Sahih al-Bukhari, hadith 347
Overgeleverd door Abdullah ibn Mas'ud. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ. قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ". فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ". وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً
Mohammed ibn Salaam heeft ons overgeleverd, hij zei: Aboe Mo'awiya heeft ons geïnformeerd, van Al-A'masj, van Shaqieq, die zei: Ik zat bij Abdullah en Aboe Moesa Al-Ash'ari. Aboe Moesa vroeg hem:
"Als een man onrein (djanaabah) wordt en een maand lang geen water vindt, zou hij dan geen tayammum verrichten en bidden? Hoe passen jullie dit vers uit Soera Al-Ma'ida toe: {En als jullie geen water vinden, verricht dan tayammum met reine aarde}?" Abdullah antwoordde: "Als hun hiervoor toestemming werd gegeven, zouden zij, zodra het water koud voor hen aanvoelt, al snel tayammum met aarde verrichten." Ik (Shaqieq) zei: "Is dit de reden waarom jullie dit afkeurden?" Hij zei: "Ja." Aboe Moesa zei: "Heb je niet gehoord wat Ammar tegen Oemar zei? 'De Boodschapper van Allah ﷺ stuurde mij voor een zaak, waarna ik onrein werd en geen water vond. Ik rolde mezelf in de aarde zoals een dier dat doet, en ik vertelde dit aan de Profeet ﷺ. Hij zei: Het was voldoende voor jou om zo te doen.' Vervolgens sloeg hij één keer lichtjes met zijn hand op de aarde, blies erop, wreef ermee over de rug van zijn andere hand – of over de rug van zijn linkerhand met zijn rechterhand – en veegde vervolgens met beide handen over zijn gezicht." Abdullah zei: "Zag je dan niet dat Oemar niet overtuigd was door de woorden van Ammar?" Ya'la voegde toe, van Al-A'masj, van Shaqieq: Ik was bij Abdullah en Aboe Moesa. Aboe Moesa zei: "Heb je niet gehoord wat Ammar tegen Oemar zei? 'De Boodschapper van Allah ﷺ stuurde mij en jou, waarna ik onrein werd en mezelf in de aarde rolde. We kwamen bij de Boodschapper van Allah ﷺ en informeerden hem, waarop hij zei: Dit was voldoende voor jou,' terwijl hij één keer over zijn gezicht en handen veegde."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Bij gebrek aan water volstaat een eenvoudige tayammum met aarde.
Ammar ibn Yasir vertelde dat hij tijdens een door de Profeet ﷺ opgedragen reis in staat van grote onreinheid raakte en geen water vond. Hij rolde zich in de aarde en vroeg de Profeet ﷺ later hoe hij had moeten handelen.
Een staat van grote rituele onreinheid waarvoor normaal gesproken een volledige rituele wassing nodig is.
Rituele reiniging met reine aarde wanneer water ontbreekt of niet gebruikt kan worden.
Reine aarde of een schoon aardoppervlak dat voor tayammum gebruikt wordt.
Geleerden leiden uit Ammars relaas af dat tayammum ook volstaat bij djanaabah wanneer water ontbreekt. De profetische handeling in de overlevering beschrijft één slag op de aarde en het vegen over gezicht en handen. Abdullah ibn Mas'ud maakte bezwaar uit vrees dat mensen de uitzondering zouden misbruiken; Aboe Moesa beriep zich op de duidelijke tekst en het voorbeeld van Ammar. De wetscholen verschillen in details over onder meer het bereik van het vegen en het aantal slagen, maar erkennen tayammum als vervanging wanneer de voorwaarden ervan zijn vervuld.
- Ontbreekt water, raadpleeg dan betrouwbare kennis over tayammum en verricht het volgens de geldende richtlijnen.
- Een religieuze uitzondering hoort niet uit gemakzucht te worden uitgebreid of afgewezen; volg daarvoor het bewijs en deskundige uitleg.
- Wanneer je onzeker bent over een rituele handeling, vraag dan een bevoegde geleerde in plaats van een uitzondering zelf in te perken.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Deze overlevering behandelt eveneens de vraag of iemand in staat van grote onreinheid bij gebrek aan water tayammum mag verrichten en bidden.
Sahih al-Bukhari · #345 (Sahih)Abu Musa en Abdullah bespreken ook hier wat iemand zonder water moet doen en hoe de verzen over tayammum worden toegepast.
Sahih al-Bukhari · #338 (Sahih)Deze overlevering verhaalt hoe de Profeet ﷺ tayammum voordeed met een slag op de aarde en het vegen over gezicht en handen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.