Sahih Muslim, 2150. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ قَالَ فَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا - قَالَ - فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا - قَالَ - جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ فَقَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ - قَالَ - فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي . قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ . فَلَمَّا أَنْ أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهْ وَاصَاحِبَاهْ . فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ لاَ وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَحَدٍ " . وَلَكِنْ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ يَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ { وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى} قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ أَضْحَكَ وَأَبْكَى . قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَوَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ مِنْ شَىْءٍ .
Muhammed b. Râfi' ve Abd b. Humeyd bize rivayet etti; İbn Râfi' dedi ki: Abdürrezzâk bize rivayet etti, İbn Cüreyc bize haber verdi, Abdullah b. Ebî Müleyke bana haber verdi: Osman b. Affân'ın bir kızı Mekke'de vefat etti. Dedi ki: Cenazesine katılmak için geldik. İbn Ömer ve İbn Abbâs da orada hazır bulundu ve ben onların arasında oturuyordum. Dedi ki: Önce birinin yanına oturdum, sonra diğeri geldi ve benim yanıma oturdu. Abdullah b. Ömer, karşısında oturan Amr b. Osman'a dedi ki:
"Ağlayıp feryat etmeyi yasaklamaz mısın? Zira Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: 'Ölü, ailesinin kendisi için ağlaması sebebiyle azap görür.'" Bunun üzerine İbn Abbâs dedi ki: "Ömer de buna benzer şeyler söylerdi," ve şu hadiseyi anlattı: "Ömer ile birlikte Mekke'den yola çıktık. Beydâ'ya vardığımızda bir ağacın gölgesinde bir kafile gördük. Bana dedi ki: 'Git bak bu kafile kimmiş.' Gidip baktım ki Süheyb'miş. Ona bunu haber verdim, o da: 'Onu bana çağır,' dedi. Süheyb'e dönüp dedim ki: 'Yola çık ve Müminlerin Emîri'ne yetiş.' Ömer yaralandığında Süheyb ağlayarak içeri girdi ve: 'Vah kardeşim! Vah dostum!' diyordu. Ömer dedi ki: 'Ey Süheyb! Benim için ağlıyor musun? Oysa Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştu: Ölü, ailesinin kendisi için ağlamasının bir kısmı sebebiyle azap görür.'" İbn Abbâs dedi ki: "Ömer vefat edince bu meseleyi Âişe'ye anlattım. O dedi ki: 'Allah Ömer'e rahmet etsin! Hayır, vallahi Resûlullah ﷺ asla Allah'ın mümini bir kimsenin ağlaması sebebiyle azaplandıracağını söylemedi. Ancak şöyle buyurdu: Allah, kâfirin azabını, ailesinin onun için ağlaması sebebiyle artırır.'" Âişe ayrıca dedi ki: "Size Kur'an yeter: {Hiçbir günahkâr başka bir günahkârın günahını yüklenmez}." İbn Abbâs bunun üzerine dedi ki: "Güldüren de ağlatan da Allah'tır." İbn Ebî Müleyke dedi ki: "Vallahi İbn Ömer buna hiçbir cevap vermedi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Aişe, yas tutmanın bir mümini başkasının günahından sorumlu kılmadığını açıklar.
Rivayet, Osman bin Affan’ın kızının Mekke’de vefatını ve cenazesinde ağıt yakılması hakkındaki konuşmayı açıkça anlatır. İbn Abbas ayrıca Suheyb ve yaralı Ömer’le ilgili bir olayı aktarır ve Aişe’nin daha sonra kendisini düzelttiğini nakleder.
Ölüm karşısında yüksek sesle veya aşırı biçimde yas tutma; feryat ve ağıtlar gibi.
Başka bir kişinin günahından veya davranışından sorumlu tutulmak.
Rivayette adı geçen, Mekke ile Medine arasındaki güzergâhta bir yer.
Klasik âlimler rivayetleri birlikte değerlendirir: üzüntüden dolayı olağan biçimde ağlamak caizdir, yüksek sesle ağıt yakmak ise yasaktır. Aişe, bir müminin başka birinin ağlaması nedeniyle cezalandırılmayacağını açıklar; hiç kimsenin başkasının yükünü taşımayacağına dair Kur’an ilkesi de bunu destekler. Cezalandırılmaya ilişkin ifadenin açıklaması, bunun kâfiri veya kişinin kendi önceki davranışını kastettiği; yas tutan bir yakının suçunun otomatik olarak ölene aktarılmadığı şeklindedir. Bu nedenle fıkıh mezhepleri doğal gözyaşlarıyla yasak olan ağıt ritüellerini birbirinden ayırır.
- Yas tutan kişiye yanında bulunarak ve yumuşak sözlerle destek ol; yüksek sesle ağıt yakmayı teşvik etme.
- Doğal gözyaşlarıyla yas ritüellerini ayırt et; üzüntüyü göstermek yasak ağıtla aynı şey değildir.
- Farklı rivayet varyantlarını ve âlimlerin açıklamalarını değerlendirmeden bir rivayet hakkında hüküm verme.
Bu varyant, Ümmü Ebân’ın tabutu başındaki aynı konuşmayı aktarır ve ağıt yakma konusundaki görüş ayrılığını açıklar.
Sahih Muslim · #2151 (Sahih)Bu rivayet olayın başka bir anlatımını sunar ve ağlama ile ağıt hakkındaki rivayetlerin birlikte değerlendirilmesine yardımcı olur.
Sahih Muslim · #2148 (Sahih)Bu ilgili rivayet Ömer için tutulan yası anlatır ve ağlamayla yasak olan ağıt ritüellerini ayırt etmeye yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.