Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2738
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسٍ، وَهُوَ ابْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ " بِمَا أَهْلَلْتَ " . قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " هَلْ سُقْتَ مِنْ هَدْىٍ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ " فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حِلَّ " . فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي وَغَسَلَتْ رَأْسِي فَكُنْتُ أُفْتِي النَّاسَ بِذَلِكَ فِي إِمَارَةِ أَبِي بَكْرٍ وَإِمَارَةِ عُمَرَ وَإِنِّي لَقَائِمٌ بِالْمَوْسِمِ إِذْ جَاءَنِي رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ . قُلْتُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ بِشَىْءٍ فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَائْتَمُّوا بِهِ فَلَمَّا قَدِمَ قُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا هَذَا الَّذِي أَحْدَثْتَ فِي شَأْنِ النُّسُكِ قَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ { وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ } وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ نَبِيِّنَا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ نَبِيَّنَا صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ .
Abuu Muusa wuxuu yiri:
"Waxaan u imid Rasuulka Allah ﷺ isagoo jooga Bathaa', wuxuuna igu yiri: 'Maxaad xiratay?' Waxaan iri: 'Waxaan xirtay sidii uu Nabigu ﷺ u xirtay.' Wuxuu yiri: 'Ma waddaa xayawaan qalin (hadi)?' Waxaan iri: 'Maya.' Wuxuu yiri: 'Markaa wareeg Baytka oo orod Safa iyo Marwa dhexdooda, kadibna ka bax xirashada.' Markaas waan wareegay Baytka oo orday Safa iyo Marwa dhexdooda, kadibna waxaan u tagay haweeney qoomkayga ah oo ii shanleysay timaha madaxaygana ii dhaqday. Dadka ayaan fatwo ku siin jiray arrintaas xilligii khilaafada Abuu Bakar iyo Cumar. Kadib, anigoo taagan xajka, ayaa nin ii yimid oo igu yiri: 'Ma ogid waxa Amiirul-Mu'miniinka cusbooneysiiyay ee ku saabsan acmaasha xajka.' Waxaan iri: 'Dadow, qofkii aan fatwo siinnay ha ku degdegin, sababtoo ah Amiirul-Mu'miniinka ayaa idiin imaanaya, isaga raaca.' Markuu yimid, waxaan iri: 'Amiirul-Mu'miniinkow, maxay tahay tan aad cusbooneysiisay ee ku saabsan acmaasha?' Wuxuu yiri: 'Haddaan qaadanayno Kitaabka Allah, Allah Cazza wa Jalla wuxuu yiri: {Oo dhameystira Xajka iyo Cumrada Allah dartiis}. Haddaan qaadanayno Sunnada Nabigeenna ﷺ, Nabigeennu ﷺ kama bixin xirashada ilaa uu ka gowracay xayawaankii qalinka ahaa.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii aan wadan neef xoolo allabari ah waxaa lagu amray inuu cibaadooyinka ka dib ka baxo ixraamka.
Xaaladda cibaado ee qofku galo marka uu gudanayo xaj ama cumro, kuna dhaqmo xeerar gaar ah.
Xoolo allabari ah oo xajka loo geeyo dhulka xurmaysan.
Ka bixidda ixraamka, taas oo ay markaas dhammaadaan xannibaadihii la xiriiray.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in xaajiga aan wadan xoolo allabari ahi, marka uu dhammeeyo dawaafka iyo saciga, ka bixi karo ixraamka haddii uu xajka u gudanayo qaabka tamattu‘. Abuu Muusaa sidaas ayuu u fahmay amarka Nebiga ﷺ, wuxuuna dadka baray xilligii khilaafadii Abuu Bakr iyo Cumar. Cumar wuxuu daliishaday Qur’aanka 2:196 iyo ficilkii Nebiga ﷺ, kaas oo aan ixraamka ka bixin ilaa uu gowracay allabarigiisa. Xadiiskani wuxuu muujinayaa in culimadu xukunnadooda ku miisaamaan waxyiga iyo sunnada Nebiga, marka ay aragtiyuhu kala duwanaadaanna ay daliillada si taxaddar leh uga doodaan.
- Ka hor intaadan xajka u safrin, hubi nooca xajka aad gudanayso iyo inaad wadanayso xoolo allabari ah.
- Marka aragtiyuhu kala duwanaadaan, raac daliillada Qur’aanka iyo sunnada, kana dalbo sharaxaad qof aqoon leh.
- Ha sii gudbin talo hore si aan shuruud lahayn marka xog cusub oo muhiim ahi soo baxdo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.