Sahih al-Bukhari, 7323. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، فَلَمَّا كَانَ آخِرَ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى، لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلاَنًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلاَنًا. فَقَالَ عُمَرُ لأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ. قُلْتُ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ، فَأَخَافُ أَنْ لاَ يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ، فَتَخْلُصُ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ، وَيُنَزِّلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا. فَقَالَ وَاللَّهِ لأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ.
Musa b. İsmail bize rivayet etti, Abdulvahid bize rivayet etti, Ma'mer bize rivayet etti; Zühri'den, Ubeydullah b. Abdullah'tan naklen dedi ki: İbn Abbas -Allah onlardan razı olsun- bana şöyle anlattı:
"Ben Abdurrahman b. Avf'a Kur'an okuturdum. Ömer'in yaptığı son hac sırasında, Abdurrahman Mina'da bana dedi ki: 'Keşke Müminlerin Emiri'nin başına geleni görseydin! Ona bir adam geldi ve dedi ki: Falanca kişi şöyle demiş: Eğer Müminlerin Emiri ölürse, biz falancaya biat ederiz.' Bunun üzerine Ömer: 'Bu akşam kalkıp halkın hakkını gasp etmek isteyen bu zümreyi uyaracağım' dedi. Ben de: 'Bunu yapma, çünkü hac mevsimi her türlü sıradan insanı toplar ve senin meclisine hakim olurlar. Sözlerini gereği gibi anlamazlar ve her yere yanlış yayabilirler diye korkuyorum. Medine'ye, hicret ve sünnet diyarına varana kadar bekle. Orada Resûlullah ﷺ'ın Muhacir ve Ensar'dan olan ashabıyla baş başa kalırsın; onlar sözünü korur ve yerli yerine oturturlar' dedim. O da: 'Vallahi Medine'de ilk hitap ettiğimde bunu yapacağım' dedi." İbn Abbas devamla şunları söyledi: "Medine'ye vardığımızda Ömer hutbesinde şöyle buyurdu: 'Şüphesiz Allah, Muhammed ﷺ'i hak ile gönderdi ve ona Kitab'ı indirdi. İndirilenler arasında recm ayeti de vardı.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, Umar’a sözlerini doğru zamanda ve doğru muhataplara yöneltmesini tavsiye etti.
Umar’ın son haccı sırasında İbn Abbas, sahabilerin sözlerini dikkatle anlayabileceği Medine’ye varıncaya kadar halka açık bir uyarıyı ertelemesini tavsiye etti. Umar daha sonra orada, recm ayetinin nüzulü hakkında konuştu.
Müslüman toplumunun lideri için kullanılan bir unvan; Müminlerin Emiri demektir.
Muhacirler Mekke’den Medine’ye hicret eden Müslümanlardı; Ensar ise onlara destek veren Medinelilerdi.
Umar’ın konuşmasında aktardığı, evli kişilerin zina etmesine ilişkin ceza hakkındaki bölüme bir göndermedir.
Âlimler, İbn Abbas’ın öğüdünden hareketle konuşanın sözlerinin yanlış anlaşılmaması veya yayılmaması için muhataplarını, bulunduğu yeri ve zamanı gözetmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca aktarımda titizliğin ve sahabilerin ilminin önemini vurgular. Bu rivayet tek başına söz konusu cezaya ilişkin fıkhî hükümlerin tam bir açıklaması değildir; bu amaçla ilgili metinler ve hukuki şartlar birlikte incelenir.
- Önemli mesajları muhataplara göre uyarlayın ve insanların dikkatle anlayabileceği bir zamanı seçin.
- Aktarılan haberleri yaymadan önce doğrulayın ve sözlerin bağlamından koparılmasını önleyin.
- Hassas dinî veya toplumsal konularda bilgi ve deneyim sahibi kişilere danışın.
Bir kişi, büyük bir nimet olarak indirilmiş bir ayete Umar’ın dikkatini çeker; her iki rivayet de öğüt ve bilginin liderliğe nasıl yön verebileceğini gösterir.
Sahih al-Bukhari · #7269 (Sahih)Bu rivayet, Umar’ın Medine’de yaptığı konuşmayı aktarır ve halka açık sözlerinin bağlamını tamamlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.