Sahih al-Bukhari, hadis 7438
Przekazany przez Abu Huraira. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Od al‑Bukhari aż do Proroka ﷺ
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahprzekazał go al‑Bukhariعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Ata ibn Yazid al‑Laythiعَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Wysłannik Allaha ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Kolejność zgodna z arabskim tekstem tego przekazu. Imiona zostały transliterowane z arabskiego na alfabet łaciński. Zbiór Sahih al-Bukhari jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّاسَ، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ". قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ. فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا شَافِعُوهَا ـ أَوْ مُنَافِقُوهَا شَكَّ إِبْرَاهِيمُ ـ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَنَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ. فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا. فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُهَا، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ. وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمُ السَّعْدَانَ ". قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمُ الْمُوبَقُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ، أَوِ الْمُوثَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ أَوِ الْمُجَازَى أَوْ نَحْوُهُ، ثُمَّ يَتَجَلَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنَ النَّارِ مَنْ كَانَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا، مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ بِأَثَرِ السُّجُودِ، تَأْكُلُ النَّارُ ابْنَ آدَمَ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ تَحْتَهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ هُوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا. فَيَدْعُو اللَّهَ بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ. فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ، وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ. فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ أَبَدًا، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ. فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ. وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ. فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ، وَيُعْطِي مَا شَاءَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا قَامَ إِلَى باب الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنَ الْحَبْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ. فَيَقُولُ اللَّهُ أَلَسْتَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ ـ فَيَقُولُ ـ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ. فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ لاَ أَكُونَنَّ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ قَالَ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ. فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ. فَسَأَلَ رَبَّهُ وَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا، حَتَّى انْقَطَعَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لاَ يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ " ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ " وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ ". يَا أَبَا هُرَيْرَةَ. قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلاَّ قَوْلَهُ " ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ". قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْلَهُ " ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ". قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً الْجَنَّةَ.
Opowiedział nam Abd al-Aziz ibn Abd Allah, opowiedział nam Ibrahim ibn Sa'd, od Ibn Szihaba, od Ata'a ibn Jazida al-Lajsiego, od Abu Hurajry: Ludzie powiedzieli:
«O Wysłanniku Allaha! Czy zobaczymy naszego Pana w Dniu Zmartwychwstania?». Wysłannik Allaha ﷺ odpowiedział: «Czy macie trudność z zobaczeniem księżyca w noc pełni?». Powiedzieli: «Nie, o Wysłanniku Allaha!». Rzekł: «A czy macie trudność z zobaczeniem słońca, gdy nie ma chmur?». Powiedzieli: «Nie, o Wysłanniku Allaha!». Rzekł: «Tak właśnie Go zobaczycie. Allah zgromadzi ludzi w Dniu Zmartwychwstania i powie: “Kto czcił cokolwiek, niech to seuraa”. I tak ten, kto czcił słońce, podąży za słońcem, ten, kto czcił księżyc, podąży za księżycem, a ten, kto czcił bożki, podąży za bożkami. I pozostanie ta społeczność ze swoimi orędownikami — lub hipokrytami, Ibrahim miał wątpliwość—. Wtedy Allah przyjdzie do nich i powie: “Ja jestem waszym Panem”. Powiedzą: “To jest nasze miejsce, aż przyjdzie nasz Pan; gdy przyjdzie nasz Pan, rozpoznamy Go”. Potem Allah przyjdzie do nich w postaci, którą znają, i powie: “Ja jestem waszym Panem”. Powiedzą: “Ty jesteś naszym Panem”, i podążą za Nim. Zostanie rozciągnięty Most nad Piekłem, a ja i moja społeczność będziemy pierwszymi, którzy go przekroczą. Tego dnia nikt nie będzie mówił oprócz wysłanników, a wezwaniem wysłanników tego dnia będzie: «O Allahu, ratuj, ratuj!». W Piekle będą haki jak ciernie sa'danu. Czy widzieliście sa'dan?». Powiedzieli: «Tak, o Wysłanniku Allaha!». Rzekł: «Są jak ciernie sa'danu, ale nikt nie zna ich wielkości oprócz Allaha. Będą one porywać ludzi stosownie do ich uczynków: niektórzy zostaną zniszczeni przez swoje uczynki, inni zostaną zatrzymani przez swoje uczynki, a inni zostaną poszatkowani lub ukarani, a następnie uwolnieni. Potem, gdy Allah zakończy sądzenie między Swoimi sługami i zechce wydobyć z Ognia, przez Swoje miłosierdzie, tych, których zechce spośród mieszkańców Ognia, rozkaże aniołom, by wydobyli z Ognia tych, którzy nie przypisywali niczego Allahowi, spośród tych, którym Allah zechciał okazać miłosierdzie, którzy zaświadczyli, że nie ma boga poza Allahem. Rozpoznają ich w Ogniu po śladach pokłonów, gdyż Ogień pochłania syna Adama z wyjątkiem śladu pokłonu; Allah zabronił Ogniowi pochłaniać ślad pokłonu. Wyjdą z Ognia zwęgleni, i zostanie na nich wlana woda życia, i wyrosną pod nią tak, jak rośnie ziarno w osadzie potoku. Potem Allah zakończy sądzenie między Swoimi sługami, i pozostanie mężczyzna z twarzą zwróconą ku Ogniowi; będzie on ostatnim z mieszkańców Piekła, który wejdzie do Raju. Powie: «O mój Panie! Odwróć moją twarz od Ognia, gdyż jego odór mnie uszkodził, a jego żar mnie spalił». Będzie błagał Allaha tak długo, jak On zechce, by błagał, a potem Allah powie mu: «Jeśli ci to dam, czy poprosisz Mnie o coś jeszcze?». Powie: «Nie, na Twoją Potęgę, nie poproszę Cię o nic więcej», i da swojemu Panu tyle przymierzy i obietnic, ile On zechce. Allah odwróci jego twarz od Ognia. Gdy zwróci się ku Rajowi i go zobaczy, zamilknie tak długo, jak Allah zechce, by milczał, a potem powie: «O mój Panie! Przybliż mnie do bramy Raju». Allah powie mu: «Czy nie dałeś swoich przymierzy i obietnic, że nie poprosisz Mnie o nic więcej niż to, co już ci dałem? Biada ci, o synu Adama! Jakże jesteś zdradziecki!». Powie: «O mój Panie!», i będzie dalej błagał Allaha, aż On powie mu: «Jeśli ci to dam, czy poprosisz o coś jeszcze?». Powie: «Nie, na Twoją Potęgę, nie poproszę Cię o nic więcej», i da tyle przymierzy i obietnic, ile zechce. Allah przybliży go do bramy Raju. Gdy stanie u bramy Raju, Raj otworzy się przed nim i zobaczy jego piękno i rozkosze; zamilknie tak długo, jak Allah zechce, by milczał, a potem powie: «O mój Panie! Wpuść mnie do Raju». Allah powie: «Czy nie dałeś swoich przymierzy i obietnic, że nie poprosisz o nic więcej niż to, co ci dałem?». Powie: «Biada ci, o synu Adama! Jakże jesteś zdradziecki!». Powie: «O mój Panie! Nie czyń mnie najbardziej nieszczęśliwym z Twoich stworzeń», i będzie dalej błagał, aż Allah roześmieje się z niego. Gdy roześmieje się z niego, powie mu: «Wejdź do Raju». Gdy wejdzie, Allah powie mu: «Życz sobie». Poprosi swojego Pana i będzie życzył sobie tak wiele, że sam Allah będzie mu przypominał, mówiąc: «Życz sobie tego i tamtego», aż wyczerpią się jego życzenia. Allah powie: «To jest dla ciebie, i drugie tyle do tego». Ata' ibn Jazid dodał: Abu Sa'id al-Chudri był obecny z Abu Hurajrą i nie zaprzeczył niczemu z jego opowieści, aż gdy Abu Hurajra przekazał, że Allah Tabaraka wa Ta'ala powiedział: «To jest dla ciebie, i drugie tyle do tego», Abu Sa'id al-Chudri rzekł: «I dziesięć razy tyle, o Abu Hurajro!». Abu Hurajra powiedział: «Pamiętam tylko Jego słowa: “To jest dla ciebie, i drugie tyle do tego”». Abu Sa'id al-Chudri powiedział wtedy: «Świadczę, że słyszałem Wysłannika Allaha ﷺ mówiącego: “To jest dla ciebie, i dziesięć razy tyle”». Abu Hurajra dodał: «Ten mężczyzna będzie ostatnim z mieszkańców Raju, który wejdzie do Raju».
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
Wierzący ujrzą Allaha i dzięki Jego miłosierdziu wejdą do Raju.
Most rozpięty nad Piekłem w Dniu Zmartwychwstania.
Rozpoznawalne ślady oddawania pokłonów podczas modlitwy; zgodnie z przekazaniem zostaną oszczędzone przez Ogień.
Woda, dzięki której ocaleni po pobycie w Ogniu ponownie wzrastają i ożywają.
Klasyczni uczeni, wśród nich imam an-Nawawi i Ibn Hadżar, przyjmują opis oglądania Allaha takim, jak został przekazany, nie porównując Allaha ze stworzeniem ani nie określając sposobu tego oglądania. Porównanie ze słońcem i pełnią księżyca objaśnia wyrazistość i pewność widzenia, a nie sugeruje, że Allah przypomina jakiekolwiek stworzenie. Fragment uczy również, że tawhid jest niezbędny i że Allah z miłosierdzia wyprowadza wierzących z Ognia; nie jest to przyzwolenie na lekceważenie grzechów, gdyż uczynki mają znaczenie podczas sądu i próby na Siracie.
- Umacniaj tawhid, oddając cześć wyłącznie Allahowi i szczerze kierując ku Niemu swoją modlitwę.
- Wytrwaj w modlitwie: pokłon jest oznaką oddawania czci, a przekazanie łączy go z nadzieją na ocalenie.
- Proś Allaha o wytrwałość i miłosierdzie, a jednocześnie bierz odpowiedzialność za swoje uczynki.
To przekazanie z tego samego łańcucha również dotyczy oglądania Allaha w Dniu Zmartwychwstania i objaśnia tę kwestię.
Sahih al-Bukhari · #7439 (Sahih)Abu Sa'id al-Chudri opowiada o tym samym pytaniu i porównuje oglądanie Pana z widzeniem słońca i księżyca bez przeszkód.
Sahih al-Bukhari · #7440 (Sahih)To przekazanie opisuje, że wierzący ujrzą swego Pana, i dodaje pokrewny opis Dnia Zmartwychwstania.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.