طب · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5763

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طب
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَحَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ مِنْ بَنِي زُرَيْقٍ يُقَالُ لَهُ لَبِيدُ بْنُ الأَعْصَمِ، حَتَّى كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ يَفْعَلُ الشَّىْءَ وَمَا فَعَلَهُ، حَتَّى إِذَا كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَهْوَ عِنْدِي لَكِنَّهُ دَعَا وَدَعَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا عَائِشَةُ، أَشَعَرْتِ أَنَّ اللَّهَ أَفْتَانِي فِيمَا اسْتَفْتَيْتُهُ فِيهِ، أَتَانِي رَجُلاَنِ فَقَعَدَ أَحَدُهُمَا عِنْدَ رَأْسِي، وَالآخَرُ عِنْدَ رِجْلَىَّ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ مَا وَجَعُ الرَّجُلِ فَقَالَ مَطْبُوبٌ‏.‏ قَالَ مَنْ طَبَّهُ قَالَ لَبِيدُ بْنُ الأَعْصَمِ‏.‏ قَالَ فِي أَىِّ شَىْءٍ قَالَ فِي مُشْطٍ وَمُشَاطَةٍ، وَجُفِّ طَلْعِ نَخْلَةٍ ذَكَرٍ‏.‏ قَالَ وَأَيْنَ هُوَ قَالَ فِي بِئْرِ ذَرْوَانَ ‏"‏‏.‏ فَأَتَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَجَاءَ فَقَالَ ‏"‏ يَا عَائِشَةُ كَأَنَّ مَاءَهَا نُقَاعَةُ الْحِنَّاءِ، أَوْ كَأَنَّ رُءُوسَ نَخْلِهَا رُءُوسُ الشَّيَاطِينِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ أَسْتَخْرِجُهُ قَالَ ‏"‏ قَدْ عَافَانِي اللَّهُ، فَكَرِهْتُ أَنْ أُثَوِّرَ عَلَى النَّاسِ فِيهِ شَرًّا ‏"‏‏.‏ فَأَمَرَ بِهَا فَدُفِنَتْ‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو أُسَامَةَ وَأَبُو ضَمْرَةَ وَابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ هِشَامٍ‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ فِي مُشْطٍ وَمُشَاقَةٍ‏.‏ يُقَالُ الْمُشَاطَةُ مَا يَخْرُجُ مِنَ الشَّعَرِ إِذَا مُشِطَ، وَالْمُشَاقَةُ مِنْ مُشَاقَةِ الْكَتَّانِ‏.‏

ترجمه

ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، عیسی بن یونس ما را خبر داد، از هشام، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که فرمود: مردی از بنی‌زریق به نام لبید بن اعصم بر رسول خدا ﷺ سحر کرد، تا جایی که برای رسول خدا ﷺ چنین پنداشته می‌شد که کاری را انجام داده است در حالی که واقعاً آن را انجام نداده بود. تا اینکه یک روز یا یک شب که نزد من بودند، دعا کردند و بسیار دعا نمودند، سپس فرمودند:

«ای عایشه! آیا می‌دانی که الله در آنچه از او پرسیده بودم، مرا آگاه ساخت؟ دو مرد نزد من آمدند، یکی نزد سرم نشست و دیگری نزد پایم. یکی از آنها به همراهش گفت: درد این مرد چیست؟ گفت: مسحور شده است. گفت: چه کسی او را سحر کرده است؟ گفت: لبید بن اعصم. گفت: با چه چیزی؟ گفت: با شانه و مویی که در آن مانده، و پوستِ گرده‌افشانِ نخل نر. گفت: کجاست؟ گفت: در چاه ذروان.» پس رسول خدا ﷺ همراه گروهی از یارانش به آنجا رفتند و بازگشتند و فرمودند: «ای عایشه! گویی آب آن مانند حنای خیسانده است، یا گویی سرهای نخل‌هایش مانند سرهای شیاطین است.» گفتم: ای رسول خدا ﷺ! آیا آن را بیرون نیاوردید؟ فرمودند: «الله مرا شفا داده است، لذا خوش نداشتم که شرّی را میان مردم برانگیزم.» سپس دستور دادند و آن چاه پر شد. ابواسامه، ابوضمره و ابن ابی‌الزناد نیز از هشام همین روایت را تأیید کرده‌اند. و لیث و ابن عیینه از هشام با لفظ «مشاطه» و «مشاقه» نقل کرده‌اند. گفته می‌شود مشاطه مویی است که هنگام شانه کردن می‌ریزد، و مشاقه الیاف جدا شده از کتان است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خداوند پیامبر ﷺ را از اثر جادو شفا داد و ایشان برای جلوگیری از آشوب بیشتر، از علنی‌کردن ماجرا پرهیز کرد.

پیشینه و سبب بیان

عایشه روایت می‌کند که لبید بن اعصم پیامبر ﷺ را جادو کرد. پس از دعاهای طولانی، پیامبر ﷺ از محل و اشیای مورد استفاده آگاه شد؛ سپس دستور داد چاه را پر کنند تا از آشوب بیشتر در میان مردم جلوگیری شود.

توضیح واژه‌های دشوار
مشاطه

موهایی که هنگام شانه‌کردن در شانه باقی می‌ماند.

غلاف گرده

غلاف گردهٔ نخل خرمای نر.

رقیه

دعا یا نیایشی برای محافظت یا شفا؛ این واژه در متن این روایت به‌طور صریح نیامده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفته‌اند که جادو می‌تواند شرّی واقعی باشد، اما از تقدیر خدا فراتر نمی‌رود و وحی نبوی را مختل نمی‌کند. گزارش می‌گوید که به نظر پیامبر ﷺ می‌آمد برخی کارهای عادی را انجام داده‌اند؛ این امر به پیام ایشان آسیبی نمی‌رساند. عالمان همچنین تأکید می‌کنند که درمان و دعا با توکل بر خدا همراه‌اند. تصمیم ایشان برای علنی‌نکردن اشیا نشان می‌دهد که جلوگیری از تفرقه و آسیب بیشتر اهمیت فراوان دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام بیماری، هم از درمان مناسب بهره بگیرید و هم با دعا و نیایش از خدا یاری بخواهید.
  2. به خدا توکل کنید و هنگام گرفتاری از اتهام‌زنی یا پراکندن شایعه بپرهیزید.
  3. پیش از علنی‌کردن اطلاعات حساس، با دقت بسنجید که آیا این کار موجب آسیب بیشتر یا تفرقه می‌شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.