Sunnah Proroka ﷺ · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, hadis 4612

Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Sunnah Proroka ﷺ
سنن أبي داود

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنِ الْقَدَرِ، ح وَحَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ، يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ، ح وَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ قَبِيصَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ أَبِي الصَّلْتِ، - وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ - قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنِ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالاِقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعِ النَّاسُ بِدْعَةً إِلاَّ قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلاَفِهَا وَلَمْ يَقُلِ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ ‏.‏ مِنَ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفَوْا وَلَهُمْ عَلَى كَشْفِ الأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ ‏.‏ مَا أَحْدَثَهُ إِلاَّ مَنِ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمُ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنِ الإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلاَ ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلاَ أَثْبَتُ أَمْرًا مِنَ الإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلاَءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلاَمِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الإِسْلاَمُ بَعْدُ إِلاَّ شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلاَ حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَىْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا وَلِمَ قَالَ كَذَا ‏.‏ لَقَدْ قَرَءُوْا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقَدَّرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلاَ نَمْلِكُ لأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلاَ نَفْعًا ثُمَّ رَغَبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا ‏.‏

Tłumaczenie

Opowiedział nam Muhammad ibn Kasir, mówiąc: Opowiedział nam Sufjan; oraz opowiedział nam Ar-Rabi ibn Sulajman al-Muazzin, mówiąc: Opowiedział nam Asad ibn Musa, mówiąc: Opowiedział nam Hammad ibn Dulajl, mówiąc: Słyszałem, jak Sufjan as-Sauri opowiadał nam od An-Nadra; oraz opowiedział nam Hannad ibn as-Sari, od Kabisy, który rzekł: Opowiedział nam Abu Radża, od Abu as-Salta —i jest to brzmienie hadisu Ibn Kasira, choć znaczenie jest tożsame—: Pewien człowiek napisał do Umara ibn Abd al-Aziza, pytając go o Boski Dekret (Al-Kadar). Odpisał mu:

„A zatem: Nakazuję ci bogobojność wobec Allaha, umiar w posłuszeństwie Jego przykazaniom, podążanie za Sunną Jego Proroka ﷺ oraz porzucenie nowinek wprowadzonych przez innowatorów po tym, jak Sunna została ustanowiona i zachowana. Trzymaj się mocno Sunny, gdyż będzie ona dla ciebie, za pozwoleniem Allaha, ochroną. I wiedz, że nie ma innowacji wprowadzonej przez ludzi, której nie poprzedzałoby coś, co by ją obalało lub stanowiło przestrogę; albowiem Sunnę ustanowili ci, którzy znali błędy, potknięcia, głupotę i ekstremizm wynikające z jej odrzucenia. Zaakceptuj dla siebie to, co oni zaakceptowali dla siebie, gdyż zatrzymali się oni przy pewnej wiedzy i dzięki wnikliwemu wejrzeniu powstrzymali się od tego, co zakazane. Mieli większą siłę w wyjaśnianiu spraw religijnych i byli bardziej zasłużeni dzięki swoim cnotom. Gdybyście byli na właściwej drodze, wyprzedzilibyście ich w niej; lecz jeśli twierdzicie, że nowości powstały po nich, to wiedzcie, że wprowadził je jedynie ten, kto podążył inną drogą niż oni i odwrócił się od nich. To oni byli prekursorami; mówili o tym wystarczająco jasno i opisali to w sposób wyczerpujący i uzdrawiający. Nie ma nic poniżej ich poziomu, co byłoby niedostateczne, ani nic powyżej, co wymagałoby przesady. Jedni pozostali w tyle za nimi i zboczyli z drogi przez zaniedbanie, inni zaś wznieśli się ponad nich i wpadli w skrajności; oni natomiast, pomiędzy tymi dwoma skrajnościami, byli na prostej drodze. Napisałeś, pytając o wyznanie wiary w Boski Dekret, i trafiłeś, za pozwoleniem Allaha, do kogoś dobrze poinformowanego. Nie znam żadnej nowinki ani innowacji wprowadzonej przez ludzi, która miałaby wyraźniejszy ślad i mocniejsze podstawy niż wiara w Boski Dekret. Wspominali o nim już ignoranci w czasach przedislamskich w swoich mowach i poezji, by pocieszać się po stratach, a Islam jedynie go umocnił. Wysłannik Allaha ﷺ wspominał o nim w wielu hadisach, a muzułmanie słyszeli to od niego i mówili o tym za jego życia i po jego śmierci z przekonaniem i poddaniem się swojemu Panu, uznając swoją niezdolność do objęcia czegoś, czego Jego wiedza nie ogarnęła, Jego Księga nie spisała, a Jego dekret nie ustalił. Mimo to jest to mocno ugruntowane w Jego Księdze: stamtąd to zaczerpnęli i stamtąd się tego nauczyli. I gdybyście zapytali: ‚Dlaczego Allah zesłał taki wers?’ lub ‚Dlaczego powiedział tak?’, to wiedzcie, że czytali oni z Koranu to samo co wy i znali jego interpretację, której wy nie znacie. A po wszystkim tym powiedzieli: ‚Wszystko to dzieje się przez zapis i boski dekret. Nieszczęście zostało zapisane, a to, co przeznaczone, nastąpi; to, czego chce Allah, stanie się, a to, czego nie chce, nie nastąpi. Nie posiadamy dla samych siebie ani szkody, ani pożytku’. I po stwierdzeniu tego pragnęli nagrody i obawiali się kary.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Umar ibn Abd al-Aziz łączy wiarę w przeznaczenie z trzymaniem się Sunny.

Kontekst i przyczyna

Pewien człowiek napisał do Umara ibn Abd al-Aziza z pytaniem o Boskie przeznaczenie; jego odpowiedź została przekazana w tej relacji.

Objaśnienie trudnych słów
Qadar

Boskie przeznaczenie: wiedza Allaha, Jego zapis i wola obejmują wszystko, co się wydarza.

Sunna

Droga Proroka ﷺ i przekazane od niego wytyczne.

Bid'a

Nowość religijna wprowadzana jako część religii bez podstawy w objawieniu.

Wnioski uczonych

Uczeni wyciągają z listu Umara wniosek o znaczeniu wierności Sunnie i powściągliwości wobec religijnych innowacji. Jego odwołanie do pierwszych pokoleń podkreśla ich wiedzę i zrozumienie, ale nie jest wezwaniem do unikania pytań: wiarę w Qadar uzasadnia się objawieniem, a ludzie pozostają odpowiedzialni za swoje wybory i czyny. List jest wypowiedzią wczesnego uczonego i władcy, a nie wypowiedzią prorocką.

Lekcje na dziś
  1. Poznawaj islamskie wytyczne z wiarygodnych źródeł i dawaj pierwszeństwo Sunnie przed nieuzasadnionymi religijnymi dodatkami.
  2. Wierz w Boskie przeznaczenie Allaha, a zarazem działaj odpowiedzialnie i dąż do dobra.
  3. Rozmawiaj o kwestiach wiary z wiedzą i pokorą, unikając skrajności i nieuzasadnionych kategorycznych twierdzeń.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.