Wyprawy wojenne Proroka ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadis 4037

Przekazany przez Jabir ibn Abdullah. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.

Sahih (wiarygodny)Księga: Wyprawy wojenne Proroka ﷺ
صحيح البخاري
Kto go przekazał?

Przekazał Jabir ibn Abdullah

Sahih (wiarygodny)

Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.

Przekaz

Tekst arabski

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأْذَنْ لِي أَنْ أَقُولَ شَيْئًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ فَأَتَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ سَأَلَنَا صَدَقَةً، وَإِنَّهُ قَدْ عَنَّانَا، وَإِنِّي قَدْ أَتَيْتُكَ أَسْتَسْلِفُكَ‏.‏ قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ لَتَمَلُّنَّهُ قَالَ إِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ فَلاَ نُحِبُّ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى أَىِّ شَىْءٍ يَصِيرُ شَأْنُهُ، وَقَدْ أَرَدْنَا أَنْ تُسْلِفَنَا وَسْقًا، أَوْ وَسْقَيْنِ ـ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو غَيْرَ مَرَّةٍ، فَلَمْ يَذْكُرْ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ أَوْ فَقُلْتُ لَهُ فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ فَقَالَ أُرَى فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ ـ فَقَالَ نَعَمِ ارْهَنُونِي‏.‏ قَالُوا أَىَّ شَىْءٍ تُرِيدُ قَالَ فَارْهَنُونِي نِسَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ نِسَاءَنَا وَأَنْتَ أَجْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ فَارْهَنُونِي أَبْنَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ أَبْنَاءَنَا فَيُسَبُّ أَحَدُهُمْ، فَيُقَالُ رُهِنَ بِوَسْقٍ أَوْ وَسْقَيْنِ‏.‏ هَذَا عَارٌ عَلَيْنَا، وَلَكِنَّا نَرْهَنُكَ اللأْمَةَ ـ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي السِّلاَحَ ـ فَوَاعَدَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ، فَجَاءَهُ لَيْلاً وَمَعَهُ أَبُو نَائِلَةَ وَهْوَ أَخُو كَعْبٍ مِنَ الرَّضَاعَةِ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الْحِصْنِ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَيْنَ تَخْرُجُ هَذِهِ السَّاعَةَ فَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَأَخِي أَبُو نَائِلَةَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَتْ أَسْمَعُ صَوْتًا كَأَنَّهُ يَقْطُرُ مِنْهُ الدَّمُ‏.‏ قَالَ إِنَّمَا هُوَ أَخِي مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ وَرَضِيعِي أَبُو نَائِلَةَ ـ إِنَّ الْكَرِيمَ لَوْ دُعِيَ إِلَى طَعْنَةٍ بِلَيْلٍ لأَجَابَ قَالَ وَيُدْخِلُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ مَعَهُ رَجُلَيْنِ ـ قِيلَ لِسُفْيَانَ سَمَّاهُمْ عَمْرٌو قَالَ سَمَّى بَعْضَهُمْ قَالَ عَمْرٌو جَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو أَبُو عَبْسِ بْنُ جَبْرٍ، وَالْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ عَمْرٌو وَجَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ ـ فَقَالَ إِذَا مَا جَاءَ فَإِنِّي قَائِلٌ بِشَعَرِهِ فَأَشَمُّهُ، فَإِذَا رَأَيْتُمُونِي اسْتَمْكَنْتُ مِنْ رَأْسِهِ فَدُونَكُمْ فَاضْرِبُوهُ‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً ثُمَّ أُشِمُّكُمْ‏.‏ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ مُتَوَشِّحًا وَهْوَ يَنْفَحُ مِنْهُ رِيحُ الطِّيبِ، فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ رِيحًا ـ أَىْ أَطْيَبَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَ عِنْدِي أَعْطَرُ نِسَاءِ الْعَرَبِ وَأَكْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ عَمْرٌو فَقَالَ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَشَمَّ رَأْسَكَ قَالَ نَعَمْ، فَشَمَّهُ، ثُمَّ أَشَمَّ أَصْحَابَهُ ثُمَّ قَالَ أَتَأْذَنُ لِي قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَلَمَّا اسْتَمْكَنَ مِنْهُ قَالَ دُونَكُمْ‏.‏ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ‏.‏

Tłumaczenie

Opowiadał nam Ali ibn Abd Allah, opowiadał nam Sufjan, powiedział Amr: Słyszałem Dżabira ibn Abd Allaha – niech Allah będzie z nich obu zadowolony – mówiącego: Wysłannik Allaha ﷺ rzekł:

„Kto zajmie się Ka’bem ibn al-Aszrafem? Zaprawdę, on skrzywdził Allaha i Jego Wysłannika”. Wtedy powstał Muhammad ibn Maslama i powiedział: „O Wysłanniku Allaha! Czy pragniesz, abym go zabił?”. Odpowiedział: „Tak”. Rzekł więc: „Pozwól mi zatem powiedzieć pewne rzeczy [aby go zwieść]”. Odparł: „Mów”. Udał się więc Muhammad ibn Maslama do Ka’ba i rzekł: „Ten człowiek [Muhammad] zażądał od nas jałmużny i sprawił nam kłopot, a ja przyszedłem do ciebie, by pożyczyć coś od ciebie”. Ka’b odpowiedział: „Na Allaha, jeszcze się nim zmęczycie!”. Muhammad ibn Maslama odrzekł: „Skoro już poszliśmy za nim, nie chcemy go porzucać, dopóki nie zobaczymy, jak skończy się jego sprawa. Chcielibyśmy pożyczyć od ciebie jeden lub dwa wasaki [żywności]”. (Amr opowiadał to wielokrotnie, lecz czasem nie wspominał o jednym czy dwóch wasakach; gdy go o to pytałem, odpowiadał: „Wydaje mi się, że chodziło o jeden lub dwa wasaki”). Ka’b rzekł: „Dobrze, ale dajcie mi zastaw”. Zapytali: „Czego żądasz?”. Odpowiedział: „Zastawcie mi wasze kobiety”. Odrzekli: „Jakże moglibyśmy zastawić ci nasze kobiety, skoro jesteś najpiękniejszym z Arabów?”. Wtedy powiedział: „W takim razie zastawcie mi waszych synów”. Odrzekli: „Jakże moglibyśmy zastawić ci naszych synów? Przecież ludzie by ich wyśmiewali, mówiąc: »Został zastawiony za jeden czy dwa wasaki«. To byłaby dla nas hańba. Ale zastawimy ci naszą broń [al-lama]”. (Sufjan wyjaśnił, że chodzi o broń). Umówili się więc z nim, że przyjdą. Przyszedł do niego nocą wraz z Abu Nailą, który był bratem mlecznym Ka’ba. Ka’b zaprosił ich do twierdzy i zszedł do nich. Jego żona zapytała: „Gdzie wychodzisz o tej porze?”. Odpowiedział: „To tylko Muhammad ibn Maslama i mój brat Abu Na’ila”. (Inny narrator niż Amr przekazał, że żona powiedziała: „Słyszę głos, jakby kapała z niego krew”. Ka’b odparł: „To tylko mój brat Muhammad ibn Maslama i mój brat mleczny Abu Na’ila. Zaiste, szlachetny człowiek, wezwany w nocy, nawet na śmierć, powinien odpowiedzieć”). Muhammad ibn Maslama przyprowadził ze sobą dwóch mężczyzn. (Zapytano Sufjana, czy Amr wymienił ich imiona; odpowiedział, że wymienił niektórych. Amr powiedział, że przyprowadził dwóch ludzi, podczas gdy inny narrator wymienił: Abu Absa ibn Dżabra, al-Harisa ibn Ausa i Abbada ibn Biszra. Amr jednak wspomniał tylko o dwóch). Muhammad ibn Maslama rzekł do towarzyszy: „Gdy on nadejdzie, chwycę go za włosy i powącham je. Kiedy zobaczycie, że mocno trzymam jego głowę, uderzcie go!”. (Powiedział też innym razem: „A potem dam wam powąchać”). Ka’b zszedł do nich owinięty szatą, roztaczając wokół siebie woń perfum. Muhammad ibn Maslama rzekł: „Nigdy nie czułem piękniejszego zapachu niż dzisiaj”. (Inny narrator niż Amr przekazał, że Ka’b powiedział: „Mam najpiękniej pachnące kobiety wśród Arabów i jestem najdoskonalszym z Arabów”). Amr zaś przekazał, że Muhammad zapytał: „Czy pozwolisz mi powąchać twoją głowę?”. Ka’b odparł: „Tak”. Powąchał ją więc, a następnie dał powąchać swoim towarzyszom. Potem zapytał ponownie: „Czy pozwolisz mi?”. Odpowiedział: „Tak”. Gdy Muhammad mocno go chwycił, zawołał: „Teraz!”. Zabity go więc, a następnie udali się do Proroka ﷺ i poinformowali go o tym.

Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.

Główne przesłanie

Prorok ﷺ wyraził zgodę na ukierunkowaną akcję przeciwko Kaʿbowi ibn al-Aszrafowi.

Kontekst i przyczyna

Prorok ﷺ zapytał, kto chciałby zabić Kaʿba ibn al-Aszrafa, ponieważ — jak podaje przekaz — obraził on Allaha i Jego Posłańca. Muhammad ibn Maslama poprosił o zgodę, po czym wykonał polecenie wraz z towarzyszami.

Objaśnienie trudnych słów
wasq

Dawna miara produktów rolnych, zwykle stosowana do określania dużej ilości żywności.

zastaw

Przedmiot przekazany jako zabezpieczenie pożyczki; w tym przypadku mężczyźni zaoferowali swoją broń.

brat mleczny

Osoba, z którą łączy więź rodzinna powstała przez karmienie piersią tej samej kobiety.

Wnioski uczonych

Klasyczni uczeni omawiają ten przekaz w kontekście zasad wojny i władzy przywódcy. Wnioskują z niego, że takie polecenie zabicia nie stanowi przyzwolenia na samosąd: zostało wydane za zgodą Proroka ﷺ i w określonym kontekście historycznym. Uczeni omawiają również, że zwodnicze słowa użyte w sytuacji wojennej są oceniane inaczej niż oszustwo w zwykłych relacjach; nie oznacza to ogólnego przyzwolenia na oszukiwanie ludzi ani stosowanie przemocy.

Lekcje na dziś
  1. Nie wykorzystuj tej historycznej relacji do usprawiedliwiania samosądu; stosowanie przemocy nie należy do uprawnień jednostek.
  2. W obliczu poważnego zagrożenia traktuj ochronę społeczności poważnie i działaj w ramach legalnej władzy oraz jasno określonej odpowiedzialności.
  3. Oceniaj wydarzenia wojenne w ich historycznym i prawnym kontekście, a nie jako ogólne zasady postępowania w codziennym życiu.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Codziennie hadis w Twoim języku

Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.