Sahih al-Bukhari، حدیث 6500
روایتشده توسط Mu'adh ibn Jabal. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Mu'adh ibn Jabal
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا رَدِيفُ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلاَّ آخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ " يَا مُعَاذُ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ، ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ، ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ ". قُلْتُ: لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. قَالَ " هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ ". قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " حَقُّ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ أَنْ يَعْبُدُوهُ، وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ". ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ " يَا مُعَاذُ بْنَ جَبَلٍ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ. قَالَ " هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوهُ ". قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يُعَذِّبَهُمْ ".
هدبه بن خالد برای ما حدیث کرد، همام برای ما حدیث کرد، قتاده برای ما حدیث کرد، انس بن مالک برای ما حدیث کرد، از معاذ بن جبل ـ رضی الله عنه ـ که گفت: در حالی که من ترکنشین پیامبر ﷺ بودم و میان من و ایشان جز پشت زین فاصلهای نبود، فرمودند:
«ای معاذ!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» سپس مدتی رفتند و دوباره فرمودند: «ای معاذ!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» باز هم مدتی رفتند و فرمودند: «ای معاذ بن جبل!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» فرمودند: «آیا میدانی حق خداوند بر بندگانش چیست؟» گفتم: «الله و رسوله اعلم.» فرمودند: «حق خداوند بر بندگانش این است که تنها او را بپرستند و چیزی را شریک او قرار ندهند.» سپس مدتی رفتند و فرمودند: «ای معاذ بن جبل!» گفتم: «لبیک یا رسولالله و سعدیک!» فرمودند: «آیا میدانی اگر بندگان چنین کنند، حق آنان بر خداوند چیست؟» گفتم: «الله و رسوله اعلم.» فرمودند: «حق بندگان بر خداوند این است که آنان را عذاب نکند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که تنها خدا را عبادت کند، از وعدهٔ او برای محفوظماندن از عذاب برخوردار میشود.
وظیفهای که خداوند از بندگانش خواسته است: او را عبادت کنند و هیچکس را شریک او قرار ندهند.
وعدهٔ خداوند که کسانی را که خالصانه او را عبادت میکنند و برایش شریکی قائل نمیشوند، عذاب نکند.
پاسخی بهمعنای «حاضرم و فرمانبردارم؛ آمادهام ندایتان را پاسخ دهم».
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که توحید اساس عبادت است و دوری از شرک، مهمترین تکلیف دینی به شمار میرود. وعدهٔ عذابنشدن دربارهٔ کسی است که حقیقتاً تنها خدا را عبادت میکند؛ این وعده مجوزی برای کماهمیت شمردن گناهان یا ترک توبه نیست. عالمان همچنین تأکید میکنند که پیامبر ﷺ از معاذ خواست نخست دربارهٔ این دانش بیندیشد و پاسخ را تکرار کرد تا اهمیت آن را در دلش تثبیت کند.
- پیش از هر عبادتی نیت خود را بررسی کن و آن را تنها برای خدا انجام بده.
- توحید را بهدرستی بیاموز و از انواع شرک، چه بزرگ و چه کوچک، دوری کن.
- به رحمت خدا امیدوار باش، اما این امید را با توبه و فرمانبرداری همراه کن.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.