Sahih al-Bukhari, hedîsa 1044
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ، فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ، ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ، ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ مَا فَعَلَ فِي الأُولَى، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا، وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا ". ثُمَّ قَالَ " يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ، وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ، يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ، وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا ".
Aişe (r.a.) wiha gotiye: Di dema Resûlê Allah ﷺ de roj girtibû. Wî bi mirovan re nimêj kir; rabû û qiyameke dirêj kir, paşê çû rûkûyê û rûkûyeke dirêj kir. Dîsa rabû û qiyameke dirêj kir, lê ev ji ya yekem kintir bû. Paşê dîsa çû rûkûyê û rûkûyeke dirêj kir, lê ev jî ji ya yekem kintir bû. Paşê çû secdeyê û secde dirêj kir. Di rekata duyemîn de jî mîna ya yekem kir, paşê nimêj qedand; di wê demê de roj vebûbû. Paşê ji mirovan re xutbe da, pesnê Allah da û wiha got:
"Roj û heyv du nîşanên ji nîşanên Allah in; ew ji ber mirin an jiyana kesekî nagirin. Loma gava hûn vê bibînin, dua bikin, tekbîr bêjin, nimêj bikin û sedeqe bidin." Paşê wiha got: "Ey ummeta Muhemmed! Bi Allah sond, tu kes ji Allah bêtir xwedî gheyret nîne ku bendeyê wî yan cariyeya wî zîna bike. Ey ummeta Muhemmed! Bi Allah sond, heke hûn tiştê ku ez dizanim bizanibûn, hûn ê hindik bikeniyan û pir bigiriyan."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema xefatiyê de, Pêxember ﷺ nimêj kir û teşwîq kir ku nimêj, dua û xêr bikin.
Yekeya nimêjê ye ku tê de, ji nav wan, rawestan, rûkenîn û secde heye.
Gotina “Allahu ekber” — Allah herî mezin e.
Hesta namûsê û nefretkirina ji tiştê ku Allah qedexe kiriye.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku nimêja xefatiyê dema xefatî tê dîtin tê kirin û di wê demê de divê mirov Allah bîr bîne, ji Wî dua bike, Tekbîr bêje û xêr bide. Rivayet du rek'et vedibêje, ku di her yekê de du caran rawestan û rûkenîn heye. Mezhebên fiqhê di hûrguliyên awayê nimêjê de cuda ne, lê nimêja xefatiyê wek îbadeteke meşrû qebûl dikin. Pêxember ﷺ her wiha baweriya xurafî ya ku xefatî bi jidayikbûn an mirina kesekî ve girê dide red dike. Şîreta wî ya li ser guneh û axiretê teşwîqê dide ji bo tovbûnê û jiyaneke bi hişyariya ji Allah re.
- Di dema xefatiyê de nimêja meşrû bike û demê ji bo dua û bîranîna Allah veqetîne.
- Ger dikarî xêr bide, wek îbadet û xwedîderketina ji kesên din.
- Xurafeyan bihêle û şîreta Pêxember ﷺ wek derfetek ji bo tovbûn û xwe-hesibandinê bibîne.
Ev rivayet vedibêje ku dema xefata rojê qewimî, Pêxember ﷺ çawa bi lez çû nimêjê.
Sahih al-Bukhari · #1041 (Sahih)Pêxember ﷺ rave dike ku roj û heyv nîşanên Allah in û ji ber mirina kesekî naxefin.
Sahih al-Bukhari · #1042 (Sahih)Ev rivayeta sahih alîkariya ravekirina awayê nimêjê di dema xefatiyê de dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.