Sahih al-Bukhari, hadis 4531
Przekazany przez Abdullah ibn Abbas. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Abdullah ibn Abbas
Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا} قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبٌ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ} قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً، إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ} فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ وَاجِبٌ عَلَيْهَا. زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ. وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ}. قَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتِ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهِ وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ}. قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَلاَ سُكْنَى لَهَا. وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ بِهَذَا. وَعَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا فِي أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ {غَيْرَ إِخْرَاجٍ} نَحْوَهُ.
Przekazał Mudżahid (odnośnie wersetu):
„Ci z was, którzy umrą i pozostawią żony”: Powiedział: „To była idda [okres oczekiwania], którą kobieta była zobowiązana odbyć w domu rodziny swojego męża. Wówczas Allah objawił: «Ci z was, którzy umrą i pozostawią żony, niech uczynią testament dla swych żon, zapewniając im utrzymanie i mieszkanie przez rok, bez wypędzania ich. Lecz jeśli one same odejdą, to nie będzie dla was grzechem to, co uczynią ze sobą w sposób godziwy»”. Powiedział: „Allah przyznał jej, jako dopełnienie roku, siedem miesięcy i dwadzieścia nocy poprzez testament; jeśli chciała, mogła pozostać w miejscu zamieszkania zgodnie z testamentem, a jeśli chciała, mogła wyjść. I to są słowa Allaha Najwyższego: «bez wypędzania ich. Lecz jeśli one same odejdą, to nie będzie dla was grzechem». Zatem idda pozostaje dla niej obowiązkowa”. Tak przekazano od Mudżahida. Ata powiedział: Ibn Abbas rzekł: „Ten werset zniósł obowiązek odbywania iddy w domu rodziny zmarłego męża; może ona zatem odbyć ten okres, gdzie zechce, zgodnie ze słowami Allaha Najwyższego: «bez wypędzania ich»”. Ata powiedział: „Jeśli chciała, mogła odbyć iddę w jego domu i mieszkać zgodnie z testamentem, a jeśli chciała, mogła wyjść, ze względu na słowa Allaha Najwyższego: «nie będzie dla was grzechem to, co uczynią»”. Ata dodał: „Następnie przyszły przepisy dotyczące dziedziczenia, które zniosły nakaz zapewnienia mieszkania; zatem odbywa ona iddę, gdzie zechce, i nie przysługuje jej już prawo do mieszkania”. Od Muhammada ibn Jusufa, przekazał Warka, od Ibn Abi Nadżiha, od Mudżahida, o tym samym. I od Ibn Abi Nadżiha, od Aty, od Ibn Abbasa, który powiedział: „Ten werset zniósł jej obowiązek przebywania w domu rodziny zmarłego męża, więc może ona odbyć iddę, gdzie zechce, zgodnie ze słowami Allaha: «bez wypędzania ich», w podobny sposób”.
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Wdowa przestrzega nakazanego okresu oczekiwania; kwestia zamieszkania i utrzymania jest odrębną sprawą.
Nakazany okres oczekiwania po śmierci męża lub po rozwodzie.
Uchylenie lub zastąpienie wcześniejszego przepisu przez późniejsze objawienie.
Prawo do pozostania w domu zmarłego męża w okresie oczekiwania.
Przekaz łączy różne wczesne objaśnienia wersetów Koranu 2:234 i 2:240. Mudżahid rozróżnia obowiązkową ‘iddah od możliwości pozostania w domu zgodnie z testamentem lub jego opuszczenia. Ibn Abbas i Ata wyjaśniają, że uchylono obowiązek przebywania u rodziny męża; Ata dodaje, że późniejsze przepisy spadkowe zakończyły prawo do zamieszkania. Tekst dokumentuje zatem różnice w interpretacji kolejnych przepisów, a nie samodzielną wypowiedź Proroka ﷺ. W konkretnej sytuacji należy kierować się uznaną wykładnią fiqhu i skonsultować się z kompetentnym uczonym.
- Odróżniaj obowiązkowy okres oczekiwania od kwestii miejsca jego odbywania.
- Starannie uwzględniaj różnice w klasycznych interpretacjach i nie przypisuj bez dowodów jednego poglądu wszystkim uczonym.
- W praktycznej sprawie dotyczącej ‘iddah i zakwaterowania poproś o poradę kompetentną osobę znającą okoliczności.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.