کتاب حج · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 910

روایت‌شده توسط Najiyah al-Khuza'i. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب حج
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Najiyah al-Khuza'i

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَاجِيَةَ الْخُزَاعِيِّ، صَاحِبِ بُدْنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ بِمَا عَطِبَ مِنَ الْبُدْنِ قَالَ ‏ "‏ انْحَرْهَا ثُمَّ اغْمِسْ نَعْلَهَا فِي دَمِهَا ثُمَّ خَلِّ بَيْنَ النَّاسِ وَبَيْنَهَا فَيَأْكُلُوهَا ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ ذُؤَيْبٍ أَبِي قَبِيصَةَ الْخُزَاعِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ نَاجِيَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا فِي هَدْىِ التَّطَوُّعِ إِذَا عَطِبَ لاَ يَأْكُلُ هُوَ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ رُفْقَتِهِ وَيُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّاسِ يَأْكُلُونَهُ وَقَدْ أَجْزَأَ عَنْهُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالُوا إِنْ أَكَلَ مِنْهُ شَيْئًا غَرِمَ بِقَدْرِ مَا أَكَلَ مِنْهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَكَلَ مِنْ هَدْىِ التَّطَوُّعِ شَيْئًا فَقَدْ ضَمِنَ الَّذِي أَكَلَ ‏.‏

ترجمه

هارون بن اسحاق همدانی به ما حدیث کرد، عبده بن سلیمان به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از ناجیه خزاعی، همراه شتران قربانی رسول خدا ﷺ که گفت:

«گفتم: ای رسول خدا! با شتران قربانی که در راه آسیب دیده یا ناتوان شده‌اند چه کنم؟» فرمودند: «آن‌ها را ذبح کن، سپس نعلشان را در خونشان فرو ببر، آنگاه آن‌ها را برای مردم رها کن تا از آن بخورند.» و در این باب از ذؤیب ابوقبیصه خزاعی نیز روایت آمده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث ناجیه حسن صحیح است. اهل علم بر اساس این حدیث عمل کرده‌اند؛ آنان گفته‌اند در مورد حیوان قربانی مستحب (تطوع) که در راه آسیب ببیند، مالک و همسفرانش نباید از آن بخورند، بلکه باید آن را برای مردم رها کنند تا بخورند و همین امر کفایت می‌کند. این قول شافعی، احمد و اسحاق است. همچنین گفته‌اند اگر کسی مقداری از آن را بخورد، باید به اندازه آنچه خورده است غرامت بپردازد. برخی از اهل علم گفته‌اند اگر کسی از قربانی مستحب چیزی بخورد، ضامن آنچه خورده است خواهد بود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حیوان قربانیِ ازپاافتاده ذبح می‌شود و برای دیگران گذاشته می‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
هَدی

حیوان قربانی‌ای که به حرم مکه برده می‌شود.

ازپاافتادن

در راه چنان ضعیف یا زخمی شدن که حیوان دیگر نتواند ادامه دهد.

قربانی مستحبی

حیوان قربانی‌ای که به‌سبب مناسک خاص یا کوتاهی، واجب نشده است.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که عالمان این حکم را دربارهٔ هَدیِ مستحبی‌ای که در راه ازپاافتاده است به‌کار می‌بردند: آن را ذبح می‌کنند و برای مردم می‌گذارند و مالک و همراهان سفرش از آن نمی‌خورند. به‌نظر شافعی، احمد و اسحاق، همین کار برای ادای تکلیف کافی است؛ اگر کسی بااین‌حال از آن بخورد، به‌اندازهٔ آنچه خورده جبران می‌کند. عالمان دیگری خوردن‌کننده را مسئول سهم خود می‌دانستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. حیوان قربانی‌ای را که در راه ازپاافتاده است به‌دست فردی ماهر ذبح کنید و برای تقسیم آن، احکام فقهی معتبر را رعایت کنید.
  2. طبق حکم یادشده، مالک و همراهانش از هَدیِ مستحبیِ ازپاافتاده نمی‌خورند؛ آن را برای دیگران بگذارید.
  3. اگر دربارهٔ وضعیت قربانی یا جبران آن تردید دارید، با عالمی مورد اعتماد مشورت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.