العيدان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 955

روایت‌شده توسط Al-Bara' ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: العيدان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara' ibn Azib

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَضْحَى بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَإِنَّهُ قَبْلَ الصَّلاَةِ، وَلاَ نُسُكَ لَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ خَالُ الْبَرَاءِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنِّي نَسَكْتُ شَاتِي قَبْلَ الصَّلاَةِ، وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ، وَأَحْبَبْتُ أَنْ تَكُونَ شَاتِي أَوَّلَ مَا يُذْبَحُ فِي بَيْتِي، فَذَبَحْتُ شَاتِي وَتَغَدَّيْتُ قَبْلَ أَنْ آتِيَ الصَّلاَةَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّ عِنْدَنَا عَنَاقًا لَنَا جَذَعَةً هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَيْنِ، أَفَتَجْزِي عَنِّي قَالَ ‏"‏ نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عثمان برای ما حدیث کرد و گفت: جریر برای ما حدیث کرد، از منصور، از شعبی، از براء بن عازب رضی الله عنهما که گفت: پیامبر ﷺ در روز عید قربان پس از نماز برای ما خطبه خواندند و فرمودند:

«هر کس مانند ما نماز بخواند و مانند ما قربانی کند، پاداش قربانی را به دست آورده است. و هر کس پیش از نماز قربانی کند، آن پیش از نماز بوده و برای او قربانی محسوب نمی‌شود.» ابوبرده بن نیار، دایی براء عرض کرد: «ای رسول خدا! من گوسفندم را پیش از نماز ذبح کردم، زیرا می‌دانستم که امروز روز خوردن و آشامیدن است و دوست داشتم گوسفندم نخستین چیزی باشد که در خانه‌ام ذبح می‌شود، پس گوسفندم را ذبح کردم و پیش از آمدن به نماز ناهار خوردم.» ایشان فرمودند: «گوسفند تو تنها گوشت معمولی است (و قربانی نیست).» او عرض کرد: «ای رسول خدا! ما بزغاله‌ای داریم که نزد من محبوب‌تر از دو گوسفند است، آیا آن به جای قربانی برای من کافی خواهد بود؟» ایشان فرمودند: «بله، برای تو کافی است، اما پس از تو برای هیچ کس دیگری کافی نخواهد بود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قربانی عید قربان تنها پس از نماز عید به‌عنوان قربانی معتبر است.

پیشینه و سبب بیان

ابوبُرده بن نیار پیش از نماز عید گوسفندی ذبح کرد، زیرا می‌خواست خانواده‌اش نخست از گوشت قربانی بخورند. پیامبر ﷺ توضیح داد که آن گوسفند فقط گوشت به شمار می‌آید و به او اجازه داد بزغاله‌ای را قربانی کند؛ این استثنا برای دیگران پس از او برقرار نبود.

توضیح واژه‌های دشوار
نُسُک

عملی عبادی و آیینی؛ در اینجا منظور قربانی عید قربان است.

روز قربانی

دهم ذی‌الحجه؛ روزی که مسلمانان نماز عید قربان می‌خوانند و قربانی می‌کنند.

جَذَعه

حیوانی که به سن جوانی معینی رسیده است؛ سن دقیق آن با توجه به گونهٔ حیوان و دیدگاه فقهی تفاوت دارد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که قربانی باید پس از نماز عید ذبح شود؛ کسی که پیش از آن ذبح کند، قربانی معتبر عید انجام نداده و باید دوباره ذبح کند. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، آغاز وقت قربانی را با توجه به شرایط محل بررسی می‌کنند؛ از جمله اینکه نماز برگزار شده باشد یا وقت آن رسیده باشد و اینکه ذبح‌کننده خود در نماز حضور یافته باشد یا نه. اجازهٔ قربانی کردن بزغاله به ابوبُرده، استثنایی شخصی دانسته می‌شود، نه حکمی عمومی. این حدیث همچنین تأکید می‌کند که نیت خوب جایگزین شرایط مقرر برای یک عمل عبادی نمی‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. ذبح را طوری برنامه‌ریزی کنید که ابتدا نماز عید برگزار شده باشد و پیشاپیش دستورالعمل‌های محلی دربارهٔ وقت قربانی را بررسی کنید.
  2. اگر دربارهٔ سن یا مناسب بودن حیوان قربانی تردید دارید، پیش از ذبح از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بگیرید.
  3. نیت خوب را با رعایت شرایطی همراه کنید که برای اعمال عبادی مقرر شده‌اند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.