Sahih Muslim, hadis 3696
Przekazany przez Abdullah ibn Abbas. Tekst arabski z naszym tłumaczeniem i objaśnieniem.
Przekazał Abdullah ibn Abbas
Zbiór Sahih Muslim jest w całości uznawany za wiarygodny.
Przekaz
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ - قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْأَسْأَلَ عُمَرَ عَنِ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا} حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا كُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ عُمَرُ وَعَدَلْتُ مَعَهُ بِالإِدَاوَةِ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ أَتَانِي فَسَكَبْتُ عَلَى يَدَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنِ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمَا { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا} قَالَ عُمَرُ وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ - قَالَ الزُّهْرِيُّ كَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ - قَالَ هِيَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ . ثُمَّ أَخَذَ يَسُوقُ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ - قَالَ - وَكَانَ مَنْزِلِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ بْنِ زَيْدٍ بِالْعَوَالِي فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي . فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ . فَانْطَلَقْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ نَعَمْ . فَقُلْتُ أَتَهْجُرُهُ إِحْدَاكُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَتْ نَعَمْ . قُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ لاَ تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلاَ يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمَ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكِ - يُرِيدُ عَائِشَةَ - قَالَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَكُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَنْزِلُ يَوْمًا وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْىِ وَغَيْرِهِ وَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ وَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا فَنَزَلَ صَاحِبِي ثُمَّ أَتَانِي عِشَاءً فَضَرَبَ بَابِي ثُمَّ نَادَانِي فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ . قُلْتُ مَاذَا أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ لاَ بَلْ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَأَطْوَلُ طَلَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ . فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا حَتَّى إِذَا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَىَّ ثِيَابِي ثُمَّ نَزَلْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ وَهْىَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ لاَ أَدْرِي هَا هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرُبَةِ . فَأَتَيْتُ غُلاَمًا لَهُ أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ . فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَىَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى الْمِنْبَرِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا عِنْدَهُ رَهْطٌ جُلُوسٌ يَبْكِي بَعْضُهُمْ فَجَلَسْتُ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ ثُمَّ أَتَيْتُ الْغُلاَمَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ . فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَىَّ . فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَصَمَتَ . فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا فَإِذَا الْغُلاَمُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أَذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هُوَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَقُلْتُ أَطَلَّقْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ نِسَاءَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَىَّ وَقَالَ " لاَ " . فَقُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ رَأَيْتَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ قَوْمًا نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ أَنْ تُرَاجِعَنِي . فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ أَنْ أُرَاجِعَكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ . فَقُلْتُ قَدْ خَابَ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَ أَفَتَأْمَنُ إِحْدَاهُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لاَ يَغُرَّنَّكِ أَنْ كَانَتْ جَارَتُكِ هِيَ أَوْسَمُ مِنْكِ وَأَحَبُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكِ . فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ أَسْتَأْنِسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " نَعَمْ " . فَجَلَسْتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فِي الْبَيْتِ فَوَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ فِيهِ شَيْئًا يَرُدُّ الْبَصَرَ إِلاَّ أُهُبًا ثَلاَثَةً فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لاَ يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاسْتَوَى جَالِسًا ثُمَّ قَالَ " أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا " . فَقُلْتُ اسْتَغْفِرْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لاَ يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ شَهْرًا مِنْ شِدَّةِ مَوْجِدَتِهِ عَلَيْهِنَّ . حَتَّى عَاتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا مَضَى تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدَأَ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّكَ دَخَلْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَعُدُّهُنَّ . فَقَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ - ثُمَّ قَالَ - يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلاَ عَلَيْكِ أَنْ لاَ تَعْجَلِي فِيهِ حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ " . ثُمَّ قَرَأَ عَلَىَّ الآيَةَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ} حَتَّى بَلَغَ { أَجْرًا عَظِيمًا} قَالَتْ عَائِشَةُ قَدْ عَلِمَ وَاللَّهِ أَنَّ أَبَوَىَّ لَمْ يَكُونَا لِيَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ قَالَتْ فَقُلْتُ أَوَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَىَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ . قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لاَ تُخْبِرْ نِسَاءَكَ أَنِّي اخْتَرْتُكَ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ أَرْسَلَنِي مُبَلِّغًا وَلَمْ يُرْسِلْنِي مُتَعَنِّتًا " . قَالَ قَتَادَةُ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا مَالَتْ قُلُوبُكُمَا.
Opowiedzieli nam Ishaq ibn Ibrahim al-Hanzali i Muhammad ibn Abi Umar – a obaj zgodzili się co do brzmienia hadisu – Ibn Abi Umar powiedział:
„Opowiedział nam”, natomiast Ishaq rzekł: „Poinformował nas Abdurrazzak, poinformował nas Ma'mar, od Az-Zuhriego, od Ubajdullaha ibn Abdullaha ibn Abi Zaura, od Ibn Abbasa (niech Allah będzie z nich zadowolony), który powiedział: Zawsze pragnąłem zapytać Umara o dwie żony Proroka ﷺ, do których Allah Najwyższy rzekł: {Jeśli skrusicie się przed Allahem, to znaczy, że wasze serca się skłoniły} [66:4], aż w końcu Umar wyruszył na Hadżdż, a ja mu towarzyszyłem. Gdy byliśmy w pewnej części drogi, Umar odszedł na bok, a ja odszedłem z nim, niosąc naczynie z wodą. Załatwił swoje potrzeby naturalne, a potem podszedł do mnie; polałem wodę na jego ręce i dokonał ablucji. Wtedy rzekłem: „O Wodzu Wiernych! Kim są te dwie żony Proroka ﷺ, o których Allah, Wywyższony i Majestatyczny, powiedział: {Jeśli skrusicie się przed Allahem, to znaczy, że wasze serca się skłoniły}?”. Umar odpowiedział: „Jakiż ty jesteś dziwny, o Ibn Abbasie!” – rzekł Az-Zuhri: Na Allaha, nie podobało mu się to pytanie, ale nie ukrył odpowiedzi – Rzekł: „To Hafsa i Aisza”. Następnie zaczął opowiadać hadis, mówiąc: „Byliśmy ludem Kurajszytów, którzy dominowali nad swoimi kobietami, lecz gdy przybyliśmy do Medyny, zastaliśmy lud, nad którym dominowały ich kobiety, i nasze kobiety zaczęły uczyć się od tamtych”. Kontynuował: „Mój dom znajdował się w Banu Ummajja ibn Zajd, na obrzeżach Medyny. Pewnego dnia rozgniewałem się na moją żonę, a ona mi się odpysknęła, co mi się nie spodobało. Ona rzekła: 'Dziwisz się, że ci odpyskuję? Na Allaha, żony Proroka ﷺ odpyskują mu, a jedna z nich oddala się od niego przez cały dzień aż do nocy!'. Poszedłem więc do Hafsy i zapytałem: 'Czy odpyskujecie Posłańcowi Allaha ﷺ?'. Odpowiedziała: 'Tak'. Zapytałem: 'Czy któraś z was oddala się od niego od dnia do nocy?'. Odpowiedziała: 'Tak'. Rzekłem jej: 'Zawiodła i straciła ta, która tak czyni spośród was. Czyż żadna z was nie obawia się, że Allah rozgniewa się na nią z powodu gniewu Jego Posłańca ﷺ i zginie? Nie odpyskujcie Posłańcowi Allaha ﷺ i nie proście go o nic; proście mnie o to, czego pragniecie. I niech cię nie zwodzi to, że twoja sąsiadka jest ładniejsza i bardziej kochana przez Posłańca Allaha ﷺ niż ty' – miał na myśli Aiszę. Rzekł również: „Miałem sąsiada z Ansarów i zmienialiśmy się w odwiedzaniu Posłańca Allaha ﷺ; on szedł jednego dnia, a ja drugiego. Przynosił mi wieści o objawieniu i inne sprawy, a ja robiłem to samo. Mawialiśmy, że Ghassanidzi podkuwają konie, by nas zaatakować. Mój towarzysz poszedł pewnego dnia, a potem przyszedł do mnie w nocy; zapukał do moich drzwi i wezwał mnie. Wyszedłem do niego, a on rzekł: 'Stała się rzecz wielka'. Zapytałem: 'Co takiego? Czy przyszli Ghassanidzi?'. Odpowiedział: 'Nie, lecz coś poważniejszego i donioślejszego: Prorok ﷺ rozwiódł się ze swoimi żonami'. Rzekłem: 'Hafsa zawiodła i straciła; już wcześniej obawiałem się, że to nastąpi'. O świcie odmówiłem modlitwę poranną, ubrałem się i poszedłem do Hafsy, która płakała. Zapytałem: 'Czy Posłaniec Allaha ﷺ rozwiódł się z wami?'. Odpowiedziała: 'Nie wiem, ale odizolował się w tej górnej komnacie'. Podszedłem do jego czarnoskórego sługi i rzekłem: 'Poproś o pozwolenie dla Umara'. Wszedł i wyszedł, mówiąc mi: 'Wspomniałem o tobie, ale milczał'. Poszedłem do minbaru i usiadłem; była tam grupa siedzących ludzi, niektórzy z nich płakali. Siedziałem przez chwilę, aż ogarnął mnie niepokój. Wróciłem do sługi i rzekłem: 'Poproś o pozwolenie dla Umara'. Wszedł i wyszedł, mówiąc: 'Wspomniałem o tobie, ale milczał'. Odwróciłem się, by odejść, lecz sługa wezwał mnie, mówiąc: 'Wejdź, udzielił ci pozwolenia'. Wszedłem i pozdrowiłem Posłańca Allaha ﷺ, który opierał się o matę z palmowych liści, która zostawiła ślady na jego boku. Zapytałem: 'Czy rozwiódłeś się ze swoimi żonami, o Posłańcu Allaha?'. Podniósł głowę w moją stronę i rzekł: "Nie". Rzekłem: 'Allahu Akbar! Gdybyś nas widział, o Posłańcu Allaha... byliśmy ludem Kurajszytów, którzy dominowali nad kobietami, lecz gdy przybyliśmy do Medyny, zastaliśmy lud zdominowany przez kobiety, i nasze nauczyły się od tamtych. Pewnego dnia rozgniewałem się na moją żonę, a ona mi odpysknęła, co mi się nie spodobało. Rzekła: "Dziwisz się, że ci odpyskuję? Na Allaha, żony Proroka ﷺ odpyskują mu, a jedna z nich oddala się od niego przez cały dzień aż do nocy!". Rzekłem jej: "Zawiodła i straciła ta, która tak czyni. Czyż żadna z nich nie obawia się, że Allah rozgniewa się na nią z powodu gniewu Jego Posłańca ﷺ i zginie?"'. Posłaniec Allaha ﷺ uśmiechnął się. Kontynuowałem: 'O Posłańcu Allaha, odwiedziłem Hafsę i rzekłem: Niech cię nie zwodzi to, że twoja sąsiadka jest ładniejsza i bardziej kochana przez Posłańca Allaha ﷺ niż ty'. Posłaniec Allaha ﷺ uśmiechnął się ponownie. Rzekłem: 'Czy mogę mówić ci o rzeczach przyjemnych, o Posłańcu Allaha?'. Odpowiedział: "Tak". Usiadłem, podniosłem wzrok w izbie i, na Allaha, nie zobaczyłem nic przyciągającego wzrok poza trzema wyprawionymi skórami. Rzekłem: 'Błagaj Allaha, o Posłańcu Allaha
Tłumaczenie i objaśnienie: Khutba World, przetłumaczone z arabskiego.
‘Umar opowiada, jak Prorok ﷺ pozwolił swoim żonom wybrać Allaha i życie ostateczne.
Przekazanie opisuje okres, w którym Prorok ﷺ po konflikcie ze swoimi żonami odsunął się od nich na miesiąc i pozwolił im dokonać wyboru, jak wspomniano w Koranie 33:28–29. Aisha wybrała Allaha, Jego Posłańca ﷺ i życie ostateczne.
Prorok ﷺ wyjaśnił, że miesiąc islamski może mieć również dwadzieścia dziewięć dni.
Według Qatady oznacza to, że serca Hafsy i Aishy ﷺ odeszły od tego, co właściwe, i powinny zwrócić się ku skrusze.
Mała komnata na piętrze lub podwyższona prywatna przestrzeń, w której Prorok ﷺ się odosobnił.
Uczeni wnioskują z tego przekazania, że żony Proroka ﷺ otrzymały wybór między życiem doczesnym z jego ozdobami a Allahem, Jego Posłańcem ﷺ i życiem ostatecznym; Aisha ﷺ wybrała to drugie. Wyjaśnienie dotyczące miesiąca potwierdza, że miesiąc islamski może liczyć dwadzieścia dziewięć lub trzydzieści dni. Uczeni podkreślają również skromność Proroka ﷺ oraz to, że bogactwo samo w sobie nie jest oznaką Bożej przychylności. Ten fragment nie daje ogólnego przyzwolenia małżonkom na dominowanie nad sobą: należy traktować się sprawiedliwie i z szacunkiem.
- Rozmawiaj o napięciach w małżeństwie z szacunkiem i szukaj pojednania, zanim słowa jeszcze bardziej zaszkodzą relacji.
- Cen prostotę i nie pozwól, by majątek lub status decydowały o tym, co uznajesz za szczęście.
- Przy ważnych wyborach daj sobie czas do namysłu i skup się na tym, co służy twojej wierze i życiu ostatecznemu.
To przekazanie zawiera tę samą relację Ibn Abbasa i ‘Umara o Hafsie, Aishy ﷺ i wyborze życia ostatecznego.
Sahih Muslim · #3697 (Sahih)To przekazanie omawia wybór, jaki dano żonom Proroka ﷺ, i uzupełnia kontekst wersetów dotyczących rozstania.
Sahih Muslim · #3694 (Sahih)To przekazanie należy do tej samej grupy relacji o żonach Proroka ﷺ i okolicznościach związanych z wersetami sury At-Tahrim.
Codziennie hadis w Twoim języku
Aplikacja codziennie prezentuje Ci hadis z objaśnieniem, również jako widżet na telefonie. Korzystaj za darmo.