Sahih al-Bukhari, hadith 5191
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنِ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا} حَتَّى حَجَّ وَحَجَجْتُ مَعَهُ، وَعَدَلَ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِإِدَاوَةٍ، فَتَبَرَّزَ، ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْهَا فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا} قَالَ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، هُمَا عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ. ثُمَّ اسْتَقْبَلَ عُمَرُ الْحَدِيثَ يَسُوقُهُ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَجَارٌ لِي مِنَ الأَنْصَارِ فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ، وَهُمْ مِنْ عَوَالِي الْمَدِينَةِ، وَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا، فَإِذَا نَزَلْتُ جِئْتُهُ بِمَا حَدَثَ مِنْ خَبَرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ مِنَ الْوَحْىِ أَوْ غَيْرِهِ، وَإِذَا نَزَلَ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ، وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ، فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى الأَنْصَارِ إِذَا قَوْمٌ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ، فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَأْخُذْنَ مِنْ أَدَبِ نِسَاءِ الأَنْصَارِ، فَصَخِبْتُ عَلَى امْرَأَتِي فَرَاجَعَتْنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي قَالَتْ وَلِمَ تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيُرَاجِعْنَهُ، وَإِنَّ إِحْدَاهُنَّ لَتَهْجُرُهُ الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ. فَأَفْزَعَنِي ذَلِكَ وَقُلْتُ لَهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُنَّ. ثُمَّ جَمَعْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي فَنَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا أَىْ حَفْصَةُ أَتُغَاضِبُ إِحْدَاكُنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم الْيَوْمَ حَتَّى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ. فَقُلْتُ قَدْ خِبْتِ وَخَسِرْتِ، أَفَتَأْمَنِينَ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ لِغَضَبِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم فَتَهْلِكِي لاَ تَسْتَكْثِرِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ تُرَاجِعِيهِ فِي شَىْءٍ، وَلاَ تَهْجُرِيهِ، وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ، وَلاَ يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ أَوْضَأَ مِنْكِ، وَأَحَبَّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ـ يُرِيدُ عَائِشَةَ ـ قَالَ عُمَرُ وَكُنَّا قَدْ تَحَدَّثْنَا أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِغَزْوِنَا، فَنَزَلَ صَاحِبِي الأَنْصَارِيُّ يَوْمَ نَوْبَتِهِ، فَرَجَعَ إِلَيْنَا عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ضَرْبًا شَدِيدًا وَقَالَ أَثَمَّ هُوَ فَفَزِعْتُ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ، فَقَالَ قَدْ حَدَثَ الْيَوْمَ أَمْرٌ عَظِيمٌ. قُلْتُ مَا هُوَ، أَجَاءَ غَسَّانُ قَالَ لاَ بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَهْوَلُ، طَلَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ. فَقُلْتُ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ، قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ، فَجَمَعْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي فَصَلَّيْتُ صَلاَةَ الْفَجْرِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَشْرُبَةً لَهُ، فَاعْتَزَلَ فِيهَا، وَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ مَا يُبْكِيكِ أَلَمْ أَكُنْ حَذَّرْتُكِ هَذَا أَطَلَّقَكُنَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لاَ أَدْرِي هَا هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي الْمَشْرُبَةِ. فَخَرَجْتُ فَجِئْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ فَإِذَا حَوْلَهُ رَهْطٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ، فَجَلَسْتُ مَعَهُمْ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ، فَجِئْتُ الْمَشْرُبَةَ الَّتِي فِيهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لِغُلاَمٍ لَهُ أَسْوَدَ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ. فَدَخَلَ الْغُلاَمُ فَكَلَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ كَلَّمْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرْتُكَ لَهُ، فَصَمَتَ. فَانْصَرَفْتُ حَتَّى جَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ، ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ فَقُلْتُ لِلْغُلاَمِ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ. فَدَخَلَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ. فَرَجَعْتُ فَجَلَسْتُ مَعَ الرَّهْطِ الَّذِينَ عِنْدَ الْمِنْبَرِ، ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَجِئْتُ الْغُلاَمَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ. فَدَخَلَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَىَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ. فَلَمَّا وَلَّيْتُ مُنْصَرِفًا ـ قَالَ ـ إِذَا الْغُلاَمُ يَدْعُونِي فَقَالَ قَدْ أَذِنَ لَكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى رِمَالِ حَصِيرٍ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ، قَدْ أَثَّرَ الرِّمَالُ بِجَنْبِهِ مُتَّكِئًا عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ. فَرَفَعَ إِلَىَّ بَصَرَهُ فَقَالَ " لاَ ". فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ. ثُمَّ قُلْتُ وَأَنَا قَائِمٌ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَنِي، وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ إِذَا قَوْمٌ تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ، فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ رَأَيْتَنِي وَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا لاَ يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ أَوْضَأَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ عَائِشَةَ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم تَبَسُّمَةً أُخْرَى، فَجَلَسْتُ حِينَ رَأَيْتُهُ تَبَسَّمَ، فَرَفَعْتُ بَصَرِي فِي بَيْتِهِ، فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِي بَيْتِهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ غَيْرَ أَهَبَةٍ ثَلاَثَةٍ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ فَلْيُوَسِّعْ عَلَى أُمَّتِكَ، فَإِنَّ فَارِسًا وَالرُّومَ قَدْ وُسِّعَ عَلَيْهِمْ، وَأُعْطُوا الدُّنْيَا وَهُمْ لاَ يَعْبُدُونَ اللَّهَ. فَجَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مُتَّكِئًا. فَقَالَ " أَوَفِي هَذَا أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ، إِنَّ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلُوا طَيِّبَاتِهِمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي. فَاعْتَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ الْحَدِيثِ حِينَ أَفْشَتْهُ حَفْصَةُ إِلَى عَائِشَةَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَكَانَ قَالَ " مَا أَنَا بِدَاخِلٍ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا ". مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ حِينَ عَاتَبَهُ اللَّهُ، فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَبَدَأَ بِهَا فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ كُنْتَ قَدْ أَقْسَمْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا، وَإِنَّمَا أَصْبَحْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَعُدُّهَا عَدًّا. فَقَالَ " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ ". فَكَانَ ذَلِكَ الشَّهْرُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً. قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى آيَةَ التَّخَيُّرِ فَبَدَأَ بِي أَوَّلَ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ فَاخْتَرْتُهُ، ثُمَّ خَيَّرَ نِسَاءَهُ كُلَّهُنَّ فَقُلْنَ مِثْلَ مَا قَالَتْ عَائِشَةُ.
Abdullah ibn Abbas (moge Allah tevreden zijn met hem) verhaalde: Ik was er altijd op gebrand om Umar ibn al-Khattab te vragen naar de twee vrouwen van de echtgenotes van de Profeet ﷺ over wie Allah de Verhevene zei: {Als jullie beiden berouw tonen tegenover Allah, dan zijn jullie harten inderdaad geneigd [tot wat juist is]}. Totdat hij de Hajj verrichtte en ik met hem meeging. Hij ging terzijde om zijn behoefte te doen en ik ging met hem mee met een waterkruik. Toen hij klaar was, goot ik water over zijn handen en hij verrichtte de wudoe. Ik zei tegen hem:
"O Amir al-Mu'minin! Wie zijn de twee vrouwen van de echtgenotes van de Profeet ﷺ over wie Allah de Verhevene zei: {Als jullie beiden berouw tonen tegenover Allah...}?" Hij zei: "Ik sta verbaasd over je vraag, o Ibn Abbas. Dat zijn Aisja en Hafsa." Vervolgens vertelde Umar de hadith verder en zei: "Ik en een buurman van mij uit de Ansar, van Banu Umayya ibn Zaid, die in Awali al-Medina woonden, bezochten de Profeet ﷺ om de beurt. Hij ging de ene dag en ik de andere. Als ik ging, bracht ik hem het nieuws van die dag over de Openbaring en andere zaken, en als hij ging, deed hij hetzelfde voor mij. Wij, de mensen van Qoeraisj, hadden de overhand op onze vrouwen, maar toen we bij de Ansar kwamen, zagen we dat hun vrouwen de overhand hadden op hun mannen. Onze vrouwen begonnen toen de manieren van de vrouwen van de Ansar over te nemen. Ik schreeuwde tegen mijn vrouw en zij antwoordde mij terug, wat ik afkeurde. Zij zei: 'Waarom vind je het vreemd dat ik je tegenspreek? Bij Allah, de echtgenotes van de Profeet ﷺ spreken hem tegen en sommigen van hen negeren hem de hele dag tot de avond.' Dit maakte mij bang en ik zei: 'Wie dat doet, zal verloren zijn!' Daarna kleedde ik mij aan, ging naar Hafsa en vroeg haar: 'Negeert een van jullie de Profeet ﷺ de hele dag tot de avond?' Zij zei: 'Ja.' Ik zei: 'Je bent verloren en hebt gefaald! Vrees je niet dat Allah boos wordt door de woede van Zijn Boodschapper ﷺ en jij daardoor ten onder gaat? Eis niet te veel van de Profeet ﷺ, spreek hem niet tegen en negeer hem niet. Vraag mij wat je nodig hebt en laat je niet misleiden doordat je buurvrouw mooier is en meer geliefd bij de Profeet ﷺ' – doelend op Aisja. Umar voegde toe: "In die tijd ging het gerucht dat Ghassan hun paarden besloegen om ons aan te vallen. Mijn Ansari-metgezel kwam op zijn beurt-dag 's avonds terug, klopte hard op mijn deur en riep of ik er was. Ik schrok en ging naar buiten. Hij zei: 'Er is vandaag iets groots gebeurd.' Ik vroeg: 'Wat is er? Is Ghassan gekomen?' Hij zei: 'Nee, maar iets groters en verschrikkelijks: de Profeet ﷺ heeft zijn vrouwen verstoten.' Ik zei: 'Hafsa is verloren en heeft gefaald.' Ik had al vermoed dat dit zou kunnen gebeuren. Ik kleedde mij aan, bad het Fajr-gebed met de Profeet ﷺ, waarna hij zich terugtrok in een bovenkamer. Ik ging naar Hafsa en zag haar huilen. Ik vroeg: 'Waarom huil je? Heb ik je hiervoor niet gewaarschuwd? Heeft de Profeet ﷺ jullie verstoten?' Zij zei: 'Ik weet het niet; hij zit alleen in de bovenkamer.' Ik ging naar de minbar waar een groep mensen zat te huilen. Na een tijdje kon ik het niet meer uithouden en ging naar de kamer van de Profeet ﷺ. Ik zei tegen zijn zwarte dienaar: 'Vraag toestemming voor Umar.' De dienaar ging naar binnen, sprak met de Profeet ﷺ en kwam terug met de woorden: 'Ik heb je genoemd, maar hij zweeg.' Ik ging weer zitten bij de groep, maar kon het niet langer volhouden en vroeg opnieuw toestemming. Weer kwam de dienaar terug met dezelfde boodschap. Voor de derde keer probeerde ik het, en toen ik wilde weggaan, riep de dienaar mij: 'De Profeet ﷺ heeft je toestemming gegeven.' Ik trad binnen en zag de Boodschapper van Allah ﷺ liggend op een mat van palmbladeren, zonder beddengoed ertussen. De afdruk van de mat stond in zijn zij en hij leunde op een leren kussen gevuld met palmvezels. Ik groette hem en vroeg terwijl ik stond: 'O Boodschapper van Allah, hebt u uw vrouwen verstoten?' Hij keek naar mij en zei: "Nee." Ik zei: "Allahu Akbar!" Vervolgens zei ik, nog steeds staand, om de sfeer te luchtiger te maken: 'O Boodschapper van Allah, luister naar mij. Wij Qoeraisj hadden de macht over onze vrouwen, maar in Medina zagen we dat de mannen daar overheerst werden door hun vrouwen.' De Profeet ﷺ glimlachte. Ik vervolgde: 'Ik ging naar Hafsa en zei: Laat je niet misleiden doordat je buurvrouw mooier is en meer geliefd bij de Profeet ﷺ,' doelend op Aisja. De Profeet ﷺ glimlachte opnieuw. Toen ik hem zag glimlachen, ging ik zitten. Ik keek rond in zijn huis en zag bij Allah niets anders dan drie stukken leer. Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, smeek Allah om uw gemeenschap welvaart te schenken, want de Perzen en Romeinen hebben overvloed gekregen en genieten van deze wereld, hoewel zij Allah niet aanbidden.' De Profeet ﷺ, die eerst lag, ging rechtop zitten en zei: "Ben jij degene die dit zegt, o zoon van al-Khattab? Zij zijn een volk dat hun goede beloningen reeds in het wereldse leven heeft ontvangen." Ik zei: 'O Boodschapper van Allah, vraag Allah om vergeving voor mij.' De Profeet ﷺ zonderde zich vervolgens negenentwintig nachten af van zijn vrouwen vanwege het geheim dat Hafsa aan Aisja had onthuld. Hij had gezegd: "Ik zal een maand lang niet bij hen binnentreden", vanwege zijn hevige ongenoegen nadat Allah hem had terechtgewezen. Na negenentwintig nachten ging hij eerst naar Aisja. Zij zei: 'O Boodschapper van Allah, u had gezworen een maand niet bij ons te komen, maar er zijn pas negenentwintig nachten voorbij; ik heb ze geteld.' Hij zei: "Deze maand telt negenentwintig dagen." Aisja voegde toe: 'Toen openbaarde Allah het vers van de keuze. Hij begon bij mij als eerste van zijn vrouwen en ik koos voor hem. Vervolgens gaf hij al zijn vrouwen de keuze en zij zeiden hetzelfde als ik.'
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Umar vertelt over het gezinsleven van de Profeet ﷺ en zijn sobere levenskeuze.
Umar vertelt dat de Profeet ﷺ zich negenentwintig nachten van zijn echtgenotes afzonderde nadat Hafsa een vertrouwelijke mededeling aan Aisha had doorverteld. Daarna gaf de Profeet ﷺ zijn echtgenotes de keuze, zoals vermeld in de Koran.
De rituele wassing die moslims verrichten voor onder meer het gebed.
De verzen waarin de echtgenotes van de Profeet ﷺ de keuze kregen tussen het wereldse leven met zijn genietingen en Allah en Zijn Boodschapper ﷺ.
Hij trok zich tijdelijk terug van zijn echtgenotes; dit betekende op zichzelf niet dat hij van hen scheidde.
Geleerden benadrukken dat de verzen over berouw en de keuze de ernst van het bewaren van vertrouwelijke zaken en het respecteren van de Boodschapper ﷺ tonen. De afzondering van negenentwintig nachten leidde niet tot een scheiding; de Profeet ﷺ hervatte het huwelijksleven en liet zijn echtgenotes kiezen. Klassieke juristen bespreken hieruit dat een eed om een tijd niet bij de echtgenotes te komen niet zonder meer een echtscheiding inhoudt; de precieze rechtsgevolgen hangen af van de woorden en omstandigheden. De passage over de Perzen en Romeinen leert dat wereldse voorspoed op zichzelf geen bewijs is van goddelijke gunst.
- Bewaar vertrouwelijke informatie en deel die niet zonder toestemming, zeker niet wanneer zij relaties kan schaden.
- Bespreek spanningen in het huwelijk rustig en zoek raad zonder de ander te vernederen.
- Meet welzijn niet alleen af aan bezit; dankbaarheid, geloof en een sober leven hebben grote waarde.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.