Sunan Abi Dawud, xadiiska 3567
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ بَعْضِ نِسَائِهِ فَأَرْسَلَتْ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ مَعَ خَادِمِهَا بِقَصْعَةٍ فِيهَا طَعَامٌ قَالَ فَضَرَبَتْ بِيَدِهَا فَكَسَرَتِ الْقَصْعَةَ - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى - فَأَخَذَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْكِسْرَتَيْنِ فَضَمَّ إِحْدَاهُمَا إِلَى الأُخْرَى فَجَعَلَ يَجْمَعُ فِيهَا الطَّعَامَ وَيَقُولُ " غَارَتْ أُمُّكُمْ " . زَادَ ابْنُ الْمُثَنَّى " كُلُوا " . فَأَكَلُوا حَتَّى جَاءَتْ قَصْعَتُهَا الَّتِي فِي بَيْتِهَا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى لَفْظِ حَدِيثِ مُسَدَّدٍ وَقَالَ " كُلُوا " . وَحَبَسَ الرَّسُولَ وَالْقَصْعَةَ حَتَّى فَرَغُوا فَدَفَعَ الْقَصْعَةَ الصَّحِيحَةَ إِلَى الرَّسُولِ وَحَبَسَ الْمَكْسُورَةَ فِي بَيْتِهِ .
Waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa nooga warramay Yaxye; sidoo kale waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthannaa, waxaa nooga warramay Khaalid, oo ka weriyey Xumayd, oo ka weriyey Anas: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu la joogay mid ka mid ah xaasaskiisa. Markaasay mid ka mid ah Hooyooyinka Mu'miniinta u soo dirtay adeegeheeda saxan cunto ku jirta. Wuxuu yiri: Gacanteeday ku dhufatay oo jabisey saxankii. Ibnu Al-Muthannaa wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu qaatay labadii jajab ee saxanka, wuxuu isku daray midba midka kale, wuxuuna ku ururinayey cuntada isagoo leh:
"Hooyadiin way masayrtay." Ibnu Al-Muthannaa wuxuu ku daray: "Cuna." Way cuneen ilaa saxankii gurigeeda laga keenay. Kadibna waxaan ku laabanaynaa ereyadii xadiiska Musaddad oo yiri: "Cuna." Wuxuu haystay rasuulkii (adeegihii) iyo saxankii ilaa ay ka dhammaysteen cuntada. Kadibna wuxuu siiyey rasuulkii saxankii badqabka ahaa, wuxuuna ku haystay saxankii jabsanaa gurigiisa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ si dulqaad leh ayuu uga jawaabay masayrka, wuxuuna magdhow ka bixiyay khasaaraha.
Waa magac sharaf leh oo loogu yeero xaasaska Nabiga ﷺ.
Qof loo igmaday inuu farriin ama shay gudbiyo.
Weel ballaaran oo cuntada lagu soo bandhigo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka si aan ula kac ahayn wax u waxyeelleeya ay waajib ku tahay inuu khasaaraha magdhow ka bixiyo. Nabiga ﷺ wuxuu soo celiyey saxankii aan jabin, wuxuuna qaatay kii jabay, sidaasna ficil ahaan ayuu khasaaraha u magdhabay. Jawaabtiisa deggan waxay kaloo muujinaysaa in masayrka loogu wajaho faham iyo iyada oo aan qofka la bahdilin. Fuqahadu waxay ka doodaan masuuliyadda iyagoo eegaya ula-kac, dayacaad iyo duruufaha; werintani waxay daliil u tahay magdhowga khasaaraha maaddiyeed ee la geysto.
- Marka xiisad guriga ka dhalato, marka hore si deggan uga jawaab, kana fogow in qof meel fagaare ah lagu bahdilo.
- Dayactir ama magdhow ka bixi khasaaraha aad geysatay, xitaa haddii aanu ula kac ahayn.
- Dareenka si naxariis leh u sheeg, adigoo isla markaas tixgelinaya xuquuqda dadka kale.
Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa isla mawduuca, waxayna ka caawisaa in masuuliyadda iyo magdhowga lagu fahmo macnaha guud ee cutubkan.
Sunan Abi Dawud · #3569 (Sahih)Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa masuuliyadda khasaaraha, waxayna soo bandhigaysaa mabda' sharci oo la xiriira.
Sahih al-Bukhari · #101 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay iftiiminaysaa sida taxaddarka leh ee loola macaamilo aqoonta iyo hadallada, iyadoo kaabis u ah muhiimadda guud ee caddaaladda iyo masuuliyadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.