چهل حدیث نووی · 40 Hadith Nawawi

40 Hadith Nawawi، حدیث 2

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

کتاب: چهل حدیث نووی
الأربعون النووية
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

روایت

متن عربی

عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَيْضًا قَالَ: بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم ذَاتَ يَوْمٍ، إذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ، شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ، لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ، وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ. حَتَّى جَلَسَ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و سلم . فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إلَى رُكْبَتَيْهِ، وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ، وَقَالَ: يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ، وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ، وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إنْ اسْتَطَعْت إلَيْهِ سَبِيلًا. قَالَ: صَدَقْت . فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ! قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ. قَالَ: أَنْ تُؤْمِنَ بِاَللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ. قَالَ: صَدَقْت. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ. قَالَ: أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّك تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاك. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ. قَالَ: مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا؟ قَالَ: أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا، وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ. ثُمَّ انْطَلَقَ، فَلَبِثْتُ مَلِيًّا، ثُمَّ قَالَ: يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ؟. ‫‬قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ . [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]

ترجمه

از عمر رضی الله عنه نیز روایت شده است که گفت: روزی نزد رسول خدا ﷺ نشسته بودیم که ناگهان مردی بر ما ظاهر شد با لباس‌هایی بسیار سفید و موهای بسیار سیاه. هیچ اثری از سفر بر او دیده نمی‌شد و هیچ‌یک از ما او را نمی‌شناخت. سرانجام نزد پیامبر ﷺ نشست، زانوهایش را به زانوهای ایشان تکیه داد و کف دستانش را بر ران‌های خود نهاد و گفت:

«ای محمد! مرا از اسلام آگاه کن.» رسول خدا ﷺ فرمودند: «اسلام آن است که شهادت دهی هیچ معبودی جز الله نیست و محمد رسول الله است، نماز را برپا داری، زکات بپردازی، روزه رمضان بگیری و اگر توانایی داشتی حج بیت‌الله انجام دهی.» آن مرد گفت: «راست گفتی.» ما تعجب کردیم که خودش سؤال می‌پرسد و سپس تصدیق می‌کند! گفت: «مرا از ایمان آگاه کن.» پیامبر ﷺ فرمودند: «ایمان آن است که به الله، فرشتگان، کتاب‌ها، پیامبران، روز قیامت و به تقدیر خیر و شرّ آن ایمان داشته باشی.» گفت: «راست گفتی.» گفت: «مرا از احسان آگاه کن.» فرمودند: «احسان آن است که الله را چنان پرستش کنی که گویی او را می‌بینی؛ زیرا اگر تو او را نمی‌بینی، همانا او تو را می‌بیند.» گفت: «مرا از ساعت (قیامت) آگاه کن.» فرمودند: «پاسخ‌دهنده در این باره داناتر از پرسشگر نیست.» گفت: «پس مرا از نشانه‌های آن آگاه کن.» فرمودند: «آنکه کنیزک بانوی خود را بزاید و ببینی کسانی که پابرهنه، برهنه، فقیر و شبانان گوسفندند در ساختن بناهای بلند با یکدیگر رقابت می‌کنند.» سپس آن مرد رفت. من مدتی درنگ کردم، آنگاه پیامبر ﷺ فرمودند: «ای عمر! آیا می‌دانی آن پرسشگر چه کسی بود؟» گفتم: «الله و رسولش داناترند.» فرمودند: «او جبرئیل بود که آمد تا دینتان را به شما بیاموزد.» [روایت مسلم]

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این حدیث اسلام را در ایمان، عبادت و بندگی خالصانه خلاصه می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
ایمان

باور به خدا، فرشتگان، کتاب‌ها و پیامبران او، روز واپسین و تقدیر.

احسان

خدا را چنان عبادت کنی که آگاه باشی او تو را می‌بیند، هرچند تو او را نمی‌بینی.

قدر

تقدیر خداوند، شامل آنچه مردم خوب یا بد تجربه می‌کنند.

برداشت‌های عالمان

امام نووی این روایت را از بنیادهای بزرگ دین اسلام می‌شمارد؛ زیرا اعمال ظاهری، باورهای درونی و بندگی معنوی را در کنار هم می‌آورد. عالمان توضیح داده‌اند که اسلام و ایمان گاهی جداگانه و گاهی با هم ذکر می‌شوند؛ هنگامی که با هم بیایند، اسلام بیشتر به اعمال آشکار و ایمان به باورها اشاره دارد. احسان بالاترین مرتبهٔ عبادت است. این حدیث همچنین می‌آموزد که دانش دربارهٔ قیامت نزد خداوند است و پرسش و پاسخ ابزاری برای آموزش است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اصول ایمان و پنج رکن اسلام را بیاموز و برای آن‌ها در عبادت روزانه‌ات جایگاهی ثابت در نظر بگیر.
  2. نماز و دیگر کارهای نیک را با این آگاهی انجام بده که خداوند تو را می‌بیند.
  3. برای کسب دانش پرسش کن و با دقت به پاسخ‌های روشن گوش بسپار.
۶ دایره

معنای این روایت از درون تا جامعه — برای باز کردن، روی هر دایره بزنید.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.