دیه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6898

روایت‌شده توسط Sahl ibn Abi Hathma. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: دیه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَبُو نُعَيْمٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ
  3. 3بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا، وَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً، وَقَالُوا لِلَّذِي وُجِدَ فِيهِمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا‏.‏ قَالُوا مَا قَتَلْنَا وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً‏.‏ فَانْطَلَقُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ انْطَلَقْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَوَجَدْنَا أَحَدَنَا قَتِيلاً‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ الْكُبْرَ الْكُبْرَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ تَأْتُونَ بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَيَحْلِفُونَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ‏.‏ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ، فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ‏.‏

ترجمه

ابونعیم برای ما حدیث کرد، سعید بن عبید برای ما حدیث کرد، از بشیر بن یسار که ادعا کرد مردی از انصار به نام سهل بن ابی حثمه به او خبر داد که گروهی از قومش به خیبر رفتند و در آنجا پراکنده شدند. سپس یکی از آنان را کشته یافتند. به کسانی که جسد نزدشان پیدا شده بود گفتند:

«شما یار ما را کشتید!» آنان گفتند: «ما او را نکشتیم و قاتل را نیز نمی‌شناسیم.» پس نزد پیامبر ﷺ رفتند و گفتند: «ای رسول خدا ﷺ! به خیبر رفتیم و یکی از خود را کشته یافتیم.» ایشان فرمودند: «بزرگانتان پیش بیایند و سخن بگویند.» سپس به آنان فرمودند: «آیا بر ضد قاتل دلیل و برهانی دارید؟» گفتند: «دلیلی نداریم.» فرمودند: «پس آنان (متهمان) سوگند یاد می‌کنند.» گفتند: «ما به سوگندهای یهودیان راضی نیستیم.» آنگاه رسول خدا ﷺ ناپسند داشتند که خون‌بهای مقتول ضایع شود، لذا از شتران صدقه، صد شتر به عنوان خون‌بها پرداخت کردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اتهام بدون دلیل پذیرفته نیست؛ بااین‌حال، برای قربانی خون‌بها پرداخت شد.

پیشینه و سبب بیان

گروهی از انصار در خیبر یکی از افراد خود را کشته یافتند. آنان کسانی را که جسد نزدشان پیدا شده بود متهم کردند، اما مدرکی نداشتند. پیامبر ﷺ به ماجرا رسیدگی کرد و صد شتر از شتران زکات به‌عنوان خون‌بها پرداخت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
دلیل (بیّنه)

مدارک معتبر برای اثبات یک اتهام در دادگاه.

خون‌بها (دیه)

غرامت مالی که در برخی موارد قتل ناحق به بازماندگان پرداخت می‌شود.

سوگند

اظهار رسمی‌ای که در آن شخص خداوند را گواه راست‌گویی خود می‌گیرد.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از این روایت نتیجه می‌گیرند که اتهام قتل بدون دلیل نباید به اثبات جرم بینجامد. در قاعده حقوقی مربوط به ادعایی که انکار می‌شود، معمولاً مدعی باید دلیل بیاورد و متهم، با رعایت شرایط مقرر، سوگند یاد کند. مذاهب فقهی درباره جزئیات اجرای این روند و مقررات خاصِ پرونده‌هایی که در آنها ظن قوی وجود دارد، بحث کرده‌اند. پرداخت از شتران زکات نشان می‌دهد پیامبر ﷺ مراقب بود خون فرد کشته‌شده بی‌جبران نماند؛ اما این گزارش به‌تنهایی قاعده‌ای کلی نمی‌سازد که هر قتل حل‌نشده‌ای باید از محل زکات جبران شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هیچ‌کس را بدون دلیل قابل‌بررسی به جرم سنگینی متهم نکنید.
  2. اختلاف درباره خشونت یا مرگ را به مرجع قضایی صلاحیت‌دار بسپارید، نه به اقدام خودسرانه.
  3. در پی راه‌حلی عادلانه برای جبران آسیب باشید که از حقوق قربانیان و بازماندگان محافظت کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.