تا اینکه از خیبر بازگشتیم. پیامبر ﷺ صفیه بنت حُییّ را همراه داشتند که از غنایم جنگی نصیب ایشان شده بود. من می‌دیدم که ایشان عبایی یا پارچه‌ای را پشت شتر برایش مهیا می‌کردند و او را پشت سر خود سوار می‌نمودند. وقتی به صهباء رسیدیم، ایشان در ظرفی چرمین «حَیس» (غذایی از خرما و لبنیات) درست کردند و مرا فرستادند تا مردانی را دعوت کنم؛ آنان آمدند و خوردند و آن ضیافت عروسی ایشان با صفیه بود. سپس حرکت کردند تا زمانی که کوه اُحد نمایان شد، فرمودند: «این کوهی است که ما را دوست دارد و ما نیز او را دوست داریم.» چون مدینه نمایان شد، فرمودند: «بار خدایا! من میان دو کوه این شهر را همان‌گونه حرم قرار دادم که ابراهیم مکه را حرم قرار داد. بار خدایا! در مُدّ و صاعِ آنان برکت عطا فرما.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

انس به پیامبر ﷺ خدمت کرد و با دعاها و شیوهٔ رفتار ایشان با دیگران آشنا شد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از خدمت انس به پیامبر ﷺ، بازگشت از خیبر، ازدواج ایشان با صفیه و رسیدن به مدینه سخن می‌گوید.

توضیح واژه‌های دشوار
حَیس

غذایی از خرما، کشک خشک و چربی که در مهمانی‌ها خورده می‌شد.

مُد و صاع

واحدهای سنتی اندازه‌گیری حجم برای مواد غذایی و غلات.

صهباء

مکانی در مسیر میان خیبر و مدینه.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت جواز درخواست کمک در سفر و لزوم رفتار محترمانه با خدمتگزار را برداشت می‌کنند. پیامبر ﷺ دعایی برای رهایی از نگرانی، ناتوانی، بدهکاری و ستم به انس آموخت. پذیرایی در ازدواج ایشان با صفیه نشان می‌دهد که برگزاری ولیمه‌ای ساده کافی است. دعای ایشان برای برکت مدینه و بیان حرم بودن آن، جایگاه ویژهٔ این شهر را برجسته می‌کند؛ عالمان در آثار خود دربارهٔ حدود و احکام حرم مدینه بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. دعایی بیاموزید که در مواجهه با نگرانی، تنبلی و بدهکاری یاری‌تان کند و از خدا کمک بخواهید.
  2. با کسانی که به شما کمک می‌کنند با کرامت رفتار کنید و مسئولیت و جایگاه شایسته‌ای به آنان بدهید.
  3. ازدواج را در حد توان خود با مهمان‌نوازی جشن بگیرید؛ یک غذای ساده نیز می‌تواند ولیمهٔ عروسی باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.