الحيل · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6959

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الحيل
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ، تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اقْضِهِ عَنْهَا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا بَلَغَتِ الإِبِلُ عِشْرِينَ، فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ، فَإِنْ وَهَبَهَا قَبْلَ الْحَوْلِ أَوْ بَاعَهَا، فِرَارًا وَاحْتِيَالاً لإِسْقَاطِ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ، وَكَذَلِكَ إِنْ أَتْلَفَهَا فَمَاتَ، فَلاَ شَىْءَ فِي مَالِهِ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از ابن شهاب، از عبیدالله بن عبدالله بن عتبه، از ابن عباس که گفت: سعد بن عباده انصاری از رسول خدا ﷺ درباره نذری که بر گردن مادرش بود و پیش از ادای آن وفات یافت، فتوا خواست. پس رسول خدا ﷺ فرمودند:

«از طرف او ادا کن.» و برخی از مردم گفته‌اند: «هنگامی که تعداد شترها به بیست برسد، در آن چهار گوسفند زکات واجب است؛ اما اگر مالک پیش از پایان سال، با قصد فرار و حیله‌گری برای ساقط کردن زکات، آن‌ها را ببخشد یا بفروشد، چیزی بر او نیست. همچنین اگر آن‌ها را ذبح کند و سپس بمیرد، از اموال او نیز زکاتی گرفته نمی‌شود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از وفات یک شخص، می‌توان نذر او را از طرفش ادا کرد.

پیشینه و سبب بیان

سعد بن عباده از پیامبر ﷺ دربارهٔ نذر مادرش پرسید؛ او پیش از آنکه بتواند به نذرش وفا کند، از دنیا رفته بود.

توضیح واژه‌های دشوار
نذر (نذر)

تعهدی داوطلبانه در برابر خداوند برای انجام کاری که فی‌نفسه جایز است.

زکات

صدقهٔ واجبی که با وجود شرایط، بر برخی اموال تعلق می‌گیرد.

حیله برای گریز از زکات

کاری که با ساختاری ظاهری و صوری، برای گریز از زکات واجب انجام می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نذر معتبری را که فرد درگذشته فرصت وفای به آن را نیافته است، شخص دیگری می‌تواند از طرف او ادا کند. بخش مربوط به زکات هشدار می‌دهد که نباید عمداً اموال را پنهان یا منتقل کرد تا از یک تکلیف دینی گریز شود. فقیهان دربارهٔ پیامدهای دقیق چنین کارهایی دیدگاه‌های متفاوتی دارند؛ درس کلی این است که حیله، هدف و مقصودِ یک تکلیف را توجیه نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به نذر معتبر وفا کنید؛ اگر نذرکننده درگذشته است، از فردی آگاه بپرسید چگونه می‌توان آن را از طرف او ادا کرد.
  2. اموال را برای گریز از زکات پنهان یا جابه‌جا نکنید.
  3. اگر دربارهٔ زکات یا نذر تردید دارید، با صداقت دربارهٔ واقعیت‌ها از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.