Sunan an-Nasa'i, hadith 3927
Overgeleverd door Zayd ibn Thabit. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Zayd ibn Thabit
De overlevering
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَا وَاللَّهِ، أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ إِنَّمَا كَانَا رَجُلَيْنِ اقْتَتَلاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنُكُمْ فَلاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ". فَسَمِعَ قَوْلَهُ " لاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ كِتَابَةُ مُزَارَعَةٍ عَلَى أَنَّ الْبَذْرَ وَالنَّفَقَةَ عَلَى صَاحِبِ الأَرْضِ وَلِلْمُزَارِعِ رُبُعُ مَا يُخْرِجُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْهَا هَذَا كِتَابٌ كَتَبَهُ فُلاَنُ بْنُ فُلاَنِ بْنِ فُلاَنٍ فِي صِحَّةٍ مِنْهُ وَجَوَازِ أَمْرٍ لِفُلاَنِ بْنِ فُلاَنٍ إِنَّكَ دَفَعْتَ إِلَىَّ جَمِيعَ أَرْضِكَ الَّتِي بِمَوْضِعِ كَذَا فى مَدِينَةِ كَذَا مُزَارَعَةً وَهِيَ الأَرْضُ الَّتِي تُعْرَفُ بِكَذَا وَتَجْمَعُهَا حُدُودٌ أَرْبَعَةٌ يُحِيطُ بِهَا كُلِّهَا وَأَحَدُ تِلْكَ الْحُدُودِ بِأَسْرِهِ لَزِيقُ كَذَا وَالثَّانِي وَالثَّالِثُ وَالرَّابِعُ دَفَعْتَ إِلَىَّ جَمِيعَ أَرْضِكَ هَذِهِ الْمَحْدُودَةِ فِي هَذَا الْكِتَابِ بِحُدُودِهَا الْمُحِيطَةِ بِهَا وَجَمِيعِ حُقُوقِهَا وَشِرْبِهَا وَأَنْهَارِهَا وَسَوَاقِيهَا أَرْضًا بَيْضَاءَ فَارِغَةً لاَ شَىْءَ فِيهَا مِنْ غَرْسٍ وَ لاَ زَرْعٍ سَنَةً تَامَّةً أَوَّلُهَا مُسْتَهَلَّ شَهْرِ كَذَا مِنْ سَنَةِ كَذَا وَآخِرُهَا انْسِلاَخُ شَهْرِ كَذَا مِنْ سَنَةِ كَذَا عَلَى أَنْ أَزْرَعَ جَمِيعَ هَذِهِ الأَرْضِ الْمَحْدُودَةِ فِي هَذَا الْكِتَابِ الْمَوْصُوفُ مَوْضِعُهَا فِيهِ هَذِهِ السَّنَةَ الْمُؤَقَّتَةَ فِيهَا مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا كُلَّ مَا أَرَدْتُ وَبَدَا لِي أَنْ أَزْرَعَ فِيهَا مِنْ حِنْطَةٍ وَشَعِيرٍ وَسَمَاسِمَ وَأُرْزٍ وَأَقْطَانٍ وَرِطَابٍ وَبَاقِلاَّ وَحِمَّصٍ وَلُوبِيَا وَعَدَسٍ وَمَقَاثِي وَمَبَاطِيخَ وَجَزَرٍ وَشَلْجَمٍ وَفِجْلٍ وَبَصَلٍ وَثُومٍ وَبُقُولٍ وَرَيَاحِينَ وَغَيْرِ ذَلِكَ مِنْ جَمِيعِ الْغَلاَّتِ شِتَاءً وَصَيْفًا بِبُذُورِكَ وَبَذْرِكَ وَجَمِيعُهُ عَلَيْكَ دُونِي عَلَى أَنْ أَتَوَلَّى ذَلِكَ بِيَدِي وَبِمَنْ أَرَدْتُ مِنْ أَعْوَانِي وَأُجَرَائِي وَبَقَرِي وَأَدَوَاتِي وَإِلَى زِرَاعَةِ ذَلِكَ وَعِمَارَتِهِ وَالْعَمَلِ بِمَا فِيهِ نَمَاؤُهُ وَمَصْلَحَتُهُ وَكِرَابُ أَرْضِهِ وَتَنْقِيَةُ حَشِيشِهَا وَسَقْىِ مَا يُحْتَاجُ إِلَى سَقْيِهِ مِمَّا زُرِعَ وَتَسْمِيدِ مَا يُحْتَاجُ إِلَى تَسْمِيدِهِ وَحَفْرِ سَوَاقِيهِ وَأَنْهَارِهِ وَاجْتِنَاءِ مَا يُجْتَنَى مِنْهُ وَالْقِيَامِ بِحَصَادِ مَا يُحْصَدُ مِنْهُ وَجَمْعِهِ وَدِيَاسَةِ مَا يُدَاسُ مِنْهُ وَتَذْرِيَتِهِ بِنَفَقَتِكَ عَلَى ذَلِكَ كُلِّهِ دُونِي وَأَعْمَلَ فِيهِ كُلِّهِ بِيَدِي وَأَعْوَانِي دُونَكَ عَلَى أَنَّ لَكَ مِنْ جَمِيعِ مَا يُخْرِجُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذَلِكَ كُلِّهِ فِي هَذِهِ الْمُدَّةِ الْمَوْصُوفَةِ فِي هَذَا الْكِتَابِ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا فَلَكَ ثَلاَثَةُ أَرْبَاعِهِ بِحَظِّ أَرْضِكَ وَشِرْبِكَ وَبَذْرِكَ وَنَفَقَاتِكَ وَلِيَ الرُّبُعُ الْبَاقِي مِنْ جَمِيعِ ذَلِكَ بِزِرَاعَتِي وَعَمَلِي وَقِيَامِي عَلَى ذَلِكَ بِيَدِي وَأَعْوَانِي وَدَفَعْتَ إِلَىَّ جَمِيعَ أَرْضِكَ هَذِهِ الْمَحْدُودَةِ فِي هَذَا الْكِتَابِ بِجَمِيعِ حُقُوقِهَا وَمَرَافِقِهَا وَقَبَضْتُ ذَلِكَ كُلَّهُ مِنْكَ يَوْمَ كَذَا مِنْ شَهْرِ كَذَا مِنْ سَنَةِ كَذَا فَصَارَ جَمِيعُ ذَلِكَ فِي يَدِي لَكَ لاَ مِلْكَ لِي فِي شَىْءٍ مِنْهُ وَلاَ دَعْوَى وَلاَ طَلِبَةَ إِلاَّ هَذِهِ الْمُزَارَعَةَ الْمَوْصُوفَةَ فِي هَذَا الْكِتَابِ فِي هَذِهِ السَّنَةِ الْمُسَمَّاةِ فِيهِ فَإِذَا انْقَضَتْ فَذَلِكَ كُلُّهُ مَرْدُودٌ إِلَيْكَ وَإِلَى يَدِكَ وَلَكَ أَنْ تُخْرِجَنِي بَعْدَ انْقِضَائِهَا مِنْهَا وَتُخْرِجَهَا مِنْ يَدِي وَيَدِ كُلِّ مَنْ صَارَتْ لَهُ فِيهَا يَدٌ بِسَبَبِي أَقَرَّ فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ وَكُتِبَ هَذَا الْكِتَابُ نُسْخَتَيْنِ.
Al-Husayn ibn Muhammad heeft ons bericht en zei: Isma'il ibn Ibrahim vertelde ons en zei: 'Abd ar-Rahman ibn Ishaq vertelde ons, van Abu 'Ubaydah ibn Muhammad, van Al-Walid ibn Abi Al-Walid, van 'Urwah ibn Az-Zubayr. Hij zei: Zayd ibn Thabit zei:
"Moge Allah Rafi' ibn Khadij vergeven. Bij Allah, ik heb meer kennis van de hadith dan hij. Het waren slechts twee mannen die met elkaar in conflict raakten, waarop de Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Als dit jullie situatie is, verpacht dan geen landbouwgrond.' En hij hoorde alleen zijn woorden: 'Verpacht geen landbouwgrond.'" Abu 'Abd ar-Rahman zei: Het opstellen van een muzara'ah-contract waarbij het zaad en de kosten voor rekening zijn van de grondeigenaar, terwijl de pachter een kwart krijgt van wat Allah, de Verhevene, uit de grond laat voortkomen. Dit is een contract dat Fulan ibn Fulan ibn Fulan heeft opgesteld in volle gezondheid en handelingsbekwaamheid ten gunste van Fulan ibn Fulan: U hebt aan mij al uw land overgedragen dat zich bevindt op locatie X in stad Y, als muzara'ah; dit is het land dat bekendstaat als Z en wordt omgeven door vier grenzen die het volledig omsluiten. Een van die grenzen grenst direct aan X, en zo ook de tweede, derde en vierde. U hebt aan mij al dit in dit contract begrensde land overgedragen met alle bijbehorende rechten, waterrechten, rivieren en irrigatiekanalen; het betreft braakliggende, lege grond zonder enige beplanting of gewas, voor de duur van één volledig jaar, beginnend op de eerste dag van maand X van jaar Y en eindigend op de laatste dag van maand Z van jaar Y. Ik zal gedurende deze vastgestelde periode, van begin tot eind, al dit in dit contract beschreven en begrensde land bebouwen met alles wat ik wens en passend acht, zoals tarwe, gerst, sesam, rijst, katoen, dadels, tuinbonen, kikkererwten, bonen, linzen, komkommers, meloenen, wortelen, rapen, radijs, uien, knoflook, groenten, kruiden en alle andere winter- en zomergewassen. Dit gebeurt met uw zaden en zaaiwerk, geheel voor uw rekening en niet voor de mijne. Ik neem de leiding over de bewerking met mijn eigen handen en met de helpers en arbeiders die ik kies, met mijn ossen en gereedschap. Ik zorg voor de teelt, het onderhoud, alles wat nodig is voor groei en verbetering, het ploegen, het wieden van onkruid, het irrigeren van wat besproeiing behoeft, het bemesten van wat bemesting vereist, het graven van kanalen en rivieren, het oogsten van wat geoogst kan worden, het verzamelen, dorsen en wannen daarvan, allemaal op uw kosten en niet op de mijne. Ik verricht al deze werkzaamheden met mijn eigen handen en mijn helpers, zonder uw tussenkomst. Van alles wat Allah, de Verhevene, gedurende de in dit contract beschreven periode van begin tot eind uit deze grond laat voortkomen, komt drie kwart toe aan u, als aandeel voor uw land, uw water, uw zaad en uw kosten. Het resterende kwart is voor mij, als vergoeding voor mijn teelt, arbeid en beheer met mijn handen en helpers. U hebt mij al dit in dit contract begrensde land met al zijn rechten en voorzieningen overgedragen, en ik heb dit alles van u in ontvangst genomen op dag X van maand Y van jaar Z. Daardoor is alles daarvan in mijn beheer gekomen, maar ik bezit er geen eigendom over en heb geen enkel recht of vordering anders dan deze in dit contract beschreven muzara'ah voor het genoemde jaar. Wanneer deze termijn verstrijkt, wordt alles aan u en uw beheer teruggegeven. Na afloop van de termijn mag u mij en iedereen die via mij toegang tot het land heeft gekregen, daaruit zetten en het uit mijn handen en hun handen nemen. Aldus verklaard door Fulan en Fulan, en dit contract is in twee exemplaren opgesteld.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Zayd ibn Thabit verklaart dat het verbod op verpachten uit een conflict voortkwam.
Een afspraak waarbij een grondeigenaar en een landbouwer de oogst volgens een overeengekomen aandeel verdelen.
Land aan iemand anders in gebruik geven tegen een afgesproken vergoeding of aandeel.
De tekst schrijft aan Zayd ibn Thabit de uitleg toe dat de uitspraak van de Profeet ﷺ volgde op een conflict tussen twee mannen; Rafi' ibn Khadij hoorde alleen de algemene woorden over het niet verpachten. De uitgebreide contractvorm die an-Nasa'i daarna vermeldt, verdeelt de oogst in vaste aandelen en beschrijft wie zaad, kosten en arbeid draagt. Geleerden beoordelen landbouwcontracten aan de hand van de betrouwbare overleveringen en de voorwaarden van de overeenkomst; de rechtsscholen verschillen over sommige vormen van muzara'ah. Deze zwakke overlevering alleen is geen grond om alle landbouwpacht te verbieden.
- Leg bij een landbouwafspraak vooraf vast wie zaad, kosten, arbeid en risico draagt.
- Spreek een duidelijk aandeel van de oogst af en noteer de looptijd en de grenzen van het land.
- Baseer een religieus oordeel niet op één zwakke overlevering, maar raadpleeg betrouwbare bronnen en deskundige geleerden.
Deze overlevering van Zayd ibn Thabit biedt een betrouwbare context voor de bespreking van landbouwafspraken en is leidender dan de zwakke keten van deze overlevering.
Sahih al-Bukhari · #2189 (Sahih)De overlevering van Jabir belicht afspraken rond landbouw en helpt het onderwerp te beoordelen naast de zwakke overlevering.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.