Sahih Muslim، حدیث 2135
روایتشده توسط Usama ibn Zaid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از مسلم تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّآن را به مسلم روایت کرد
- 2حَمَّادٌ
- 3عَاصِمٍ الأَحْوَلِ
- 4أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ
- 5أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ إِحْدَى بَنَاتِهِ تَدْعُوهُ وَتُخْبِرُهُ أَنَّ صَبِيًّا لَهَا - أَوِ ابْنًا لَهَا - فِي الْمَوْتِ فَقَالَ لِلرَّسُولِ " ارْجِعْ إِلَيْهَا فَأَخْبِرْهَا إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ شَىْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَمُرْهَا فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ " فَعَادَ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ أَقْسَمَتْ لَتَأْتِيَنَّهَا . قَالَ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَامَ مَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمْ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ كَأَنَّهَا فِي شَنَّةٍ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ مَا هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ " .
ابوکامل جَحْدَری برای ما حدیث کرد، حماد — یعنی ابن زید — از عاصم اَحْوَل، او از ابوعثمان نَهْدی، و او از اسامة بن زید روایت کرد که گفت: نزد پیامبر ﷺ بودیم که یکی از دختران ایشان کسی را فرستاد تا ایشان را بخواند و خبر دهد که فرزند یا پسرش در حال مرگ است. پیامبر ﷺ به فرستاده فرمودند:
«به سوی او بازگرد و به او بگو که آنچه خدا گرفته از اوست و آنچه داده نیز از اوست، و هر چیزی نزد او اجل معینی دارد؛ پس به او دستور ده که صبر پیشه کند و امید پاداش داشته باشد.» فرستاده بازگشت و گفت: «او قسم خورده است که شما حتماً باید تشریف ببرید.» سپس پیامبر ﷺ برخاستند و سعد بن عباده و معاذ بن جبل نیز با ایشان برخاستند و من هم همراه آنان رفتم. کودک را نزد ایشان آوردند در حالی که جانش مثل آنکه در مشک کهنهای باشد، میجوشید و صدا میداد. چشمان مبارک ایشان پر از اشک شد. سعد پرسید: «این چیست ای رسول خدا؟» فرمودند: «این رحمتی است که خداوند در دل بندگانش نهاده است، و خداوند تنها بر بندگان رحمکنندهاش رحم میکند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ اندوه را نشان داد و در عین حال با از دست دادن عزیزان، صبر را آموخت.
یکی از دختران پیامبر ﷺ هنگامی که فرزندش در حال جان دادن بود، ایشان را فراخواند. پیامبر نزد او رفت و همدردی نشان داد.
زمانی که الله برای پایان یافتن زندگی یک شخص مقدر کرده است.
در برابر اندوه استوار ماندن و به پاداش الله امید داشتن.
با دیگران، حتی هنگام رنج کشیدنشان، با مهربانی و همدلی رفتار کردن.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفتهاند که گریه از روی همدردی با صبر یا پذیرش فرمان الله منافاتی ندارد. آنچه ممنوع است شیون و زاریای است که با اعتراض به تقدیر الله همراه باشد. این حدیث همچنین میآموزد کسی که به دیدار فرد سوگوار میرود، او را تسلی میدهد و توکلش به الله را تقویت میکند. مذاهب فقهی این تفاوت میان اشک طبیعی و رفتار سوگواری ممنوع را به رسمیت میشناسند.
- با سخنان ملایم به فرد سوگوار تسلی بده و یادآوری کن که الله میبخشد و بازمیستاند.
- به خود اجازه گریه بده، اما از گفتار یا رفتاری که نشاندهنده اعتراض به فرمان الله است بپرهیز.
- به دیدار فرد اندوهگین برو و بهجای آنکه فقط نصیحت کنی، صمیمانه مهربانی نشان بده.
این روایت صحیح نیز به از دست دادن فرزند میپردازد و تأکید میکند که امید به پاداش و صبر در سوگواری اهمیت محوری دارند.
Sahih Muslim · #2134 (Sahih)این روایت صحیح با سفارش به استواری هنگام فقدان و امید به پاداش الله همراستاست.
Sahih Muslim · #2136 (Sahih)این روایت نیز مانند متن حاضر جایگاه اندوه انسانی و مهربانی را روشن میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.