Sahih al-Bukhari, hadith 755
Overgeleverd door Jabir ibn Samura. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Jabir ibn Samura
Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.
De overlevering
حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ شَكَا أَهْلُ الْكُوفَةِ سَعْدًا إِلَى عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَعَزَلَهُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَمَّارًا، فَشَكَوْا حَتَّى ذَكَرُوا أَنَّهُ لاَ يُحْسِنُ يُصَلِّي، فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ إِنَّ هَؤُلاَءِ يَزْعُمُونَ أَنَّكَ لاَ تُحْسِنُ تُصَلِّي قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ أَمَّا أَنَا وَاللَّهِ فَإِنِّي كُنْتُ أُصَلِّي بِهِمْ صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أَخْرِمُ عَنْهَا، أُصَلِّي صَلاَةَ الْعِشَاءِ فَأَرْكُدُ فِي الأُولَيَيْنِ وَأُخِفُّ فِي الأُخْرَيَيْنِ. قَالَ ذَاكَ الظَّنُّ بِكَ يَا أَبَا إِسْحَاقَ. فَأَرْسَلَ مَعَهُ رَجُلاً أَوْ رِجَالاً إِلَى الْكُوفَةِ، فَسَأَلَ عَنْهُ أَهْلَ الْكُوفَةِ، وَلَمْ يَدَعْ مَسْجِدًا إِلاَّ سَأَلَ عَنْهُ، وَيُثْنُونَ مَعْرُوفًا، حَتَّى دَخَلَ مَسْجِدًا لِبَنِي عَبْسٍ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ أُسَامَةُ بْنُ قَتَادَةَ يُكْنَى أَبَا سَعْدَةَ قَالَ أَمَّا إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّ سَعْدًا كَانَ لاَ يَسِيرُ بِالسَّرِيَّةِ، وَلاَ يَقْسِمُ بِالسَّوِيَّةِ، وَلاَ يَعْدِلُ فِي الْقَضِيَّةِ. قَالَ سَعْدٌ أَمَا وَاللَّهِ لأَدْعُوَنَّ بِثَلاَثٍ، اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ عَبْدُكَ هَذَا كَاذِبًا، قَامَ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَأَطِلْ عُمْرَهُ، وَأَطِلْ فَقْرَهُ، وَعَرِّضْهُ بِالْفِتَنِ، وَكَانَ بَعْدُ إِذَا سُئِلَ يَقُولُ شَيْخٌ كَبِيرٌ مَفْتُونٌ، أَصَابَتْنِي دَعْوَةُ سَعْدٍ. قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ فَأَنَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ قَدْ سَقَطَ حَاجِبَاهُ عَلَى عَيْنَيْهِ مِنَ الْكِبَرِ، وَإِنَّهُ لَيَتَعَرَّضُ لِلْجَوَارِي فِي الطُّرُقِ يَغْمِزُهُنَّ.
Moesa heeft ons overgeleverd, hij zei: Aboe Awana heeft ons overgeleverd, hij zei: Abdoel-Malik ibn Oemair heeft ons overgeleverd, van Djabir ibn Samoera, die zei: De mensen van Koefa klaagden bij Omar (moge Allah tevreden met hem zijn) over Sa'd, waarop hij hem ontsloeg en Ammar over hen aanstelde. Zij bleven klagen en beweerden zelfs dat hij niet goed kon bidden. Hij stuurde daarom iemand naar hem toe en zei:
"O Aboe Ishaq! Deze mensen beweren dat jij niet goed bidt." Aboe Ishaq antwoordde: "Bij Allah, ik leidde hen in een gebed dat identiek was aan het gebed van de Boodschapper van Allah ﷺ en ik heb daar niets aan ingekort. Ik verrichtte het isha-gebed waarbij ik de eerste twee raka'at verlengde en de laatste twee verkortte." Hij zei: "Dat is wat ik van je verwachtte, o Aboe Ishaq." Vervolgens stuurde hij een man of enkele mannen met hem mee naar Koefa om de mensen daar naar hem te vragen. Zij vroegen in elke moskee naar hem en iedereen sprak lovend over hem, totdat zij een moskee van de Banu Abs binnengingen. Daar stond een man van hen op, genaamd Oesama ibn Qatada, met de bijnaam Aboe Sa'da, en zei: "Nu jullie ons onder ede hebben gesteld: Sa'd trok nooit zelf ten strijde met het leger, verdeelde de buit niet rechtvaardig en oordeelde niet eerlijk in geschillen." Sa'd zei hierop: "Bij Allah, ik zal drie smeekbeden doen: O Allah, indien deze dienaar van U liegt en slechts voor show en roem is opgestaan, verleng dan zijn leven, vergroot zijn armoede en stel hem bloot aan beproevingen." Nadien, wanneer men hem vroeg hoe het met hem ging, antwoordde hij: "Een oude man, getroffen door beproeving; de smeekbede van Sa'd heeft mij getroffen." Abdoel-Malik zei: "Ik heb hem daarna gezien; zijn wenkbrauwen waren door ouderdom over zijn ogen gevallen en hij lastigde jonge meisjes op straat lastig."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Saʿd weerlegde onterechte beschuldigingen met feiten en smeekte om rechtvaardigheid.
De mensen van Koefa klaagden bij ʿUmar over Saʿd ibn Abi Waqqas, onder meer over zijn gebed en bestuur. ʿUmar liet de klachten onderzoeken; Saʿd ontkende ze en deed een smeekbede tegen de man die hem volgens hem vals beschuldigde.
Een gebedseenheid die bestaat uit vaste houdingen en recitaties.
Handelen om door anderen gezien of geprezen te worden.
Bezittingen die in een oorlog op de tegenstander zijn veroverd.
Geleerden halen hieruit dat bestuurders klachten serieus horen te onderzoeken en niet op beschuldigingen alleen moeten afgaan. De metgezel Saʿd noemt zijn gebedspraktijk als antwoord op de kritiek, terwijl ʿUmar getuigen in Koefa laat raadplegen. De overlevering onderstreept ook dat valse beschuldigingen ernstig zijn en dat men Allah om rechtvaardigheid mag smeken; zij vormt geen algemene aansporing om uit boosheid vervloekingen uit te spreken.
- Onderzoek een klacht zorgvuldig en hoor de betrokken persoon voordat je een oordeel velt.
- Controleer ernstige beweringen bij betrouwbare getuigen voordat je ze verder verspreidt.
- Volg bij het gebed de bekende sunnah en vraag deskundige begeleiding als je twijfelt over de uitvoering.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.