Sahih al-Bukhari, xadiiska 6229
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abu Amirأَبُو عَامِرٍ
- 3Zuhayrزُهَيْرٌ
- 4Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 5Ata ibn Yasarعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ
- 6Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِيَّاكُمْ وَالْجُلُوسَ بِالطُّرُقَاتِ ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَنَا مِنْ مَجَالِسِنَا بُدٌّ نَتَحَدَّثُ فِيهَا. فَقَالَ " إِذَا أَبَيْتُمْ إِلاَّ الْمَجْلِسَ فَأَعْطُوا الطَّرِيقَ حَقَّهُ ". قَالُوا وَمَا حَقُّ الطَّرِيقِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " غَضُّ الْبَصَرِ، وَكَفُّ الأَذَى، وَرَدُّ السَّلاَمِ، وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa noo sheegay Abuu Caamir, waxaa nooga warramay Zuhayr, oo ka weriyey Zayd bin Aslam, oo ka weriyey Cataa’ bin Yasaar, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudri — raḍiya Allāhu ʿanhu — in Nabigu ﷺ yidhi:
“Ka fogaada inaad ku fadhiisataan jidadka.” Markaasay yidhaahdeen: “Rasuulallaahow! Ma haysanno meel aan ku fadhiisanno oo aan ku sheekaysanno mooyee.” Wuxuu yidhi ﷺ: “Haddii aad diiddaan inaad ka tagtaan fadhiga, siiya jidka xaqqiisa.” Waxay yidhaahdeen: “Waa maxay xaqa jidku, Rasuulallaahow?” Wuxuu yidhi ﷺ: “In indhaha la hoos dhigo, in dhibka la iska daayo, in salaanta laga qaado, in wanaagga la faro, xumahana laga reebo.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka jidka dhinaciisa fadhiista waa inuu ilaaliyaa xuquuqda dadka maraya.
Waajibaadka kaa saaran dadka jidka isticmaalaya.
Inaad xakamayso araggaaga oo aadan dadka kale si aan habboonayn ama dhib leh u fiirin.
In lagu boorriyo waxa saxda ah, dadka kalena si ku habboon looga digo waxa khaldan.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in fadhiisiga jid dadweyne uu yahay wax aan habboonayn haddii uu dadka maraya dhibo ama asturnaantooda waxyeelleeyo. Qofkii haddana halkaas fadhiista waa inuu dhowraa xuquuqda la sheegay: araggiisa ha xakameeyo, dhibna yuusan geysan, salaanta ha ka jawaabo, wanaaggana si ku habboon ha u boorriyo, xumaantana ha uga digo. Kuwani waa mabaadi'da dhaqan ee la wadaago; sida loo dabaqayana waxay ku xiran tahay xaaladda, mana aha inay iyadu waxyeello keento.
- Dooro meel la fadhiisto oo dadka lugeeya, dadka kursiga curyaanka isticmaala iyo baaskiilwadayaashu si xor ah oo ammaan ah ku mari karaan.
- Ilaali asturnaanta dadka maraya, hana ku dhaygagin.
- Salaanta si wanaagsan uga jawaab, dadka kalena ula hadal si xushmad leh oo ku habboon oo keliya.
Werintan saxiixa ahi waxay xustaa talo la mid ah oo ah in waddooyinka laga fogaado iyo xuquuqda dadka maraya.
Sahih Muslim · #5563 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay gudbinaysaa isla hadalkii Nebiga ﷺ, oo ay ku jiraan waajibaadka qofka jidka dhinaciisa fadhiya.
40 Hadith van an-Nawawi · #34 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa ka hortagga xumaanta, waxayna ka caawinaysaa fahamka qaybta ku saabsan wanaagga oo la faro iyo xumaanta oo laga reebo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.